Đất sản xuất bị “nuốt” chửng
Từ đầu tháng 10/2026, bờ sông Trà Khúc đoạn qua thôn An Lạc (xã Trà Giang, tỉnh Quảng Ngãi) tiếp tục sạt lở mạnh. Dòng nước khoét sâu vào bờ, cuốn từng mảng đất lớn xuống sông, để lại những “hàm ếch” và vách đất dựng đứng cao từ 5-7 m.
Theo ghi nhận của phóng viên, dọc khu vực sạt lở xuất hiện nhiều mảng đất mới đổ sụp, nhiều diện tích keo, mì (sắn) của người dân bị bật gốc, ngã rạp xuống mép sông. Trên mặt đất vẫn xuất hiện những vết nứt, nguy cơ tiếp tục sạt xuống bất cứ lúc nào.
Đáng lo ngại, tình trạng sạt lở không chỉ cuốn mất đất sản xuất mà còn buộc nhiều hộ dân phải thu hoạch cây trồng sớm dù chưa đến kỳ, chấp nhận thiệt hại để tránh nguy cơ mất trắng.
Gia đình bà Nguyễn Thị Liên (trú ở thôn An Lạc) có khoảng 2.000 m² đất sản xuất ven sông, chủ yếu trồng keo, mì. Sau mùa mưa năm 2025 và các đợt mưa đầu tháng 10/2026, dòng nước liên tục khoét sâu vào bờ, cuốn mất khoảng 1.000 m² đất của gia đình.
“Keo mới trồng chưa đầy hai năm đã bị bật gốc, ngã xuống sông. Đất cứ tiếp tục sạt như thế này thì phần còn lại cũng khó giữ được. Gia đình đành phải chặt keo sớm, dù chưa đến kỳ thu hoạch, chấp nhận thiệt hại còn hơn để nước cuốn mất trắng”, bà Liên chua xót.
Không chỉ riêng gia đình bà Liên, nhiều hộ có đất sản xuất dọc bờ sông cũng đứng trước tình cảnh tương tự.
Sống ở thôn An Lạc hơn 40 năm, bà Nguyễn Thị Tâm cho biết, chưa khi nào thấy bờ sông bị ăn sâu nhanh như hiện nay. Trước đây, người dân trồng tre dọc bờ sông để giữ đất, hạn chế xói lở. Tuy nhiên, từ đầu mùa mưa năm nay, nhiều bụi tre cũng bị dòng nước cuốn trôi. Có đoạn sông đã ăn sâu vào đất sản xuất của người dân khoảng 20 m, kéo dài hàng nghìn mét.
“Tình trạng này không chỉ khiến người dân mất đất, mất nguồn sinh kế mà nhà ở của người dân cũng có nguy cơ bị uy hiếp. Mong rằng chính quyền sớm đầu tư xây dựng kè kiên cố để bảo vệ bờ sông, nhà cửa và đất sản xuất của người dân”, bà Tâm nói.
Theo UBND xã Trà Giang, chỉ trong những ngày đầu tháng 10, hơn 1.000 m bờ sông qua thôn An Lạc tiếp tục bị sạt lở, làm mất khoảng 3 ha đất sản xuất của 30 hộ dân. Các diện tích đất này đều đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Sạt lở áp sát tỉnh lộ, 24 hộ dân bị đe dọa
Không chỉ tại thôn An Lạc, hơn 1km bờ sông Trà Khúc qua khu vực thôn 6 và thôn An Tây (xã Trà Giang) cũng đang sạt lở nghiêm trọng. Tại nhiều vị trí, dòng sông đã ăn sâu vào đất liền, chỉ còn cách tỉnh lộ 623B khoảng 10-20 m. Sạt lở không chỉ đe dọa tuyến giao thông mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nhà ở của 24 hộ dân sinh sống ven sông.
Ông Nguyễn Tấn Dương (trú ở thôn An Tây) cho biết, mỗi năm bờ sông bị sạt thêm khoảng 5-7 m. Có những đoạn sạt lở đã tiến rất gần tỉnh lộ 623B rất nguy hiểm. Mỗi mùa mưa lũ, người dân không dám ngủ và phải chủ động sơ tán đến nơi an toàn.
Theo ông Dương, vào mùa mưa, bà con lại tự gia cố bờ sông bằng đá cuội, nhưng đây cũng chỉ là giải pháp tạm thời. Khi nước lớn, dòng chảy mạnh tiếp tục khoét sâu vào chân bờ, khiến những phần đất đã được gia cố vẫn sạt xuống.
“Chúng tôi mong muốn các cơ quan chức năng sớm có giải pháp xử lý, xây dựng công trình kè bảo vệ bờ sông nhằm hạn chế sạt lở, bảo vệ đất sản xuất, nhà ở và tuyến tỉnh lộ qua địa bàn”, ông Dương kiến nghị.
Theo ông Võ Đình Hưng - Chủ tịch UBND xã Trà Giang, khu vực bờ sông qua thôn 6 và thôn An Tây có địa hình cong, nền địa chất yếu, thường xuyên chịu tác động của dòng chảy, đặc biệt trong mùa mưa lũ.
Tình trạng sạt lở nghiêm trọng đã xuất hiện từ mùa mưa bão năm 2025, làm nhiều đoạn bờ sông bị khoét sâu, cuốn trôi đất nông nghiệp và tiến sát khu dân cư.
Trước thực trạng này, UBND xã Trà Giang đã có tờ trình đề nghị khắc phục khẩn cấp các vị trí bị ảnh hưởng, đồng thời báo cáo UBND tỉnh Quảng Ngãi và tăng cường cảnh báo người dân tại những khu vực nguy hiểm.
Ngày 4/12/2025, tại công văn số 1755, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai do mưa lũ tại các điểm sạt lở bờ sông Trà Khúc qua thôn 6 và thôn An Tây. Khu vực này ảnh hưởng đến 24 hộ dân và tỉnh lộ 623B. Tuy nhiên, đến nay, các vị trí sạt lở nghiêm trọng vẫn chưa được khắc phục.
Trong khi chờ phương án xử lý, chính quyền địa phương tiếp tục cảnh báo người dân hạn chế đến gần những điểm có nguy cơ sạt lở cao, đồng thời kiến nghị cấp có thẩm quyền sớm bố trí nguồn lực để xử lý.