Niềng răng có khiến răng yếu, lung lay và dễ rụng sớm?

Không ít người vẫn ngại niềng răng (chỉnh nha) vì sợ quá trình di chuyển răng sẽ khiến răng lung lay, yếu dần hoặc dễ rụng về sau.

ẢNH: L.Y TẠO TỪ CHATGPT

Răng hơi lung lay khi niềng, có đáng lo?

Niềng răng hoạt động bằng cách tạo lực nhẹ và có kiểm soát để di chuyển răng đến vị trí mong muốn.

Tiến sĩ - bác sĩ Hồ Thị Thùy Trang, giảng viên bộ môn Chỉnh hình Răng Mặt, Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết: "Trong quá trình niềng răng, dây chằng nha chu và xương ổ răng - những cấu trúc có vai trò nâng đỡ răng - sẽ trải qua quá trình tái cấu trúc để răng dịch chuyển đến vị trí mới. Ở người có mô nha chu khỏe mạnh, chỉnh nha đúng kỹ thuật thường không gây tổn thương vĩnh viễn hay làm suy yếu các cấu trúc nâng đỡ răng, cũng không làm giảm tuổi thọ của răng".

Cảm giác răng hơi lung lay hoặc không chắc chắn trong thời gian đeo mắc cài, khay niềng khiến nhiều người hoang mang. Tuy nhiên, đây là hiện tượng sinh lý bình thường. Bác sĩ Thùy Trang giải thích, răng không gắn trực tiếp vào xương hàm mà được nâng đỡ bởi hệ thống dây chằng nha chu nằm giữa chân răng và xương ổ răng. Khi khí cụ chỉnh nha tạo lực, dây chằng ở một phía bị nén, kích hoạt quá trình tiêu xương để tạo khoảng trống cho răng dịch chuyển. Ở phía đối diện, dây chằng bị kéo căng, kích thích quá trình hình thành xương mới. Nhờ sự phối hợp giữa hai quá trình này, răng có thể dịch chuyển dần đến vị trí mong muốn.

Sự tái tạo này làm khe dây chằng nha chu giãn nhẹ, khiến răng có độ di động tạm thời. Khi răng đã đến vị trí mong muốn và chuyển sang giai đoạn duy trì, xương ổ răng sẽ tiếp tục khoáng hóa, củng cố chân răng ở vị trí mới.

Vì vậy, cảm giác răng hơi lung lay trong quá trình chỉnh nha không đồng nghĩa với việc răng đang yếu dần hay sắp rụng.

Những nguy cơ nào mới thực sự đáng lo?

Răng chỉ bị yếu đi thực sự khi gặp các biến chứng như viêm nha chu hoặc tiêu chân răng nghiêm trọng.

Trong thời gian mang mắc cài, mảng bám và thức ăn dễ lưu lại quanh khí cụ. Hiệp hội Chỉnh nha Mỹ (AAO) cảnh báo nếu không được làm sạch, chúng có thể dẫn đến sâu răng, hôi miệng, viêm nướu và viêm nha chu. Đây là tình trạng viêm nhiễm gây phá hủy không hồi phục mô nâng đỡ răng, có thể khiến răng lung lay nghiêm trọng, thậm chí mất răng.

Ảnh minh họa: P.H tạo từ AI

Bác sĩ Thùy Trang lưu ý trước khi niềng, người bệnh cần được đánh giá sức khỏe nha chu. Với người đã mắc viêm nha chu, tình trạng viêm phải được kiểm soát và thiết lập chế độ chăm sóc nha chu trước khi bắt đầu điều trị chỉnh nha. "Những trường hợp này cần sự phối hợp giữa bác sĩ chỉnh nha và bác sĩ nha chu. Vệ sinh răng miệng hiệu quả, cạo vôi định kỳ và điều trị sớm tình trạng viêm nướu trong suốt quá trình niềng là những biện pháp giúp phòng ngừa", bác sĩ Thùy Trang cho biết.

Một biến chứng khác có thể làm yếu răng là tiêu chân răng. Theo bác sĩ Thùy Trang, tiêu chân răng do chỉnh nha là phản ứng viêm vô khuẩn ở chóp chân răng khi răng di chuyển qua xương. Tiêu chân răng mức độ nhẹ là hiện tượng phổ biến trong chỉnh nha, trong khi mức độ nặng là biến chứng đáng lo nhưng ít gặp.

Để hạn chế nguy cơ này, bác sĩ Trang cho biết cần sử dụng lực chỉnh nha nhẹ, có kiểm soát và theo dõi tình trạng chân răng bằng phim X-quang định kỳ. Nếu phát hiện tiêu chân răng ở mức độ trung bình đến nặng, bác sĩ có thể tạm ngừng tác động lực trong 2 - 4 tháng, duy trì răng ở trạng thái thụ động để chân răng và xương ổ răng có thời gian ổn định, phục hồi.

Làm gì để bảo vệ răng khi đang niềng?

Theo AAO, người mang mắc cài ngoài việc chải răng 2 lần mỗi ngày bằng kem chứa fluoride và làm sạch kẽ răng còn cần chú ý làm sạch quanh mắc cài, dây cung và viền nướu.

Bàn chải kẽ và tăm nước có thể hỗ trợ việc vệ sinh trong thời gian chỉnh nha. Người đang niềng cũng nên hạn chế đồ uống nhiều đường hoặc có tính axit, đồng thời tránh những thức ăn quá cứng, dính có thể làm hỏng khí cụ.

Việc theo dõi sức khỏe nha chu cũng đặc biệt quan trọng, nhất là với người đã có bệnh nha chu hoặc có nguy cơ tiêu chân răng.

Theo bác sĩ Thùy Trang, niềng răng không làm răng yếu đi nếu được thực hiện đúng kỹ thuật và người niềng tuân thủ tốt việc vệ sinh răng miệng.