Nobel Hóa học 2026 vinh danh nghiên cứu về hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng

Chiều 7/10 theo giờ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm đã vinh danh hai nhà khoa học Henri Kagan thuộc Đại học Paris-Sud, Pháp và Kenso Soai thuộc Đại học Khoa học Tokyo, Nhật Bản với giải Nobel Hóa học năm 2026. Công trình chung của hai chuyên gia tập trung nghiên cứu sâu về các hiệu ứng phi tuyến tính cùng cơ chế tự xúc tác trong lĩnh vực tổng hợp hữu cơ bất đối xứng. Đây là giải thưởng danh giá thứ ba được công bố trong mùa Nobel năm nay, tiếp nối hai giải Nobel Y sinh và Nobel Vật lý. Theo đánh giá từ Chủ tịch Ủy ban Nobel về Hóa học Heiner Linke, thành tựu của Henri Kagan và Kenso Soai đã trực tiếp giải mã bài toán hóc búa về sự xuất hiện tự phát của tính đồng phân lập thể vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Các phản ứng hóa học mang tính đột phá do hai ông xây dựng không chỉ hoàn thiện bức tranh lý thuyết về hóa học cơ bản mà còn mở ra tầm nhìn khoa học hoàn toàn mới. Ủy ban nhấn mạnh chuỗi phát kiến này đã mang lại bước chuyển ngoạn mục cho việc kiểm soát cấu trúc phân tử bất đối xứng. Những phát hiện nền tảng từ hai nhà khoa học còn giữ vai trò quyết định giúp giới nghiên cứu phát triển các quy trình tổng hợp hóa học tiên tiến nhằm tối ưu hóa hoạt động sản xuất dược phẩm hiện đại. Việc kiểm soát chính xác tính bất đối xứng phân tử tạo điều kiện nâng cao độ tinh khiết cũng như hiệu lực của nhiều loại thuốc điều trị đặc hiệu. Sau thông báo này, giải Nobel Văn học sẽ tiếp tục được Viện Hàn lâm Thụy Điển chính thức công bố vào ngày 8/10.