Từ công trường xây dựng đến vườn nho công nghệ cao
Năm 2023, anh Nguyễn Văn Long, sinh năm 1993, ở thôn Đại Uyên, phường Bắc An Phụ, quyết định rời công việc kỹ sư xây dựng để trở về quê theo đuổi nông nghiệp công nghệ cao.
Từ môi trường làm việc quen thuộc, người kỹ sư trẻ phải đối diện những bài toán mới: chọn giống, đầu tư nhà màng, kiểm soát sâu bệnh, tính toán chi phí và tìm thị trường.
Trên diện tích gần 8.000 m², anh Long cùng gia đình đầu tư hệ thống nhà màng, trồng khoảng 1.500 gốc nho Mẫu Đơn và 500 gốc nho Hạ Đen.
Anh ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, chú trọng điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm và dinh dưỡng theo từng giai đoạn sinh trưởng. Đồng thời, anh chủ động tìm hiểu kỹ thuật, tham quan các mô hình thành công và tích lũy kinh nghiệm sản xuất.
Năm 2025, nho Hạ Đen bắt đầu cho thu hoạch. Sang năm 2026, vườn nho Mẫu Đơn bước vào vụ đầu tiên, với sản lượng dự kiến khoảng 1 tấn, cùng 500 kg nho Hạ Đen.
Theo Báo Hải Phòng tháng 6/2026, sản phẩm có giá bán 120.000–250.000 đồng/kg; hiệu quả kinh tế của mô hình được gia đình ước tính khoảng 300 triệu đồng/năm.
Đồng hành với anh là chị Trần Thị Oanh, người cũng rời công việc kế toán để cùng chồng phát triển sản xuất.
Hai vợ chồng sử dụng Facebook, Zalo, TikTok để quảng bá sản phẩm, giới thiệu quá trình canh tác và kết nối khách hàng. Vườn nho còn đón khách tham quan, trải nghiệm, mua sản phẩm trực tiếp.
Điều đáng chú ý không chỉ là việc một kỹ sư trở thành nông dân, mà còn ở sự kết hợp giữa kiến thức kỹ thuật, quản trị sản xuất và năng lực tìm kiếm thị trường.
Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của mô hình cần tiếp tục được đánh giá qua các vụ thu hoạch, nhất là khi chi phí đầu tư, bảo dưỡng nhà màng và biến động thị trường có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận.
Người trồng lúa thay đổi tập quán canh tác
Nếu câu chuyện của anh Long bắt đầu bằng quyết định chuyển nghề, thì với ông Nguyễn Văn Chanh ở thôn La Ngoại, xã Thanh Miện, đổi mới bắt đầu từ cách đưa nước vào ruộng lúa.
Thay vì duy trì ruộng ngập nước liên tục, gia đình ông áp dụng phương pháp tưới ngập - khô xen kẽ (AWD), giải pháp giúp tiết kiệm nước và giảm phát thải khí nhà kính khi thực hiện đúng kỹ thuật.
Theo ông Chanh chia sẻ với Báo Hải Phòng, trong vụ mùa trước thời điểm bài báo được công bố tháng 4/2026, gia đình áp dụng phương pháp này trên 4 sào lúa giống Q5, đạt năng suất 250 kg/sào, cao hơn 50 kg/sào so với cách sản xuất truyền thống được ông dùng để đối chiếu.
Dù mới là kết quả tại một hộ sản xuất, câu chuyện cho thấy người trồng lúa đã quan tâm hơn đến hiệu quả sử dụng nước, chi phí và tác động môi trường.
Tại xã Tân An, máy sạ hàng kết hợp vùi phân cũng được đưa vào đồng ruộng, giúp thực hiện đồng thời các công đoạn gieo hạt, bón phân và kiểm soát mật độ cây.
Thiết bị góp phần giảm lao động thủ công, tạo điều kiện tổ chức sản xuất đồng đều hơn. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc điều kiện đồng ruộng và năng lực vận hành.
Một người thay đổi cách tưới, một địa phương đổi mới cách gieo sạ. Những điều chỉnh ấy phản ánh sự chuyển biến từ sản xuất dựa chủ yếu vào kinh nghiệm sang ứng dụng khoa học, kỹ thuật.
Khi hợp tác xã trở thành cầu nối chuyển giao công nghệ
Để công nghệ được ứng dụng rộng rãi, không thể chỉ trông chờ những hộ tiên phong.
Tại xã Kiến Thụy, Hợp tác xã Nông nghiệp Thụy Hương đầu tư hệ thống gieo mạ khay, máy cấy, máy sấy thóc, dây chuyền xay xát và thiết bị bay phục vụ chăm sóc cây trồng.
Theo Báo Hải Phòng, hợp tác xã cung cấp dịch vụ mạ khay, cấy máy cho khoảng 900 ha, làm đất 400 ha, gặt máy 220 ha; diện tích phục vụ bón phân, phun thuốc bằng máy bay khoảng 1.200 ha.
Mô hình cho thấy vai trò của hợp tác xã trong tổ chức dịch vụ kỹ thuật, giúp nông dân tiếp cận cơ giới hóa mà không phải tự đầu tư toàn bộ máy móc.
Đây là hướng đi đáng chú ý khi nhiều hộ thiếu vốn, diện tích canh tác phân tán và lao động trẻ ngày càng có thêm lựa chọn việc làm ngoài nông nghiệp.
Năm 2026, Hải Phòng triển khai Đề án phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn và cơ chế khuyến khích sản xuất tập trung giai đoạn 2026–2030. Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hướng dẫn địa phương thực hiện chính sách, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục và nguồn lực.
Tuy nhiên, hỗ trợ thiết bị chỉ là một phần. Nông dân còn cần được đào tạo vận hành, tiếp cận dịch vụ sửa chữa, hướng dẫn quản trị chi phí và đánh giá hiệu quả sản xuất.
Đối với kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ, cần theo dõi lượng nước sử dụng, năng suất và phát thải để xác định hiệu quả thực tế.
Từ nhà màng của anh Nguyễn Văn Long đến ruộng lúa của ông Nguyễn Văn Chanh, câu chuyện đổi mới nông nghiệp Hải Phòng trước hết là câu chuyện của con người.
Công nghệ chỉ tạo chuyển biến khi nông dân hiểu, làm chủ và vận dụng phù hợp. Khi đó, nông thôn không chỉ có thêm máy móc hiện đại mà còn hình thành đội ngũ lao động có kiến thức, khả năng đổi mới và tạo dựng sinh kế bền vững.
Vĩnh Bảo