NÓNG: Oman thông báo hoãn đàm phán giữa Iran và các nước vùng Vịnh về eo biển Hormuz

Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Cuộc đàm phán về eo biển Hormuz dự kiến diễn ra hôm nay, nhưng đã bị hoãn nhằm "tạo điều kiện thuận lợi cho một cuộc đối thoại mang tính xây dựng".

Theo Hãng tin AFP, Oman vừa thông báo hoãn cuộc họp dự kiến diễn ra trong ngày 14-9 giữa Iran và các nước vùng Vịnh về eo biển Hormuz, điểm nóng lớn trong cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông.

Bộ Ngoại giao Iran trước đó cho biết Oman sẽ là nước đứng ra tổ chức cuộc họp để các bên đàm phán về tương lai của eo biển Hormuz, tuyến đường biển có vai trò quan trọng đối với dòng chảy dầu mỏ và khí đốt toàn cầu.

Tehran thông tin Iraq và các nước vùng Vịnh sẽ tham gia, nhưng không nêu cụ thể những quốc gia nào. Tuy nhiên, chưa có quốc gia nào trong khu vực xác nhận có mặt, trong khi Bahrain đã loại trừ khả năng tham gia.

"Họ đã quyết định hoãn cuộc họp khu vực dự kiến diễn ra vào ngày 14-9 tại thành phố Salalah sang một thời điểm khác, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho một cuộc đối thoại mang tính xây dựng" - Hãng thông tấn Oman tường thuật ngày 13-9.

Trên nền tảng X, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi lưu ý "chúng tôi vẫn kiên định thúc đẩy đối thoại, góp phần mang lại ổn định và hợp tác lâu dài cho khu vực".

Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel tấn công Tehran hồi cuối tháng 2. Sau đó Mỹ áp lệnh phong tỏa hải quân, ngăn tàu thuyền ra vào các cảng Iran nhằm cắt nguồn thu của Tehran.

Thỏa thuận đạt được giữa Washington và Tehran hồi tháng 6 đã đổ vỡ do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz.

Trong những ngày gần đây, một chiến dịch tấn công dữ dội của lực lượng Houthi ở Yemen cũng đã giúp nhóm này, vốn là đồng minh của Tehran, gia tăng đòn bẩy đối với tuyến đường thủy quan trọng thứ hai là eo biển Bab al-Mandab.

Sau hơn 6 tháng xung đột tại Trung Đông, tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục đẩy giá dầu thế giới tăng cao. Giá dầu thô Brent đã vượt 100 USD/thùng trong tuần trước.

Oman và Iran đã thảo luận trong nhiều tuần qua về cách quản lý tuyến đường thủy quan trọng này.

Trước xung đột, tàu thuyền được tự do đi qua eo biển Hormuz, nhưng hiện Iran yêu cầu các tàu phải xin phép và đang xem xét cơ chế thu phí dịch vụ.

Các tàu không tuân thủ thường xuyên trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công từ Iran. Trong khi đó, Mỹ không kích bờ biển Iran nhằm thách thức quyền kiểm soát của Tehran đối với eo biển này.

Iran chuyển Mỹ danh sách 7 điều kiện để mở lại eo biển Hormuz

Phía Iran tuyên bố việc mở lại eo biển Hormuz hoàn toàn phụ thuộc vào hành động của Mỹ trong việc thực hiện các điều kiện của Tehran.

Quyết định hoãn cuộc họp ngày 14-9 tại Salalah của Oman đã phản ánh sự bế tắc trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng tại tuyến hàng hải huyết mạch eo biển Hormuz. Dù Muscat giải thích động thái này nhằm tạo điều kiện cho đối thoại xây dựng, sự rút lui của các quốc gia vùng Vịnh như Bahrain cho thấy bất đồng sâu sắc giữa các bên. Việc vắng bóng sự đồng thuận tiếp tục kéo dài cuộc khủng hoảng hải chính trị nghiêm trọng nhất khu vực kể từ đầu năm. Tình hình tại eo biển Hormuz ngày càng phức tạp khi Iran áp đặt quy chế quản lý mới, yêu cầu tàu thuyền xin phép và xem xét thu phí dịch vụ sau thời gian bị phong tỏa. Washington liên tục tiến hành không kích đáp trả để thách thức quyền kiểm soát của Tehran, trong khi thỏa thuận song phương đạt được vào tháng 6 đã hoàn toàn sụp đổ. Đòn bẩy chiến lược của Iran còn được củng cố bởi các đợt tấn công từ lực lượng Houthi tại eo biển Bab al-Mandab, đẩy áp lực an ninh hàng hải lên mức tối đa. Hệ quả từ bế tắc ngoại giao này đang giáng đòn mạnh vào nền kinh tế toàn cầu khi giá dầu thô Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng trong tuần trước. Việc Tehran đặt ra danh sách 7 điều kiện đối với Mỹ để mở lại tuyến đường thủy khiến triển vọng phục hồi dòng chảy năng lượng trở nên vô cùng mong mong. Khi các bên giao tranh vẫn giữ nguyên lập trường cứng rắn, eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng đe dọa trực tiếp đến an ninh và ổn định tài chính thế giới.