Ngày 2-5/11, bà Chu Thị Thành, 66 tuổi (mẹ "đại gia kim cương" Chu Đăng Khoa) dự kiến bị TAND Hà Nội xét xử về 2 tội Tham ô tài sản và Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.
Hành vi tham ô quỹ bình ổn xăng dầu, mua bán trái phép hóa đơn của bà và đồng phạm tại tập đoàn bị xác định gây thiệt hại khoảng 100 tỷ đồng.
Theo ghi nhận của VKS trước phiên tòa, toàn bộ số tiền hậu quả đã được khắc phục, trong đó riêng nữ đại gia đã nộp hơn 99 tỷ đồng.
Cùng vụ án, 22 người là nhân viên của bà Thành và các giám đốc loạt công ty, bị truy tố ở các tội trên hoặc Trốn thuế.
Tập đoàn Thiên Minh Đức thành lập năm 2001 với vốn điều lệ hơn 2.000 tỷ đồng, do bà Thành làm Chủ tịch HĐQT (77,15% vốn góp) và con trai, được biết đến là "đại gia kim cương" Chu Đăng Khoa, nắm giữ 22,77%.
Thiên Minh Đức có hệ sinh thái nhiều công ty con và chi nhánh, hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu, khí hóa lỏng, bất động sản, sản xuất giấy và bao bì, logistics, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi, vận tải biển...
"Ứng phó Covid" bằng chiêu tham ô quỹ bình ổn giá xăng dầu
Theo cáo trạng, đầu năm 2020, trước tình hình kinh doanh gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, bà Thành trực tiếp đề ra chủ trương và chỉ đạo cấp phó, kế toán, nhân viên bán xăng dầu không lập hóa đơn giá trị gia tăng với đơn giá thấp hơn giá niêm yết.
Phương thức này giúp công ty thu ngay tiền mặt để đầu tư vào các dự án riêng, đồng thời để trốn tránh nghĩa vụ trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu tại các thời điểm Nhà nước quy định mức trích lập cao. Thời điểm đó, mức trích quỹ từ 500 đến 1.600 đồng mỗi lít.
Sau đó, công ty sẽ tìm kiếm các khách hàng có nhu cầu để xuất bán hóa đơn khống.
Chiêu này vừa giúp hợp thức hóa lượng xăng dầu đã bán "chui", vừa rút được tiền từ Quỹ bình ổn và thu thêm khoản phí bán hóa đơn khống 300-500 đồng trên mỗi lít xăng dầu, theo cáo buộc của VKS.
Bán "chui" hàng trăm triệu lít xăng
Để hiện thực hóa chủ trương của bà Thành, các bị cáo cấp dưới đã phân công việc cụ thể tại hai địa bàn kinh doanh trọng yếu.
Theo cáo trạng, tại Tổng kho DKC Nghi Thiết (Nghệ An), tổng sản lượng bán chui tại đây đạt hơn 30 triệu lít với tổng giá trị hơn 384 tỷ đồng, tương ứng tiền không trích lập Quỹ bình ổn giá là 19,4 tỷ đồng. Hay tổng kho Hoàng Huy (Hải Phòng) xuất bán không hóa đơn tới gần 77 triệu lít xăng dầu với giá trị hơn 982 tỷ đồng, né tránh việc trích lập Quỹ bình ổn giá số tiền 48 tỷ đồng...
VKS xác định, tổng số tiền quỹ bình ổn xăng dầu bị chiếm đoạt khoảng 79 tỷ đồng - nguyên nhân khiến bà Thành bị truy tố Tham ô tài sản.
Ccơ quan công tố xác định tập đoàn xuất bán 153 hóa đơn giá trị gia tăng khống cho 22 đơn vị với tổng sản lượng 72 triệu lít xăng dầu, giá trị ghi trên hóa đơn hơn 842 tỷ đồng.
Với việc thu về 20,7 tỷ đồng phí bán hóa đơn, bà Thành và các nhân viên, cùng những người mua hóa đơn đang đối mặt cáo buộc Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.
Bà Chu Thị Thành, Chủ tịch Tập đoàn Thiên Minh Đức khi bị bắt hồi tháng 1/2025. Ảnh: Bộ Công an
VKSND Tối cao kiến nghị sửa quy định về Quỹ bình ổn giá xăng dầu
VKS xác định quy phạm pháp luật về quản lý Quỹ bình ổn giá xăng dầu không có quy định cụ thể về trách nhiệm của Bộ Công thương và Bộ Tài chính trong việc kiểm tra, giám sát thực hiện trích lập, chi sử dụng Quỹ của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu.
Do đó, không có căn cứ quy kết trách nhiệm của các cá nhân thuộc Bộ Công Thương, Bộ Tài chính được giao theo dõi Quỹ của Tập đoàn Thiên Minh Đức.
Quá trình điều tra, truy tố VKSND Tối cao nhận thấy còn sơ hở, thiếu sót trong một số văn bản quy phạm pháp luật và việc kiểm tra, giám sát việc trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu.
Theo VKS, đây là nguyên nhân, điều kiện dẫn đến hành vi phạm tội của các bị cáo.
VKS do đó kiến nghị sửa đổi phương thức kiểm tra, giám sát thực hiện trích lập, chi sử dụng Quỹ để khắc phục, phòng ngừa tội phạm và đảm bảo Quỹ được sử dụng đúng với mục tiêu tham gia điều tiết, hỗ trợ bình ổn giá bán xăng dầu trong nước.
Thanh Lam