Nhiều người mua căn hộ chung cư nhiều năm nhưng chưa từng nhận được thông báo nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp - Ảnh minh họa: CÔNG TRIỆU
Mua căn hộ 10 năm nhưng không thấy thông báo thuế
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, chị K.Ph. (ngụ ở Hà Nội) cho biết năm 2017 mua một căn hộ trên đường Hồ Tùng Mậu, trực tiếp từ chủ đầu tư. Một năm sau, chị chuyển vào sinh sống ổn định tại đây.
Giữa năm 2023, chị bán căn hộ này và mua một căn hộ khác cũng tại tòa nhà trên. Chị đăng ký thường trú tại căn hộ mới và sinh sống đến nay.
Điều khiến chị băn khoăn là gần 10 năm kể từ khi mua căn hộ đầu tiên, chị chưa từng nhận được thông báo nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với cả hai căn hộ.
"Trong thời gian này, tôi thường xuyên vào ứng dụng eTax Mobile để tra cứu thông tin về khoản thuế này.
Tôi hoang mang vì không biết mình có thuộc diện phải nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với căn hộ chung cư hay không. Nếu phải nộp thì nộp ở đâu, bằng hình thức nào? Tôi có bị truy thu và tính tiền chậm nộp đối với những năm trước hay không?" - chị Ph. tỏ ra băn khoăn.
Băn khoăn của chị K.Ph cũng là băn khoăn chung của nhiều người rơi vào trường hợp tương tự. Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, mới đây, cơ quan thuế tại một số địa phương đã hướng dẫn chủ căn hộ chung cư thực hiện nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2026.
Theo hướng dẫn của Thuế TP Đà Nẵng, đất xây dựng nhà chung cư thuộc diện chịu thuế. Phần diện tích đất này được phân bổ cho từng căn hộ để xác định nghĩa vụ thuế của chủ sở hữu. Do vậy thuế sử dụng đất phi nông nghiệp của mỗi căn hộ được tính trên phần diện tích đất được phân bổ cho căn hộ, không phải tính trực tiếp trên toàn bộ diện tích sàn căn hộ.
Trường hợp căn hộ chưa được cấp giấy chứng nhận, người đang trực tiếp sử dụng căn hộ là người nộp thuế. Đối với chủ đầu tư được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất để xây dựng chung cư, chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ thuế cho đến khi căn hộ được chuyển nhượng.
Số thuế phải nộp đối với căn hộ chung cư được xác định trên cơ sở giá tính thuế và thuế suất. Đối với đất ở của nhà nhiều tầng nhiều hộ ở, nhà chung cư, thuế suất áp dụng là 0,03%. Đáng chú ý, hộ gia đình, cá nhân có số thuế phải nộp hằng năm từ 50.000 đồng trở xuống không phải nộp hồ sơ miễn thuế.
Làm sao để tránh tình trạng bất ngờ bị 'đòi nợ' tiền thuế đất?
Ngày 31-10 là hạn chót phải nộp tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp của năm nay - Ảnh: NAM TRẦN
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Được - Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín - cho rằng hiện tình trạng chủ cũ bị ghi nợ trong khi chủ mới muốn nộp mà không nhận được thông báo xảy ra rất nhiều.
"Chủ cũ đã bán tài sản rồi mà vẫn mang nợ, trong khi chủ mới thì không nhận được thông báo thuế. Như vậy quản lý nhà nước về thuế phi nông nghiệp đang 'có vấn đề' vì không quản lý được thu bao nhiêu, thu của ai.
Trong khi đó nhiều người dù bị thông báo thuế không đúng nhưng đành tặc lưỡi nộp vì thấy số thuế quá ít.
Vấn đề ở đây không còn là số tiền lớn hay nhỏ, mà đã tiến hành thu thì phải thu đúng, tránh thất thoát và tạo áp lực lên chủ cũ. Vì khi nhận những thông báo dạng này họ rất hoang mang bởi tài sản đã bán từ lâu mà còn bị nợ thuế, có nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh, sau đó còn mất thời gian tìm hiểu, rồi liên hệ cơ quan chức năng để giải quyết", ông Được phân tích.
Ông Được hiến kế rằng nên thiết kế lại mẫu tờ khai lệ phí trước bạ, trong đó có dòng ghi "từ ngày tháng này chuyển nghĩa vụ thuế phi nông nghiệp từ người bán sang người mua" kèm thông tin liên hệ, rất đơn giản, thuận tiện cho cả người nộp thuế lẫn cơ quan thuế.
"Thời gian qua thường cơ quan thuế thông qua tổ dân phố để gửi thông báo bằng giấy, còn bây giờ đã có eTax Mobile có thể thông báo trực tiếp đến từng người nộp thuế. Do vậy cần có một đợt tổng rà soát để đối chiếu lại, nhằm giải quyết 'hậu quả' giống như chiến dịch 'làm sạch mã số thuế' đang triển khai hiện nay", ông Được kiến nghị.
Trong khi đó luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang, cho rằng cần liên thông dữ liệu với Sở Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời phối hợp với phường xã để rà soát, từ đó cập nhật lại dữ liệu để xác định đúng chủ sở hữu bất động sản nhằm thu đúng, thu đủ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
Trên thực tế, khoản thuế sử dụng đất phi nông nghiệp không nhiều, phổ biến chỉ hơn 100.000 đồng/năm nhưng lại trở thành món nợ đọng nhiều năm qua mà chủ cũ muốn thoát, còn chủ mới lại không biết đâu mà đóng.
Đề xuất miễn thuế đất trong hạn mức
Theo ông Nguyễn Ngọc Tú - chuyên gia thuế (Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội), số thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp chiếm tỉ trọng rất nhỏ trong tổng thu ngân sách. Năm 2025, khoản thu này chỉ khoảng 3.000 tỉ đồng, trong khi tổng thu ngân sách đạt hơn 2 triệu tỉ đồng.
Ông Tú cho rằng cần cải cách chính sách thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp theo hướng vừa bảo đảm quyền có nhà ở, đất ở của người dân, vừa sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn tài nguyên đất.
Ngày 31-10 là hạn chót phải nộp tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp
Theo đó, phần diện tích đất ở trong hạn mức nên được miễn thuế, chỉ áp dụng thuế đối với phần diện tích vượt hạn mức theo biểu thuế lũy tiến. Về thời hạn nộp thuế, với nộp lần đầu, người nộp thuế phải nộp tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp chậm nhất là 30 ngày, kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo.
Từ năm thứ hai trở đi, người nộp thuế chỉ nộp một lần trong năm, chậm nhất là ngày 31-10.
Bất ngờ bị ‘đòi nợ’ tiền thuế đấtGần đây nhiều người bất ngờ nhận được thông báo nộp tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 2026 dù đã đóng cách đây vài tháng. Thậm chí có người đã bán thửa đất cách đây 5 năm vẫn nhận được thông báo nợ thuế và tiền phạt chậm nộp.