Ông Đổng Kiến Hoa, trưởng đặc khu hành chính đầu tiên của Hong Kong, qua đời

Ông Tung Chee-hwa, tên tiếng Việt Đổng Kiến Hoa, Trưởng đặc khu hành chính Hong Kong đầu tiên, đã qua đời ngày 8-9 ở tuổi 89. Thông tin do văn phòng ông công bố vào rạng sáng 9-9, sau khi ông qua đời tại Bệnh viện Dưỡng Hòa Hong Kong, nhưng nguyên nhân không được tiết lộ. Theo thông báo, ông ra đi trong vòng tay những người thân yêu, khép lại cuộc đời gắn với những biến chuyển lớn của Hong Kong và Trung Quốc. Báo South China Morning Post đưa tin ông Tung từng giám sát giai đoạn Hong Kong được Anh trao trả cho Trung Quốc năm 1997, thời điểm mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt. Văn phòng cựu lãnh đạo Hong Kong đánh giá ông đã dành trọn đời mình, với tinh thần tận tụy bền bỉ, để phụng sự đất nước và Đặc khu hành chính Hong Kong. Những đóng góp của ông được ghi nhận qua sự chính trực, lòng trắc ẩn và phẩm giá, các giá trị được khẳng định sẽ tiếp tục được mọi người ghi nhớ. Lần cuối ông xuất hiện trước công chúng diễn ra vào tháng 7-2021, khi ông tham dự buổi công chiếu một bộ phim kỷ niệm 100 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc. Đến tháng 10 cùng năm, văn phòng xác nhận ông đã trải qua phẫu thuật vì một vấn đề sức khỏe không được công bố, sau đó nghỉ ngơi tại nhà. Sinh năm 1937 tại Thượng Hải, ông Tung giữ cương vị Trưởng đặc khu hành chính Hong Kong từ năm 1997 đến năm 2005, trong giai đoạn thành phố bắt đầu mô hình quản trị mới. Từ năm 2005 đến năm 2023, ông đảm nhiệm chức Phó chủ tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc, cơ quan cố vấn chính trị hàng đầu của nước này. Ngày 1-7-1997, ông đọc bài phát biểu đầu tiên trên cương vị Trưởng đặc khu hành chính Hong Kong, ngay sau khi chủ quyền thành phố được Anh trao trả cho Trung Quốc. Trong phát biểu ấy, ông nhấn mạnh người dân Hong Kong lần đầu tiên trong lịch sử sẽ làm chủ vận mệnh của chính mình, đồng thời bảo vệ những nền tảng quan trọng của thành phố. Ông cam kết chính quyền đặc khu sẽ duy trì lối sống Hong Kong, bảo vệ hệ thống kinh tế tự do và cởi mở, bảo đảm pháp quyền, hướng tới xã hội dân chủ hơn. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của ông nhanh chóng bị phủ bóng bởi nhiều tranh cãi, cùng những cú sốc kinh tế và xã hội khiến chính quyền phải đối mặt với áp lực lớn. Không lâu sau khi ông nhậm chức, Hong Kong chịu tác động từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á, bắt đầu từ tháng 7-1997 và gây ảnh hưởng rộng đến khu vực. Nền kinh tế thành phố tiếp tục gặp khó khăn năm 2003, khi dịch SARS bùng phát, cướp đi sinh mạng của 299 người và tạo ra những xáo trộn nghiêm trọng. Trong bối cảnh sức khỏe suy giảm, ông Tung từ chức vào năm 2005, kết thúc nhiệm kỳ đầu tiên của Hong Kong sau khi trở về dưới chủ quyền Trung Quốc. Người kế nhiệm ông là Donald Tsang, tên tiếng Việt Tăng Âm Quyền, giữ chức Trưởng đặc khu hành chính Hong Kong từ năm 2005 đến năm 2012. Di sản của ông Tung vì thế gắn đồng thời với dấu mốc chuyển giao lịch sử, những lời hứa về tương lai Hong Kong và các thử thách gay gắt đầu nhiệm kỳ. Sự nghiệp của ông không chỉ diễn ra trong các văn phòng chính quyền, mà còn tiếp tục tại cơ quan cố vấn chính trị cấp cao của Trung Quốc sau khi ông rời vị trí lãnh đạo Hong Kong. Trong nhiều năm sau đó, ông vẫn xuất hiện trong các hoạt động quan trọng, trong đó có những sự kiện cùng lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh. Một bức ảnh do AFP ghi lại cho thấy ông Tung đứng cạnh Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại một buổi lễ ở Đại lễ đường Nhân dân ngày 29-9-2019. Việc ông qua đời khép lại hành trình của một nhân vật giữ vai trò biểu tượng trong giai đoạn Hong Kong chuyển từ thuộc địa của Anh sang đặc khu hành chính của Trung Quốc. Thông tin được Tuổi Trẻ dẫn lại từ South China Morning Post, trong đó nhấn mạnh dấu ấn của ông Tung qua thời điểm chuyển giao, các khủng hoảng nhiệm kỳ và nhiều năm phục vụ sau đó.