Ông Trump bất ngờ dỡ cấm vận dầu diesel Nga, ông Zelensky bất mãn

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Quyết định bất ngờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm nới lỏng các lệnh cấm vận đối với dầu diesel của Nga đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Tờ Politico ngày 10.10 đưa tin chính quyền Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố tạm thời dỡ bỏ các lệnh cấm vận với dầu diesel của Nga.

Viết trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết vừa có một cuộc thảo luận thành công với Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong đó Moscow đồng ý cung cấp hàng trăm ngàn tấn nhiên liệu cho Mỹ và toàn cầu. Ngay sau đó, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp phép nhập khẩu dầu diesel của Nga cho đến tháng 4.2027.

“Hai bên nhất trí rằng Nga sẽ lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn trong tháng 11 và 1 triệu tấn ngay sau đó. Ngoài ra, dựa trên tình trạng các nhà máy lọc dầu diesel của nước này, Nga sau đó sẽ tiếp tục bàn giao 3 triệu tấn dầu diesel trong thời gian ngắn”, ông Trump viết.

Quyết định này được xem là nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu, phần nào tăng cao do hệ quả từ xung đột Trung Đông và chiến sự Nga - Ukraine, khi các bên tập kích vào cơ sở năng lượng.

Động thái từ Washington đã khiến Kyiv bất bình. Trả lời phỏng vấn trang Axios, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi thỏa thuận nói trên “không công bằng và thiếu trung thực”. Ông cho rằng quyết định nới lỏng cấm vận “chẳng khác nào một món quà sinh nhật dành cho Tổng thống Nga Vladimir Putin”, giúp Nga có thêm nguồn lực để kéo dài xung đột.

Đáng chú ý, thông báo của ông Trump được đưa ra đúng thời điểm hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đang họp với phái đoàn đàm phán Ukraine tại bang Florida. Phía Mỹ hoàn toàn không hé lộ về thỏa thuận với Nga trong suốt quá trình đàm phán.

Nhà lãnh đạo Ukraine lập luận rằng việc nới lỏng cấm vận chỉ hợp lý nếu đổi lại được một thỏa thuận ngừng nhắm vào cơ sở năng lượng của nhau vào mùa đông. Bất chấp sự thất vọng, ông Zelensky vẫn thừa nhận Kyiv không thể thiếu vai trò trung gian của Mỹ.

Về phía Nga, ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Putin phụ trách về đầu tư và hợp tác kinh tế, đăng lại tuyên bố của ông Trump kèm theo bình luận: “Tổng thống Putin và Tổng thống Trump vừa có cuộc điện đàm thành công. Hợp tác năng lượng và kinh tế giữa Nga và Mỹ sẽ tiếp tục và mang lại lợi ích cho thị trường toàn cầu”.

Quyết định bất ngờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc tạm thời nới lỏng lệnh cấm vận dầu diesel đối với Nga đã mở đường cho Moscow xuất khẩu hàng triệu tấn nhiên liệu ra thị trường quốc tế cho đến tháng 4.2027. Động thái này nhằm mục tiêu hạ nhiệt áp lực giá năng lượng đang leo thang do tác động từ các cuộc xung đột địa chính trị. Phía Nga, thông qua đặc phái viên Kirill Dmitriev, nhanh chóng hoan nghênh thỏa thuận và khẳng định sự hợp tác kinh tế song phương sẽ mang lại lợi ích cho thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, bước đi của Washington đã vấp phải phản ứng gay gắt từ Kyiv khi diễn ra song song với các cuộc tiếp xúc ngoại giao giữa hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, Jared Kushner và phái đoàn Ukraine tại Florida. Tổng thống Volodymyr Zelensky công khai chỉ trích thỏa thuận là thiếu công bằng, đồng thời ví đây như một món quà giúp củng cố nguồn lực tài chính cho Moscow. Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh việc dỡ bỏ trừng phạt chỉ thực sự hợp lý nếu đổi lấy cam kết ngừng tập kích các cơ sở năng lượng trong mùa đông. Dù bày tỏ sự bất mãn sâu sắc, chính quyền Ukraine vẫn phải thừa nhận vai trò trung gian không thể thay thế của Mỹ trong tiến trình tìm kiếm giải pháp hòa bình. Thỏa thuận năng lượng bất ngờ này một lần nữa phản ánh tính thực dụng trong chính sách đối ngoại của chính quyền Tổng thống Trump, nơi lợi ích kinh tế trong nước được đặt lên bàn cân cùng các cam kết đồng minh. Sự phân hóa quan điểm giữa Washington và Kyiv vì vậy được dự báo sẽ còn tạo ra những trở ngại đáng kể trong các nỗ lực đàm phán sắp tới.