
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae và Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp nhau bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York ngày 22-9 - Ảnh: AFP
Theo báo South China Morning Post, ngày 22-9, Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi mối quan hệ bền chặt với Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, chỉ vài ngày trước cuộc gặp dự kiến giữa ông với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Cuộc trao đổi diễn ra bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York (Mỹ), trong bối cảnh quan hệ Bắc Kinh - Tokyo chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Ông Trump dành nhiều lời khen cho nữ lãnh đạo Nhật Bản, nói bà "đã làm được một công việc phi thường" và "sẽ đi vào lịch sử".
"Bà ấy là bạn của tôi. Chúng tôi đã hiểu nhau rất rõ trong thời gian qua", ông nói về nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản. "Bà ấy sẽ là một vị Thủ tướng vĩ đại".
Ông Trump cho biết luôn theo dõi sát tỉ lệ ủng hộ bà Takaichi và hài lòng với những gì được thấy, đồng thời mô tả bà là người "cứng rắn và thông minh".
Về phần mình, bà Takaichi nhận định cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh môi trường an ninh ở châu Á đã trở nên "hết sức căng thẳng", nhưng không nêu đích danh quốc gia hay cuộc khủng hoảng cụ thể.
Bà nhấn mạnh sự kiện này sẽ cho thế giới thấy sức mạnh của liên minh Nhật - Mỹ. Hai bên cũng ghi nhận tiến triển trong hợp tác an ninh kinh tế, đặc biệt ở các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), chất bán dẫn và khoáng sản thiết yếu.
Cuộc gặp diễn ra chỉ hai ngày trước khi ông Tập dự kiến tới Washington để hội đàm với ông Trump vào ngày 24-9, trong chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc tới Mỹ sau hơn một thập kỷ.
Theo Hãng tin Kyodo News, quan hệ Trung - Nhật xấu đi sau khi bà Takaichi hồi tháng 11 năm ngoái ám chỉ Tokyo có thể triển khai lực lượng quân sự nếu xảy ra xung đột tại eo biển Đài Loan.
Bắc Kinh, vốn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ, xem phát ngôn này là dấu hiệu Tokyo muốn quay lại con đường chủ nghĩa quân phiệt. Kể từ đó, Trung Quốc khuyến cáo công dân hạn chế đi Nhật Bản, đồng thời áp đặt các hạn chế xuất khẩu đất hiếm và vật liệu liên quan sang nước này.
Trong bối cảnh các biện pháp hạn chế thương mại của Trung Quốc tiếp tục gây áp lực, Tokyo đã tìm cách kêu gọi Washington, đồng minh lâu năm, gây sức ép để Bắc Kinh nới lỏng hạn chế xuất khẩu đất hiếm. Ông Trump từng thảo luận vấn đề Nhật Bản với ông Tập trong cuộc gặp thượng đỉnh tại Bắc Kinh hồi tháng 5.
Chuyên gia phân tích cấp cao Jeremy Chan tại công ty tư vấn rủi ro chính trị Eurasia Group nhận định cuộc gặp giữa ông Trump và bà Takaichi có ý nghĩa đặc biệt về thời điểm.
"Với bà Takaichi, cuộc gặp này tạo cơ hội để bà là người đối thoại cuối cùng với ông Trump trước khi ông gặp ông Tập. Bà sẽ tận dụng điều đó để nhấn mạnh với ông Trump về vai trò trung tâm của Nhật Bản đối với các mục tiêu lớn hơn của ông tại châu Á".
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tiến hành cải tổ nội các, nhằm vực dậy mức tín nhiệm đang sụt giảm, song vẫn giữ lại các vị trí chủ chốt.