Ông Trump giải thích lý do Triều Tiên có vũ khí hạt nhân còn Iran thì không

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un là một 'người bạn' khi được hỏi vì sao Washington phản đối Iran phát triển vũ khí hạt nhân trong khi Bình Nhưỡng đã sở hữu loại vũ khí này.

Trả lời phóng viên ngày 29.9, ông Trump nói: "Ông Kim Jong-un là bạn tôi. Ông ấy thích Trump. Tôi cũng thích ông ấy". Tổng thống Mỹ nói thêm: "Chừng nào tôi còn tại vị, ông ấy sẽ ổn thôi. Các bạn biết tại sao không? Vì ông ấy tôn trọng tôi".

Phát biểu trên cho thấy ông Trump tiếp tục nhấn mạnh quan hệ cá nhân với ông Kim trong lúc tìm cách nối lại đối thoại trực tiếp với Bình Nhưỡng, theo tạp chí Newsweek. Hồi tháng 8, Tổng thống Mỹ cho biết muốn gặp lại nhà lãnh đạo Triều Tiên trong năm nay, đồng thời công khai thừa nhận nước này sở hữu kho vũ khí hạt nhân đáng kể.

Trong khi đó, chính quyền ông Trump vẫn khẳng định Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Tehran hiện không có vũ khí hạt nhân nhưng duy trì chương trình làm giàu uranium.

Sự khác biệt trong cách tiếp cận với 2 nước thu hút chú ý trong bối cảnh Mỹ đang vừa tìm cách nối lại đối thoại với Triều Tiên và vừa tiếp tục gây sức ép lên Iran về chương trình hạt nhân cùng các vấn đề an ninh khu vực.

Ông Rajan Menon, giáo sư danh dự về quan hệ quốc tế tại Đại học Thành phố New York (Mỹ), cho rằng việc Triều Tiên đã sở hữu vũ khí hạt nhân là một thực tế, nhưng không thể trở thành tiền lệ để chấp nhận các quốc gia khác phát triển loại vũ khí này. "Nếu bạn ủng hộ việc không phổ biến vũ khí hạt nhân, bạn không thể nói rằng điều đó là ổn chỉ vì họ đã có chúng rồi", ông Menon nói với Newsweek.

Theo ông Menon, việc Triều Tiên đã sở hữu năng lực hạt nhân cũng khiến mọi tính toán quân sự với Bình Nhưỡng trở nên khác biệt, do nguy cơ trả đũa trực tiếp nhằm vào Mỹ và các đồng minh.

Trong thời gian gần đây, Triều Tiên vẫn tiếp tục phát triển năng lực tên lửa. Theo giới chức Hàn Quốc và Nhật Bản, Bình Nhưỡng ngày 20.9 phóng 2 tên lửa đạn đạo tầm ngắn từ khu vực bờ biển phía đông.

Dù vậy, tín hiệu từ cả 2 phía về quan hệ cá nhân ông Trump - ông Kim vẫn tương đối tích cực. Giới chức Triều Tiên cho biết ông Kim còn "những ký ức và cảm xúc tốt đẹp" về ông Trump và mô tả quan hệ giữa 2 nhà lãnh đạo là "rất tốt". Tuy nhiên, Bình Nhưỡng hiện vẫn chưa trực tiếp phản hồi đề xuất tổ chức một cuộc gặp mới, theo AFP.

Ông Trump và ông Kim từng gặp nhau 3 lần trong giai đoạn 2018 - 2019. Các cuộc tiếp xúc cấp cao khi đó tạo kỳ vọng về một thỏa thuận phi hạt nhân hóa, nhưng cuối cùng không đạt được đột phá lâu dài.

Với Iran, ông Trump đã rút Mỹ khỏi Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) và khôi phục các biện pháp trừng phạt Iran. Hồi tháng 2, Mỹ và Israel đã phát động các đợt tấn công Iran. Hiện các bên vẫn duy trì các cuộc tiếp xúc gián tiếp thông qua trung gian trong nỗ lực giải quyết xung đột, chương trình hạt nhân và eo biển Hormuz.

Sự khác biệt trong chính sách đối ngoại của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Triều Tiên và Iran tiếp tục thu hút sự chú ý của giới quan sát quốc tế. Trong khi Bình Nhưỡng đã sở hữu kho vũ khí hạt nhân đáng kể và duy trì quan hệ cá nhân tích cực giữa ông Trump với nhà lãnh đạo Kim Jong-un, Washington lại kiên quyết ngăn chặn Tehran tiến tới năng lực tương tự. Phía Mỹ vẫn duy trì các biện pháp trừng phạt kinh tế khắt khe và sức ép quân sự đối với Iran, quốc gia hiện chỉ dừng lại ở chương trình làm giàu uranium. Chuyên gia Rajan Menon từ Đại học Thành phố New York nhận định rằng năng lực hạt nhân thực tế của Triều Tiên đã làm thay đổi hoàn toàn mọi tính toán quân sự của Mỹ do nguy cơ trả đũa trực tiếp. Tuy nhiên, việc Bình Nhưỡng sở hữu loại vũ khí này không thể coi là tiền lệ để chấp nhận các quốc gia khác học theo. Việc ông Trump rút khỏi thỏa thuận JCPOA và siết chặt trừng phạt Iran phản ánh quyết tâm bảo vệ nguyên tắc chống phổ biến vũ khí hạt nhân tại khu vực Trung Đông. Mặc dù Triều Tiên gần đây vẫn tiếp tục thử nghiệm tên lửa đạn đạo, tín hiệu ngoại giao giữa hai nhà lãnh đạo Trump và Kim vẫn diễn ra tương đối tích cực. Sau ba cuộc gặp lịch sử giai đoạn 2018 - 2019 không đạt đột phá lâu dài, ông Trump từng bày tỏ mong muốn tái khởi động đàm phán trực tiếp trong năm nay. Trái lại, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn leo thang gay gắt, khiến các bên chỉ có thể duy trì tiếp xúc gián tiếp qua trung gian nhằm kiểm soát xung đột tại eo biển Hormuz.