Đảo Greenland (Ảnh: Reuters).
"Theo chỉ đạo của tôi, chúng tôi đã làm việc với đại diện của Đan Mạch và Greenland để đảm bảo rằng Mỹ sẽ vĩnh viễn có toàn quyền thực hiện những việc cần thiết tại Greenland nhằm bảo vệ và duy trì an ninh của Greenland cũng như của Mỹ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 18/9.
Chủ nhân Nhà Trắng cho biết thêm: "Ngoài ra, từ nay trở đi, không đối thủ nào của Mỹ có thể đặt căn cứ tại Greenland, hay có sự hiện diện quân sự tại Greenland, hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland mà không có sự chấp thuận bằng văn bản rõ ràng của chúng tôi”.
Ông khẳng định thỏa thuận này không có thời hạn hiệu lực.
Tổng thống Trump lập luận rằng việc kiểm soát chặt chẽ hơn Greenland là điều cần thiết để đảm bảo hòn đảo không rơi vào tay các đối thủ trong bối cảnh cuộc cạnh tranh gia tăng tại Bắc Băng Dương.
"Chúng tôi sẽ ngay lập tức bắt đầu quá trình phát triển một sự hiện diện quân sự lớn tại các khu vực thích hợp của Greenland. Ở đây vốn có rất nhiều vị trí như vậy. Chúng tôi sẽ hợp tác với người dân Greenland trong quá trình phát triển và xây dựng này", ông Trump viết.
Trong khi đó, Greenland và Đan Mạch đã ra một tuyên bố cho biết họ sẽ ký kết thỏa thuận với Mỹ vào tuần tới trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc.
Tuyên bố nêu rõ, quốc hội Đan Mạch và Greenland cũng sẽ phải phê chuẩn thỏa thuận này.
"Thật đáng mừng khi chúng ta sắp bước vào một thỏa thuận giúp bảo đảm và tăng cường an ninh của Greenland, Vương quốc Đan Mạch, Mỹ và liên minh phương Tây. Thỏa thuận công nhận các lợi ích của Greenland cũng như vị thế của chúng tôi trong hợp tác quốc tế. Điều này mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta", lãnh đạo Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh, thỏa thuận này "công nhận chủ quyền, sự toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland”.
Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Greenland nằm ở vị trí chiến lược, án ngữ giữa Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Vùng đất này cũng có trữ lượng khoáng sản khổng lồ và có thể trở thành một nhân tố chiến lược khi băng ở vùng cực tan chảy, mở ra những tuyến hàng hải mới.
Ông Trump từ lâu đã bày tỏ sự quan tâm tới Greenland, lần đầu công khai đưa ra ý tưởng mua lại lãnh thổ này vào năm 2019 trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên.
Sau khi trở lại Nhà Trắng vào đầu năm ngoái, Tổng thống Trump đã khơi lại ý tưởng sáp nhập Greenland vào Mỹ. Chính quyền của ông đã cân nhắc một loạt phương án trong đó có mua lại hoặc thậm chí dùng biện pháp quân sự để có được hòn đảo có vị trí chiến lược này.
Ý tưởng trên ngay lập tức vấp phải chỉ trích gay gắt của các nước châu Âu.
Các khảo sát cho thấy, đa số người dân Greenland từ chối trở thành một phần của Mỹ. Trong khi đó, chỉ 7% người Mỹ ủng hộ việc Mỹ sử dụng sức mạnh quân sự để kiểm soát vùng lãnh thổ này.
Bất chấp chỉ trích, các quan chức trong chính quyền của ông gần đây liên tục đề cập đến kế hoạch kiểm soát Greenland với lý do Mỹ cần Greenland vì an ninh quốc gia.
Đáp lại, một số nước châu Âu quyết định triển khai lực lượng quân sự đến Greenland, trong nỗ lực nhằm trấn an Washington về những lo ngại rằng hòn đảo này phòng thủ chưa đủ.