Pakistan có thể kích hoạt hiệp ước Mecca nếu Houthi tiếp tục tấn công Ảrập Xêút

Theo thông tin do kênh truyền hình Al Jazeera đăng tải, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif ngày 9/9 đã đưa ra tuyên bố mang tính cảnh báo mạnh mẽ về nguy cơ kích hoạt hiệp ước phòng thủ chung Mecca trước các hành động quân sự gia tăng của lực lượng Houthi. Phát biểu chính thức của đại diện chính phủ Islamabad được đưa ra trong bối cảnh các đợt đụng độ quân sự trực tiếp giữa lực lượng vũ trang Houthi và quân đội Ảrập Xêút liên tục leo thang nghiêm trọng suốt thời gian qua. Việc nhắc tới cơ chế bảo vệ tập thể này cho thấy sự can thiệp tiềm tàng của các cường quốc Hồi giáo nhằm bảo vệ an ninh lãnh thổ cho quốc gia đồng minh tại khu vực Trung Đông đầy biến động. Bộ trưởng Khawaja Asif khẳng định rõ ràng rằng nếu những chiến dịch tấn công từ phía Houthi vẫn tiếp diễn hoặc tình trạng xung đột tại Yemen lan rộng sang Ảrập Xêút thì hiệp ước Mecca chắc chắn sẽ được đưa vào vận hành ngay lập tức. Quan chức lãnh đạo Bộ Quốc phòng Pakistan nhấn mạnh dư luận quốc tế không nên nghi ngờ về tính cam kết tuyệt đối của chính quyền Islamabad đối với các điều khoản đã được thống nhất trong văn kiện này. Tuyên bố này đồng thời xác nhận Pakistan sẵn sàng tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ quân sự và triển khai các biện pháp can thiệp cần thiết để hỗ trợ Ảrập Xêút nếu các điều kiện bảo hộ bị vi phạm. Lời cảnh báo cứng rắn từ chính phủ Pakistan xuất hiện ngay sau khi tình hình chiến sự tại vùng Vịnh chứng kiến những bước chuyển ngoặt đặc biệt nguy hiểm với các thương vong lớn về người. Cụ thể trong ngày 8/9, lực lượng Houthi đã tiến hành một đợt tập kích quy mô lớn nhắm vào hàng loạt khu vực ở miền nam Ảrập Xêút khiến ít nhất 73 người bị thương nặng. Đợt oanh kích diện rộng này đã khiến hạ tầng an ninh khu vực biên giới Ảrập Xêút rơi vào trạng thái báo động cao và buộc chính quyền Riyadh phải nhanh chóng thực hiện các hành động phản công quân sự. Ngay trong ngày 9/9, lực lượng không quân Ảrập Xêút đã tiến hành các đợt không kích đáp trả quyết liệt nhắm vào căn cứ của Houthi tại các tỉnh Marib, al-Jawf và Taiz thuộc lãnh thổ Yemen. Các chiến dịch quân sự đáp trả liên tiếp này đã minh chứng cho sự bế tắc trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa chính quyền Riyadh và lực lượng vũ trang thân Iran tại khu vực. Việc giao tranh nổ ra dồn dập trong hai ngày liên tiếp đã biến các khu vực biên giới và nội địa Yemen thành chiến trường khốc liệt với nguy cơ bùng nổ xung đột diện rộng. Tiến trình leo thang căng thẳng hiện nay giữa lực lượng Houthi và Ảrập Xêút vốn đã bắt đầu bùng phát từ thời điểm đầu tháng 8 với các tuyên bố và hành động quân sự cực đoan. Nhóm vũ trang thân Iran vào thời điểm đó đã chính thức tuyên bố áp đặt một lệnh phong tỏa quân sự trên khu vực hải lý chiến lược ở biển Đỏ. Đồng thời, tổ chức này lên tiếng nhận trách nhiệm về hàng loạt chiến dịch tấn công quy mô nhắm vào các tàu biển thương mại cùng nhiều mục tiêu quân sự trọng yếu của Ảrập Xêút. Trước sự gia tăng của các mối đe dọa an ninh, Thổ Nhĩ Kỳ, Ảrập Xêút và Pakistan cách đây một tháng đã chính thức ký kết thỏa thuận mang tên Hiệp ước phòng thủ chung Mecca. Mục tiêu cốt lõi của việc hình thành liên minh ba bên này nhằm tăng cường năng lực an ninh tập thể và thiết lập cơ chế bảo vệ vững chắc cho các quốc gia thành viên tham gia. Thỏa thuận phòng thủ này đại diện cho bước đi chiến lược quan trọng của ba quốc gia Hồi giáo lớn nhằm tạo ra sức mạnh đối trọng trước các biến động quân sự phức tạp tại Trung Đông. Văn kiện thỏa thuận quy định rất rõ ràng rằng bất kỳ hành vi tấn công quân sự nào nhắm vào một trong ba nước thành viên sẽ được coi là cuộc tấn công trực tiếp nhắm vào tất cả các bên. Điều khoản bắt buộc này đòi hỏi toàn bộ các quốc gia còn lại trong liên minh phải thực hiện nghĩa vụ can thiệp ngay lập tức khi một nước thành viên chịu sự xâm lược hoặc tập kích. Quy định mang tính ràng buộc pháp lý cao này tạo ra một hành lang an ninh vững chắc giúp bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ cho các bên tham gia trước mọi nguy cơ xung đột từ bên ngoài. Cơ chế vận hành của Hiệp ước phòng thủ chung Mecca được các chuyên gia đánh giá có nhiều điểm tương đồng đặc biệt với Điều 5 trong Hiến chương của Hiệp hội Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Sự xuất hiện của một mô hình tương tự Điều 5 NATO tại khu vực Trung Đông hứa hẹn sẽ làm thay đổi căn bản cục diện quân sự và tính toán chiến lược của các bên giao tranh. Việc Pakistan sẵn sàng kích hoạt hiệp ước này cho thấy liên minh Mecca có thể sớm chuyển từ thỏa thuận trên giấy sang các hành động can thiệp thực địa nếu Houthi không dừng các cuộc tấn công.