Sau tiếng còi mãn cuộc trên sân Si Jalak Harupat (Bandung, Indonesia), các cầu thủ Pakistan ăn mừng như thể vừa giành được một chiến thắng. Cũng dễ hiểu. Họ đã bị Philippines dẫn 2-0, nhưng vẫn kịp ghi hai bàn trong hiệp hai để rời sân với trận hòa 2-2, qua đó lần đầu tiên ghi bàn và giành điểm tại một giải đấu FIFA ở cấp đội tuyển nam (nếu không tính các vòng loại World Cup).
Đó cũng là trận đấu cho thấy Pakistan có thể chơi sòng phẳng với một đối thủ được đánh giá cao hơn nhiều. Trước giải, Pakistan đứng thứ 198 thế giới, còn Philippines xếp thứ 135. Khoảng cách hơn 60 bậc ấy càng khiến màn ngược dòng của đội bóng Nam Á trở nên giá trị, đặc biệt khi so sánh với thất bại 0-4 của họ dưới tay Thái Lan ít ngày trước.
Phát biểu sau trận hòa 2-2 với Philippines, trung vệ đội trưởng Abdullah Iqbal cho rằng Pakistan không thay đổi nhiều về chiến thuật sau giờ nghỉ. Điều khác biệt nằm ở cách các cầu thủ thực hiện kế hoạch: quyết liệt hơn, chủ động hơn và không còn bị mất tinh thần khi để đối phương chọc thủng lưới.
Sự tự tin ấy là rất đáng nể bởi Pakistan không có sự chuẩn bị dài ngày. HLV Nolberto Solano thậm chí không có mặt trong phần lớn thời gian tập huấn trước giải. Các trợ lý Titus Bramble và Walid Javaid phải đảm nhiệm công việc tại Islamabad sau khi Solano gặp vấn đề với thủ tục visa. Một số cầu thủ đang chơi bóng ở nước ngoài cũng chỉ hội quân khi đội đã sang Indonesia. Abdul Samad Arshad, người ghi bàn gỡ hòa 2-2, là một trong số những trường hợp như vậy.
Vậy mà một Pakistan với đội hình được ghép lại từ nhiều nơi, thời gian làm việc cùng nhau ít và HLV trưởng không có mặt trong giai đoạn chuẩn bị quan trọng, vẫn có thể tạo ra một hiệp hai đủ sức đảo ngược thế trận trước Philippines. Đó là phần đáng mừng của câu chuyện. Nhưng phần còn lại mới là điều phải suy ngẫm: Tại sao Pakistan lại bước vào một giải đấu quan trọng với cảm giác chắp vá và xộc xệch như thế?
Câu trả lời nằm ở những gì xảy ra với đội tuyển Pakistan trong thời gian dài. Như Tiền Phong đã phân tích, những trục trặc kéo dài của bóng đá Pakistan khiến đội tuyển mất nhiều cơ hội thi đấu quốc tế và hệ thống trong nước cũng không tạo được một môi trường ổn định cho cầu thủ phát triển. HLV Solano hiện phải tìm kiếm thêm những cầu thủ đang chơi bóng ở Scandinavia và Anh để nâng chất lượng đội tuyển.
Nhìn vào lịch thi đấu gần đây, khoảng trống ấy càng rõ hơn. Trong năm 2025, Pakistan chỉ có 5 trận cấp đội tuyển được ghi nhận, gặp Syria, Myanmar và Afghanistan. Từ đầu năm 2026 đến trước FIFA ASEAN Cup, họ có 4 trận cấp đội tuyển: thua Myanmar 1-2, thắng Maldives 3-0 và đánh bại Afghanistan hai lần với cùng tỷ số 2-0.
Vì thế, FIFA ASEAN Cup trở thành một cơ hội đặc biệt cho Pakistan. Đội bóng này được gặp Thái Lan, Philippines rồi Việt Nam trong cùng một giải đấu. Ba đối thủ mạnh với những phong cách khác nhau và đều có thể giúp Pakistan biết rõ hơn mình đang đứng ở đâu. Trận thua Thái Lan 0-4 là một câu trả lời. Trận hòa Philippines lại đem đến một câu trả lời khác. Còn Việt Nam thì sao?
Trước trận đấu cuối bảng B, Solano không né tránh sự chênh lệch. Ông dành sự tôn trọng lớn cho Việt Nam và nhận định đây sẽ là trận đấu rất khó khăn với Pakistan. Pakistan hiện đứng thứ 198, còn Việt Nam xếp thứ 100 thế giới. Và giữa hai nền bóng đá còn là rất nhiều cách biệt: Một bên có hệ thống giải đấu chuyên nghiệp đang phát triển và đội tuyển được thi đấu thường xuyên hơn; bên kia vẫn trong quá trình xây dựng lại giải vô địch quốc gia và tìm kiếm một hướng đi cho nền bóng đá.
Nhưng không vì thế, Solano cho rằng Pakistan phải tự ti. HLV người Peru thậm chí còn nói rằng đội bóng của ông chưa muốn thu dọn hành lý. “Tôi không muốn chúng tôi phải trở về Pakistan vào cuối tuần này. Chúng tôi muốn ở lại cho đến cuối giải đấu và chờ xem điều gì sẽ xảy ra”, nhà cầm quân người Peru nói sau buổi tập tối 30/9.
Phát biểu ấy khá phù hợp với những gì Pakistan đang có sau hai lượt trận. Họ đã nhận một thất bại nặng trước Thái Lan, nhưng sau đó đứng dậy trước Philippines. Bây giờ, họ muốn thử thêm một lần nữa trước Việt Nam. Một kết quả tốt là điều quá tuyệt vời, bởi có thể nhờ đó họ lọt vào trận tranh hạng Ba và tạo ra cú hích lớn cho bóng đá nước nhà.
Nhưng ngay cả một trận thua cũng có ích với Pakistan. Không phải lúc nào đội bóng Nam Á cũng có cơ hội thực chiến với một đối thủ được đánh giá cao hơn như Việt Nam và như thủ quân Abdullah Iqbal nói, đây là “một thử thách lớn” mà Pakistan nên tận dụng tối đa, vì chắc chắn họ "có thể học hỏi được nhiều điều".