Thanh tra Chính phủ vừa có kết luận thanh tra về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty CP Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex).
Điểm đáng chú ý, trong kết luận, Tổng Thanh tra Chính phủ đã nêu hàng loạt hành vi có dấu hiệu vi phạm luật hình sự, gây thiệt hại cho nhà nước và doanh nghiệp.
Cụ thể, qua phân tích các tài liệu do Petimex cung cấp, Đoàn thanh tra đánh giá trong tháng 3/2026, công ty này có hành vi bán số lượng 16,268 triệu lít xăng dầu trước các kỳ điều hành giá xăng dầu dưới giá thành cho 14 khách hàng trái quy định, số tiền thiệt hại cho Petimex ước tính khoảng 58,433 tỷ đồng.
Công ty cũng có hành vi bán 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S (đơn hàng ngày 6/3) cho Công ty CP Nhiên liệu Phúc Lâm (Phúc Lâm) trái quy định và trái với Hợp đồng nguyên tắc mua bán xăng dầu số 05-2026/HĐNTMB-PETIMEX ngày 2/1/2026, Biên bản ghi nhớ ngày 23/2/2026 giữa Petimex và Phúc Lâm. Số tiền thiệt hại cho Petimex ước tính khoảng 41,59 tỷ đồng. Theo kết luận, Petimex có dấu hiệu của Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ, tài liệu vụ việc có dấu hiệu tội phạm nêu trên và kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để xem xét, khởi tố, xử lý theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Ngày 8/7, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã có văn bản thông báo về việc chuyển kiến nghị khởi tố của Thanh tra Chính phủ đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp để giải quyết.
Ngoài ra, Petimex còn có hành vi bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh. Cụ thể, Petimex đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu (tương đương khoảng 2.841,8 tỷ đồng) không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, có dấu hiệu của các tội: Tội trốn thuế theo Điều 200, Tội buôn lậu theo Điều 188, Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 221 của Bộ luật Hình sự.
Thanh tra Chính phủ cũng đã chuyển hồ sơ, tài liệu vụ việc có dấu hiệu tội phạm nêu trên và kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp để xem xét, khởi tố, xử lý theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Ngày 29/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp đã có thông báo gửi Thanh tra Chính phủ về việc tiếp nhận kiến nghị khởi tố; ngày 8/7, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã có văn bản thông báo về việc chuyển kiến nghị khởi tố của Thanh tra Chính phủ đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp để giải quyết.
Kết luận cũng nêu rõ, Đoàn thanh tra tiếp tục thu thập, phân tích tài liệu, đánh giá các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự cần được Cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ để kết luận, xử lý theo thẩm quyền và theo quy định của pháp luật.
Cụ thể, từ ngày 27/1 đến 24/2/2026, Petimex bán xăng dầu cho Phúc Lâm với giá thấp hơn mức giá được xác định tại thời điểm ký xác nhận 15 đơn đặt hàng. Theo Đoàn thanh tra, hoạt động này vi phạm Quy chế bán hàng, Hợp đồng nguyên tắc mua bán xăng dầu, Biên bản ghi nhớ giữa hai bên và khoản 4 Điều 5 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp số 68/2025/QH15.
Qua phân tích tài liệu do Petimex cung cấp, Đoàn thanh tra ước tính thiệt hại đối với doanh nghiệp khoảng 2,3 tỷ đồng. Vụ việc có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo Điều 219 Bộ luật Hình sự.
Sau khi Đoàn thanh tra làm việc với Petimex về đơn hàng ngày 6/3 (5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S) bán cho Phúc Lâm, Tổng Giám đốc Petimex và lãnh đạo Phòng kinh doanh đã bổ sung "Biên bản sửa đổi bổ sung ngày 2/3/2026" ký lùi ngày để gửi cho Đoàn thanh tra, vi phạm quy định tại khoản 6 Điều 6 Luật Thanh tra số 84/2025/QH15, có dấu hiệu của Tội giả mạo trong công tác.
Bên cạnh đó, Petimex còn bán hàng tạm nhập tái xuất cho 6 đối tác nước ngoài thấp hơn chi phí kế toán là thực hiện không đúng khoản 2 Điều 6 Quy chế bán hàng 035/QĐ-HĐQT-TMDK của Hội đồng quản trị Petimex, vi phạm Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.
Qua phân tích các tài liệu do Petimex cung cấp, Đoàn thanh tra đánh giá số tiền thiệt hại cho Petimex ước tính khoảng 322 tỷ đồng, có dấu hiệu của Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Ngoài ra, việc nâng định mức nợ cho Công ty CP Thương mại Dầu khí Cửu Long (PTC) tăng dần qua các năm, cho nợ không cần tài sản thế chấp và không có bảo lãnh ngân hàng là thực hiện không đúng quy định. Đoàn thanh tra đánh giá số tiền thiệt hại cho Petimex ước tính khoảng 86,188 tỷ đồng, có dấu hiệu của Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Hội đồng quản trị Petimex ban hành chính sách bán hàng, trong đó quy định khoản nợ của 2 Công ty con (Công ty CP Nhiên liệu Đồng Tháp, Công ty CP Nhiên liệu Tây Đô) vượt quá giá trị tài sản đảm bảo là thực hiện không đúng, vi phạm quy định. Đoàn thanh tra đánh giá số tiền thiệt hại ước tính khoảng 1,408 tỷ đồng, có dấu hiệu của Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Không chỉ vậy, Petimex còn đầu tư, lắp đặt hệ thống đo mức, nhiệt độ và báo tràn tự động tại các bồn (thiết bị đo mức bồn tự động) nhưng không sử dụng để theo dõi, quản lý, mua bán, thanh toán đối với lượng hàng nhập xuất qua bồn, không đúng quy định.
Công chức Chi cục Hải quan khu vực XVII thuộc Cục Hải quan được giao nhiệm vụ cũng không thực hiện so sánh, đối chiếu giữa số liệu thiết bị đo mức tự động và kết quả giám định theo quy định.
Các hành vi nêu trên có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự của Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng theo quy định tại Bộ Luật Hình sự.
Tổng Thanh tra Chính phủ cũng kết luận loạt vi phạm hành chính của Petimex như: hành vi sử dụng Quỹ bình ổn giá (BOG) không đúng quy định; không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc hoặc duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu; hành vi găm hàng trong kho vượt quá 150% so với lượng hàng hoá tồn kho trung bình của ba tháng liền kề trước đó.