Ngày 22/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội đã nghe Tờ trình về dự án Luật Đất đai sửa đổi.
Theo Tờ trình của Chính phủ, sau 2 năm thi hành, Luật Đất đai năm 2024 đã có nhiều đổi mới quan trọng, song thực tiễn vẫn bộc lộ một số vướng mắc, bất cập. Trong bối cảnh đất nước phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số, việc sửa đổi Luật nhằm khơi thông nguồn lực đất đai là yêu cầu cấp thiết.
Đáng chú ý, dự thảo Luật đặt trọng tâm vào cải cách hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai. Theo đó, mỗi thửa đất được gắn một mã định danh duy nhất trên phạm vi cả nước. Việc đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận được thực hiện bằng giấy hoặc điện tử, có giá trị pháp lý như nhau. Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu.
Dự thảo cũng xem xét cấp Giấy chứng nhận đối với một số trường hợp vi phạm thủ tục trước ngày 1/8/2024 nhưng đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường, an toàn công trình.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất gắn mã định danh duy nhất cho mỗi thửa đất. (Ảnh minh họa)
Bên cạnh đó, một trong những thay đổi đáng chú ý là dự thảo siết xử lý dự án chậm đưa đất vào sử dụng. Theo đó, chủ đầu tư vi phạm sẽ phải nộp khoản tiền lũy tiến tăng dần theo thời gian; nếu quá 60 tháng vẫn không đưa đất vào sử dụng, Nhà nước thu hồi đất.
Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, dự thảo đặt trọng tâm bảo đảm người dân có nơi ở, điều kiện sống và sinh kế tốt hơn sau thu hồi đất.
Người có đất ở bị thu hồi được bồi thường bằng đất cùng mục đích sử dụng, đất khác hoặc bằng tiền; có thể được bố trí tái định cư tại chỗ, hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã.
Đáng chú ý, dự thảo không còn quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất, mà tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất. Việc định giá phải bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, dựa trên dữ liệu và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Đối với thanh tra, kiểm tra và giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai, dự thảo quy định việc giải quyết tranh chấp đất đai phải thực hiện hòa giải trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định giải quyết.
Đối với tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND, cấp xã là cấp giải quyết lần đầu. Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết, các bên có quyền khởi kiện tại Tòa án hoặc gửi đơn đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Quyết định giải quyết của Chủ tịch UBND cấp tỉnh là quyết định có hiệu lực thi hành.
Về giải quyết khiếu nại đất đai, Chủ tịch UBND các cấp giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình trong trường hợp người khiếu nại lựa chọn cơ quan hành chính giải quyết. Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại, người khiếu nại có quyền khởi kiện tại Tòa án.
Dự thảo Luật gồm 13 chương, 112 điều, giảm 3 chương và 148 điều so với Luật Đất đai năm 2024.