Ngày 22/10, Công ty Thám hiểm Jungle Boss phối hợp với các chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Mỹ (NSS) và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng công bố kết quả khảo sát hố sụt tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát, tỉnh Quảng Trị.
Hố sụt có miệng hình bầu dục, không gian bên trong mở rộng xuống dưới. Đáy hố được bao phủ bởi thảm thực vật rừng nguyên sinh.
Hố sụt nhìn từ trên cao. Ảnh: Jungle Boss
Ông Kevin Ditamore, thành viên NSS, là người đầu tiên nhận thấy dấu hiệu bất thường tại khu vực này khi quan sát ảnh vệ tinh trên Google Earth. Từ một vùng tối lớn trên ảnh, ông cùng các chuyên gia và Jungle Boss tổ chức ba đợt kiểm tra bằng flycam, xác định vị trí hố sụt.
Tháng 4/2025, đoàn 10 người, trong đó có hai kiểm lâm, tìm đường tiếp cận nhưng phải quay về sau khi đến vành miệng hố do địa hình hiểm trở, thiếu nước uống và lương thực.
Từ ngày 23 đến 29/7/2025, đoàn 24 người gồm chuyên gia NSS, nhân viên kỹ thuật Jungle Boss và kiểm lâm địa phương thực hiện chuyến khảo sát chính thức. Sau khi vượt hơn 20 km đường rừng, qua nhiều bãi đá vôi sắc nhọn, đoàn thiết lập hệ thống dây an toàn để xuống đáy hố đo đạc, tìm hiểu cấu trúc địa chất và hệ sinh thái.
Ông Kevin Ditamore đu dây xuống hố sụt. Ảnh: Jungle Boss
Bên dưới là những khối đá vôi sạt lở, vách đá còn dấu tích thạch nhũ và thảm thực vật xanh tốt. Đoàn ghi nhận nhiều vỏ sò, ốc, xương và sọ khỉ rải rác trên mặt đất. Tiếng khỉ vang lên giữa các tán cây cho thấy khu vực này vẫn có động vật hoang dã sinh sống.
Các chuyên gia cũng tìm kiếm đường thông xuống hệ thống hang động ngầm nhưng chưa phát hiện cửa hang lớn. Giữa đáy hố có nhiều khe nứt, lỗ rỗng trên nền đá vôi, có thể là nơi nước thoát xuống dưới. Một khe nứt cao khoảng 5 m, ăn sâu 12-15 m được ghi nhận nhưng không có luồng khí lưu thông.
Theo ông Kevin Ditamore, nước có thể thoát qua nhiều khe nhỏ thay vì tập trung vào một cửa hang. Do chưa tìm thấy lối thông đủ lớn hoặc luồng gió từ bên dưới, đoàn chưa thể xác định hố sụt có kết nối với hệ thống hang động ngầm hay không.
Ông Nguyễn Văn Úy, Phó giám đốc Jungle Boss, cho biết đây là một trong những hố sụt lớn nhất ông từng ghi nhận sau hơn 20 năm đi rừng tại Phong Nha - Kẻ Bàng.
Jungle Boss đã gửi báo cáo và số liệu khảo sát đến Ban Quản lý Vườn quốc gia, đồng thời đề xuất tiếp tục nghiên cứu địa chất, hệ sinh thái và tìm thêm các tuyến tiếp cận khu vực Chà Nòi - Khe Gát.
Dưới hố là rừng nguyên sinh. Ảnh: Jungle Boss
Phong Nha - Kẻ Bàng đã ghi nhận khoảng 5 hố sụt lớn, trong đó có hố Kong. Hố mới khảo sát tại Chà Nòi - Khe Gát có kích thước và độ sâu nhỏ hơn hố Kong. Các hố sụt dạng này thường hình thành khi đá vôi bị nước bào mòn trong thời gian dài, tạo khoảng rỗng dưới lòng đất khiến phần trần hang mất khả năng nâng đỡ và sụp xuống.
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 và mở rộng năm 2015. Khu vực nổi tiếng với hệ thống hang động đá vôi, trong đó có Sơn Đoòng, hang Én và Pygmy.
Đắc Thành