Tái hiện hình ảnh loài lưỡng cư bọc thép Gerrothorax maritimus - Ảnh: GUIZHOU UNIVERSITY
Nhà địa chất học Lipin Diao và các cộng sự đã công bố loài lưỡng cư mới sống vào khoảng 237 triệu năm trước trong kỷ Tam Điệp muộn, được đặt tên Gerrothorax maritimus, trên tạp chí Nature Ecology & Evolution.
Hai hóa thạch được nông dân địa phương phát hiện tại huyện Quan Lĩnh, tỉnh Quý Châu, Trung Quốc, trong khu vực ngày nay thuộc quần thể di chỉ hóa thạch Tam Điệp Quý Châu.
Vào thời điểm đó, nơi này nằm dưới biển, là môi trường sống của nhiều sinh vật như bò sát biển ichthyosaur, huệ biển và rùa.
Đáng chú ý, hai bộ hóa thạch được tìm thấy cách mọi hòn đảo có khả năng tồn tại gần đó hơn 30km.
Điều này củng cố giả thuyết loài lưỡng cư này có thể đã sống hoàn toàn dưới nước, thay vì thường xuyên lên bờ như nhiều loài lưỡng cư hiện đại, theo trang ScienceAlert ngày 27-10.
Mẫu vật lưỡng cư Gerrothorax maritimus với phần bụng ngửa lên trên - Ảnh: RYOSUKE MOTANI
Khác với các loài lưỡng cư ngày nay, Gerrothorax maritimus có thân dẹt, chắc nịch, bao phủ bởi những tấm giáp cứng. Các chi yếu và lớp giáp nặng khiến chúng khó di chuyển trên đất liền.
Ở phần lớn lưỡng cư hiện đại, da có tính thấm, đóng vai trò quan trọng trong trao đổi khí và nước. Đặc điểm này khiến chúng khó thích nghi với môi trường nước mặn.
Theo nhóm nghiên cứu, lớp giáp của Gerrothorax có thể đã hạn chế sự hấp thụ nước qua da, buộc chúng phải uống nước và hấp thụ nước qua đường tiêu hóa.
Để xác định môi trường sống, các nhà khoa học phân tích tỉ lệ hai đồng vị stronti là stronti-87 và stronti-86 trong xương hóa thạch.
Tỉ lệ này phù hợp với nước biển thời Tam Điệp, thay vì đá tại nơi hóa thạch được chôn vùi, cho thấy các cá thể có thể đã sinh trưởng trong môi trường nước mặn.
Ngoài ra, cả hai bộ hóa thạch đều gần như nguyên vẹn, kể cả các ngón chi.
Theo nhà cổ sinh vật học Ryosuke Motani - đồng tác giả và làm việc tại Đại học California, Davis (Mỹ), điều này khiến khả năng xác chết trôi hơn 30km ra biển rồi mới hóa thạch trở nên khó xảy ra.
Mẫu vật hoàn chỉnh hơn có chiều dài ít nhất 73,7cm, dù một số đốt đuôi đã thất lạc.
Phát hiện cho thấy một nhánh lưỡng cư cổ đại có thể đã thích nghi với đời sống biển theo cách khác biệt so với các loài hiện đại. Tuy nhiên các nhà khoa học vẫn chưa rõ tổ tiên của chúng có làn da thấm nước giống lưỡng cư ngày nay hay không.
Nghiên cứu mở ra thêm câu hỏi về cách các động vật có xương sống thích nghi với môi trường biển trong quá trình tiến hóa.
Phát hiện hóa thạch ếch sống cách đây 2 triệu năm ở ArgentinaTTO - Ngày 8-6, các nhà cổ sinh vật học tại bộ môn Khoa học và công nghệ Trường ĐH Quốc gia La Matanza, Argentina cho biết đã phát hiện những gì còn sót lại của hóa thạch một loài ếch quý hiếm sống cách đây 2 triệu năm.