Một con voi châu Phi bị thương đang kéo một khúc cây, có thể đang tìm "thuốc" - Ảnh: MOUNT ELGON FOUNDATION
Các nhà nghiên cứu đã ghi nhận bằng chứng cho thấy voi châu Phi có khả năng tự điều trị bằng thực vật, hành vi trước đây chủ yếu được nghiên cứu ở voi châu Á và một số loài linh trưởng, theo trang IFLScience ngày 28-9.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Scientific Reports, dựa một phần vào kiến thức của cộng đồng Sabaot sống quanh núi Elgon, Kenya.
Các nhà nghiên cứu thuộc Viện Y học nhiệt đới Bernhard Nocht (Đức) đã phỏng vấn 8 người trong cộng đồng này về những lần họ quan sát voi bị bệnh, tìm kiếm và ăn những loài cây cụ thể.
Người dân địa phương ghi nhận voi sử dụng tổng cộng 35 loài thực vật cùng 4 loại đất hoặc khoáng chất, trong đó có 25 loài có đặc tính chữa bệnh.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu thận trọng hơn và chỉ xác định 8 loài cây được voi bị bệnh ăn khác biệt so với voi khỏe mạnh.
Voi có thể chỉ ăn một lượng nhỏ một số cây nhất định hoặc thực hiện những chuyến đi dài để tìm những loài thực vật hiếm.
Theo các nhà nghiên cứu, điều này gợi ý voi không chỉ ăn thực vật vì dinh dưỡng mà còn có thể lựa chọn chúng khi gặp vấn đề sức khỏe.
Nghiên cứu còn ghi nhận hành vi "điều trị bằng thuốc cho đồng loại".
Theo lời kể của người dân địa phương, voi mẹ đôi khi nhai lá, vỏ cây hoặc rễ rồi trộn phần thực vật đã nhai với sữa cho voi con.
Dù chưa thể xác định hỗn hợp "thuốc" được voi dùng để điều trị tình trạng bệnh lý nào, người dân cho rằng hỗn hợp có thể hỗ trợ các vấn đề tiêu hóa ở voi con.
Đáng chú ý, hỗn hợp thực vật và sữa đôi khi được cho voi con ngay cả khi chúng không có biểu hiện bệnh. Nhóm nghiên cứu cho rằng đây có thể là một hình thức chăm sóc mang tính phòng ngừa.
Khoảng 87% số loài thực vật voi sử dụng để "điều trị" cũng được cộng đồng địa phương sử dụng làm thuốc.
Các nhà nghiên cứu lưu ý việc bảo vệ những loài cây này không chỉ có ý nghĩa đối với đa dạng sinh học mà còn có thể liên quan trực tiếp đến sức khỏe của voi. Một loài cây ít khi được quan sát thấy voi ăn vẫn có thể đóng vai trò quan trọng khi chúng bị bệnh.
Các tác giả cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu để xác định chính xác những hợp chất có dược tính trong các loài cây voi sử dụng, đồng thời tìm hiểu cách kiến thức về các "cây thuốc" này được truyền lại giữa voi và cộng đồng địa phương.
Kenya lúng túng vì 15 con voi chết bí ẩn trong thời gian ngắnGiới chức Kenya điều tra cái chết của 15 con voi tại Công viên quốc gia Amboseli, sau khi 10 con có dấu hiệu bị liệt trước khi chết.