Hãy bắt đầu với những bộ phim Việt ở thể loại kinh dị, tâm linh đạt doanh thu hàng trăm tỷ đồng trong vài năm qua. Điều dễ nhận thấy là các chất liệu dân gian trong phim Việt, nếu chuyển tải chính xác, phù hợp sẽ tạo ra sự gần gũi, dễ chấp nhận và cuốn hút với khán giả Việt và sự bùng nổ về doanh số là hệ quả tất yếu. TS Phan Huy Quang, Hiệu trưởng Trường ĐH Sân khấu-Điện ảnh TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Khai thác chất liệu dân gian là xu thế của điện ảnh nhiều quốc gia đang thực hiện. Sinh viên, học viên tại trường chúng tôi được đào tạo rất kỹ về tư duy, kỹ năng tìm hiểu, nắm bắt, sử dụng chất liệu dân gian trong các tác phẩm.
Đồng quan điểm, ThS, NSƯT Lương Xuân Thành, Hiệu trưởng Trường trung cấp Múa TP Hồ Chí Minh chỉ ra thực tế: Những năm gần đây số lượng học viên theo học chuyên ngành Múa Dân gian dân tộc tăng khá nhanh và tại nhiều lứa tuổi. Đối với lứa tuổi học sinh thì học chuyên ngành này có thể tìm hiểu các điệu múa ở các vùng miền, hiểu rõ về lịch sử, văn hóa rất thú vị. Với những học viên theo hệ vừa học vừa làm thì múa dân gian cũng có tính thực tiễn rất cao để hỗ trợ nhiều chương trình, sự kiện.
Như vậy khai thác, ứng dụng chất liệu dân gian cho các sản phẩm văn hóa là một xu thế đã được định hình. Lúc này sẽ cần những giải pháp để cộng hưởng những ưu thế mà chất liệu dân gian đem lại trong các sản phẩm văn hóa. PGS, TS Tạ Quang Đông,
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phân tích: Hiện nay nghệ thuật biểu diễn có sự liên hệ, giao thoa giữa nhiều loại hình khác nhau. Chẳng hạn như múa có sự gắn bó chặt chẽ với âm nhạc, nghệ thuật sắp đặt… âm nhạc gắn với vũ đạo, ánh sáng… Điều này đòi hỏi những cách làm để tác phẩm vừa mang hơi thở của thời đại vừa giữ bản sắc.
Tại Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026 đợt 1 diễn ra tại tỉnh Lâm Đông (khu vực TP Phan Thiết cũ), một trong những tiết mục tạo ấn tượng nhất là độc tấu đàn tranh tác phẩm “Mộng” của nghệ sĩ Nguyễn Lê Quang Trường Sinh. “Mộng” được biên soạn bởi nhạc sĩ Huỳnh Thị Thu Hiền và phối khí bởi nhạc sĩ Bùi Thiên Hoàng Quân (Nhạc viện TP Hồ Chí Minh), không chỉ có những chất liệu của âm nhạc truyền thống mà còn mang âm hưởng đương đại. Cùng với đó là phong cách trình diễn điêu luyện, cuốn hút, gần gũi với khán giả. Sân khấu, ánh sáng được dàn dựng chỉn chu đã chinh phục khán giả và ban giám khảo.
Có một chi tiết khá thú vị ở đây, đó là khi nhắc tới âm nhạc dân gian, nhiều người có thể liên tưởng đến những giai điệu khoan thai, trầm lắng, trong một khung cảnh tĩnh lặng, và địa điểm tổ chức có thể ở những khu vực như Đà Lạt (cũ). Trong khi đó, khu vực TP Phan Thiết (cũ) có biển thường được nghĩ đến những giai điệu sôi động, rộn rã. Và câu hỏi đặt ra là một cuộc thi âm nhạc dân tộc diễn ra tại khu vực biển có phù hợp hay không? Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng cho biết: Nhiều khán giả và người dân địa phương khi trao đổi với tôi đã nói rằng, việc “đi biển” thưởng thức âm nhạc dân tộc có thể là trải nghiệm mới lạ nhưng rất đáng giá vì quan trọng nhất là các tiết mục trình diễn rất hay. Hiện nay, nhu cầu thưởng thức âm nhạc của người dân không giới hạn trong thể loại nào, chỉ cần hay là sẽ đón nhận và hưởng ứng.
Những nhận định và các câu chuyện trên đây đã cho thấy giá trị của chất liệu dân gian ngày càng được tôn vinh và giữ vai trò quan trọng trong các sản phẩm văn hóa nếu có cách làm phù hợp, sáng tạo.
THÁI CA