Việc phát tán clip nhạy cảm khi chưa được người liên quan đồng ý không chỉ xâm phạm quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm mà còn có thể bị xử lý hình sự. Đáng chú ý, hành vi lợi dụng những nội dung này để câu view, gắn link bán hàng nhằm thu lợi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.
Luật sư Vũ Anh Tuấn, Văn phòng Luật sư Trung Hòa (Hà Nội), cho biết việc phát tán hình ảnh, video ghi lại đời sống riêng tư, sinh hoạt tình dục của người khác khi chưa được sự đồng ý có dấu hiệu xâm phạm quyền nhân thân, quyền riêng tư, danh dự và nhân phẩm.
Theo luật sư, Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Bên cạnh đó, Điều 32 quy định về quyền của cá nhân đối với hình ảnh; Điều 34 bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín của mỗi người. Vì vậy, không thể lấy lý do clip đã xuất hiện trên mạng, được nhiều người chia sẻ hoặc thu hút sự quan tâm của dư luận để biện minh cho việc tiếp tục phát tán.
Ở góc độ khác, luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật (TPHCM), cảnh báo tình trạng một số cá nhân biến nội dung nhạy cảm thành công cụ kiếm tiền.
Thủ đoạn thường thấy là sử dụng tiêu đề gây tò mò, hình ảnh kích thích sự chú ý, sau đó gắn link bán hàng, tiếp thị liên kết hoặc dẫn người xem sang nền tảng khác để khai thác lượt truy cập, thu lợi.
Theo luật sư, đây là biểu hiện của việc thương mại hóa nội dung xâm phạm đời tư. Hành vi này không chỉ gây tổn hại cho người xuất hiện trong clip mà còn góp phần tạo ra môi trường mạng thiếu lành mạnh, nơi sự tổn thương của người khác bị biến thành công cụ kiếm tiền.
Có thể bị xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự
Về chế tài, luật sư cho biết, tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người phát tán clip nhạy cảm có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP.
Trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị xem xét về tội Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy theo Điều 326 Bộ luật Hình sự năm 2015, với mức phạt cao nhất lên đến 15 năm tù. Nếu hành vi nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác, người thực hiện còn có thể bị xử lý về tội Làm nhục người khác theo Điều 155, với mức phạt cao nhất 5 năm tù.
Ngoài ra, người vi phạm có thể phải bồi thường thiệt hại vật chất và tổn thất tinh thần cho nạn nhân theo quy định của pháp luật dân sự.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đăng tải clip nhạy cảm đều đương nhiên bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cơ quan chức năng cần căn cứ vào nội dung, mục đích, hành vi phát tán, mức độ vi phạm và các dấu hiệu cấu thành tội phạm để xem xét, xử lý.
Luật sư Diệp Năng Bình cho rằng điều đáng lo ngại không chỉ là những clip bị phát tán mà còn là nguy cơ hình thành phương thức kiếm tiền dựa trên việc xâm phạm quyền riêng tư. Khi nội dung càng nhạy cảm, gây sốc càng thu hút lượt xem và mang lại lợi ích kinh tế, hành vi này có thể bị lặp lại, thậm chí phát triển thành hoạt động có tổ chức.
Pháp luật không cấm kinh doanh, quảng cáo hay tiếp thị liên kết trên mạng xã hội, nhưng mọi hoạt động thương mại đều phải tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác. Không thể lấy lợi ích kinh tế làm lý do để hợp thức hóa hành vi xâm phạm đời tư, danh dự, nhân phẩm.
Cơ quan công an khuyến cáo người dân không đăng tải, chia sẻ, phát tán hình ảnh, video nhạy cảm của người khác khi chưa được phép; không tham gia quảng bá hoặc lôi kéo người khác vào các hội nhóm chia sẻ nội dung vi phạm. Khi phát hiện tài khoản, hội nhóm hoặc đường dẫn có dấu hiệu phát tán clip trái phép, người dân cần thông báo cho cơ quan công an hoặc báo cáo với nền tảng quản lý để kịp thời ngăn chặn, xử lý.
Mỗi lượt chia sẻ có trách nhiệm sẽ góp phần bảo vệ quyền riêng tư của cá nhân, đồng thời xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.