Phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng - Thanh Niên

Ngày 21.9, tại Khánh Hòa, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ, Tỉnh ủy Khánh Hòa tổ chức hội thảo khoa học 'Phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng quốc gia'.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện phục vụ sản xuất, hạ tầng số, đô thị, giao thông và đời sống tiếp tục gia tăng, trong khi Việt Nam đặt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo đảm an ninh năng lượng.

Điện hạt nhân thúc đẩy tăng trưởng xanh

Theo ban tổ chức hội thảo, phát triển điện hạt nhân được đặt trong tổng thể chiến lược năng lượng quốc gia, gắn với yêu cầu bảo đảm đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường năng lực tự chủ, thúc đẩy tăng trưởng xanh và giảm phát thải.

Hội thảo khoa học “Phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng quốc gia” nhằm làm rõ vai trò của điện hạt nhân trong hệ thống năng lượng quốc gia. Điện hạt nhân được đánh giá có khả năng cung cấp nguồn điện công suất lớn, ổn định và phát thải carbon thấp; góp phần bảo đảm cung ứng điện, ổn định và an toàn hệ thống điện, đồng thời bổ trợ cho các nguồn năng lượng tái tạo có tính biến đổi.

Các chuyên gia, nhà khoa học cũng trao đổi về xu hướng công nghệ lò phản ứng thế hệ mới, trong đó có lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), cùng những yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế trong quá trình triển khai các chương trình điện hạt nhân.

Từ góc độ phát triển năng lực quốc gia, hội thảo đặt vấn đề đào tạo đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và nhân lực kỹ thuật; tăng cường năng lực nghiên cứu, quản lý, thiết kế, chế tạo, xây dựng, vận hành và bảo dưỡng.

Việc chuyển giao tri thức, nâng cao năng lực trong nước và từng bước hình thành các tổ chức khoa học, công nghệ, công nghiệp hỗ trợ cũng được xem là những nội dung quan trọng.

Cơ hội phát triển kinh tế - xã hội tại vùng dự án

Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là các chủ trương, chính sách đối với người dân vùng dự án và cơ hội phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Theo đó, việc triển khai dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận không chỉ nhằm góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn phải gắn với bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng và nâng cao đời sống của người dân vùng dự án.

Cùng với đó, dự án được nhìn nhận trong mối liên hệ với quá trình đầu tư đồng bộ kết cấu hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, dịch vụ, công nghiệp hỗ trợ và các ngành kinh tế liên quan. Đây có thể là cơ sở tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hình thành những động lực tăng trưởng mới tại địa phương.

Một nội dung quan trọng của hội thảo là nhấn mạnh yêu cầu tăng cường thông tin khoa học, chính xác và dễ tiếp cận về điện hạt nhân. Nội dung tuyên truyền cần khách quan, đầy đủ và kịp thời, làm rõ lợi ích, điều kiện cũng như những vấn đề còn cần tiếp tục nghiên cứu, qua đó giúp người dân và xã hội hiểu đúng và tham gia trao đổi về các vấn đề liên quan.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, đại diện cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và địa phương trình bày tham luận, trao đổi về cơ sở và kinh nghiệm phát triển điện hạt nhân; vai trò, lợi ích của dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, đồng thời đề xuất giải pháp thông tin, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức và sự đồng thuận của người dân.

Ông Hồ Xuân Trường, Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa, cho biết địa phương tập trung chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ công tác giải phóng mặt bằng và chuẩn bị các điều kiện cần thiết, thể hiện quyết tâm chính trị cao cùng cả nước triển khai thành công chương trình điện hạt nhân quốc gia.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo thành lập Tổ công tác của UBND tỉnh để trực tiếp giải quyết khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng; đồng thời khẩn trương tăng cường nhân lực có chuyên môn, nghiệp vụ cho các địa phương thuộc phạm vi dự án, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tăng cường tuyên truyền, vận động, thuyết phục để người dân đồng thuận, sớm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng phục vụ thi công dự án.

An ninh năng lượng, tầm nhìn đến 2045

Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20.8.2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, tiền đề quan trọng để phát triển đất nước; yêu cầu bảo đảm cung cấp năng lượng đầy đủ, ổn định, chất lượng cao cho phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống nhân dân và bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững.

Quốc hội đã quyết nghị tiếp tục thực hiện chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận tại Nghị quyết số 174/2024/QH15 và ban hành cơ chế, chính sách đặc biệt tại Nghị quyết số 189/2025/QH15.

Quy hoạch điện 8 điều chỉnh đưa điện hạt nhân vào cơ cấu nguồn điện dài hạn.