Phim ngắn AI đẹp, nhanh, dễ gây nghiện: Khẩu vị khán giả đang thay đổi?

Tại Trung Quốc, Hậu Tây du ký - bộ phim truyền hình dài tập được tạo hoàn toàn bằng công nghệ AI - trở thành tâm điểm chú ý khi được phát sóng trong khung giờ vàng. Chỉ sau 5 tập đầu tiên, bộ phim đã thu hút gần 300 triệu lượt xem.

Không chỉ một vài dự án riêng lẻ, thị trường phim AI đang tăng trưởng với tốc độ đáng chú ý. Theo dữ liệu DataEye, trong nửa đầu năm nay, toàn mạng xã hội Trung Quốc xuất hiện hơn 221.900 phim ngắn AI mới. Con số này phần nào cho thấy khả năng sản xuất nội dung bằng AI cũng như sức dung nạp của thị trường.

Từ những đoạn video ngắn phục vụ mục đích giải trí, phim AI đang dần trở thành một hình thức nội dung có khả năng cạnh tranh trực tiếp để giành thời gian của khán giả.

Tại Việt Nam, làn sóng phim AI cũng xuất hiện ngày càng rõ nét trên các nền tảng mạng xã hội. Trên TikTok, Facebook Reels hay YouTube Shorts, những series với nhân vật đẹp như bước ra từ truyện ngôn tình, bối cảnh bắt mắt và các tình tiết được đẩy nhanh liên tục xuất hiện trước người dùng.

Sức hút từ những điều "không giới hạn"

Một thực tế khó phủ nhận là phim AI đang ngày càng tiến gần phim ảnh do con người sản xuất. Không còn mang dáng vẻ thô vụng của thời kỳ đầu, các sản phẩm AI hiện nay hấp dẫn hơn nhờ những bước tiến nhanh về công nghệ.

Nếu các sản phẩm AI đầu tiên trên mạng xã hội dễ dàng bị nhận ra bởi hình ảnh méo mó, bàn tay biến dạng hay chuyển động thiếu tự nhiên, các công cụ tạo video hiện nay đã tiến xa hơn.

Nhân vật có thể duy trì ngoại hình tương đối nhất quán giữa các cảnh, cử chỉ và chuyển động tự nhiên hơn, trong khi bối cảnh, phục trang, ánh sáng cũng được chăm chút để tạo cảm giác bắt mắt.

Đáng chú ý, AI không chỉ thay đổi hình ảnh mà còn mở rộng khả năng sản xuất nội dung. Một câu chuyện có thể được phát triển thành series hàng chục tập, thậm chí nhiều mùa, với chi phí và thời gian thấp hơn đáng kể so với phương thức truyền thống.

Hậu Tây du ký là một ví dụ. Nhiều khán giả cho biết họ khó phân biệt đâu là hình ảnh được tạo bằng AI và đâu là cảnh quay theo phương thức truyền thống khi chuyển động của nhân vật ngày càng tự nhiên.

Một lợi thế khác của phim AI nằm ở khả năng giải phóng nhà làm phim khỏi nhiều giới hạn về bối cảnh. Từ tâm lý, tình cảm, hành động, cổ trang đến khoa học viễn tưởng hay thế giới siêu anh hùng, những ý tưởng từng đòi hỏi trường quay, đạo cụ, diễn viên và đội ngũ kỹ xảo quy mô lớn nay có thể được thử nghiệm với nguồn lực nhỏ hơn.

Sự phát triển của AI vì thế đang mở ra một hướng đi mới cho điện ảnh. Công nghệ không còn chỉ đóng vai trò hỗ trợ kỹ thuật mà ngày càng tham gia sâu vào quá trình sáng tạo, từ phát triển ý tưởng, viết kịch bản, thiết kế nhân vật, xây dựng bối cảnh đến tạo hình ảnh, chuyển động và hậu kỳ.

Viện Sundance đã ghi nhận trong một khảo sát năm 2025 rằng 29% nhà làm phim tài liệu cho rằng nâng cao hiệu quả quy trình là một động lực chính để sử dụng GenAI, trong khi 27% đánh giá cao khả năng mở rộng sáng tạo.

AI cũng có thể trở thành một “đối tác” trong quá trình phát triển ý tưởng. Đạo diễn Andy Zuchero, đồng đạo diễn Love Me, từng chia sẻ tại Sundance rằng ông sử dụng ChatGPT để tìm kiếm những hướng đi cho phần kết của kịch bản. 

Với các nhà làm phim độc lập, lợi ích này càng rõ rệt. Những khả năng hình ảnh trước đây đòi hỏi đội ngũ kỹ thuật lớn và ngân sách cao nay trở nên dễ tiếp cận hơn. 

Cuộc đua giữ chân người xem

Sức hút của phim ngắn AI không chỉ nằm ở hình ảnh. Một yếu tố quan trọng khác nằm trong chính cách những series này được xây dựng.

Theo các chuyên gia trong ngành, nhiều phim ngắn được thiết kế dựa trên chuỗi kích thích cảm xúc liên tục. Nhân vật chính bị chèn ép, phản bội hoặc xúc phạm, khiến người xem tức giận; sau đó, câu chuyện mở ra màn phản công và mang lại cảm giác thỏa mãn khi nhân vật đối đầu với kẻ gây tổn thương.

Công thức này đánh trúng những mong muốn rất phổ biến của khán giả: Một cô gái tìm thấy tình yêu lý tưởng, một chàng trai thay đổi số phận, một nhân vật yếu thế trở nên quyền lực hoặc người bị chèn ép cuối cùng giành lại công bằng.

Cao trào vì thế trở thành “cần câu” cho tập tiếp theo. Khán giả không nhất thiết phải tin tuyệt đối vào câu chuyện, nhưng sự tò mò về kết cục của nhân vật đủ để họ tiếp tục xem.

Đặc điểm này đặc biệt phù hợp với mô hình phim ngắn trên nền tảng số. Một số tập đầu được cung cấp miễn phí, sau đó người xem phải xem quảng cáo hoặc trả phí để mở khóa các tập tiếp theo. Cấu trúc này tạo ra một vòng lặp đơn giản: Kích thích - tò mò - cao trào - bỏ lửng - tiếp tục xem.

AI khiến vòng lặp đó trở nên dễ triển khai hơn. Khi một cảnh phim có thể được tạo nhanh và chi phí thấp, nhà sản xuất có thể liên tục thử nghiệm các tình huống, nhân vật và cách kể chuyện nhằm tìm ra công thức thu hút người xem.

Khi sự hoàn hảo trở thành công thức

Tác động của nguồn cung nội dung khổng lồ từ các bộ phim làm bằng AI cũng làm thay đổi cách khán giả thưởng thức hình ảnh và câu chuyện. Nhân vật ngày càng đẹp, bối cảnh ngày càng hoàn hảo, màu sắc ngày càng bắt mắt. Những khiếm khuyết vốn tồn tại trong đời sống thật có thể dễ dàng bị loại bỏ hoặc chỉnh sửa. 

Theo một số ý kiến được South China Morning Post ghi nhận, điều đáng lo không chỉ là AI có thể tạo ra nội dung nhanh đến đâu, mà là cách khán giả tiếp nhận lượng nội dung đó.

Việc liên tục tiếp xúc với những câu chuyện có biến cố nối tiếp biến cố, nhân vật đẹp gần như hoàn hảo, hình ảnh bắt mắt và xung đột được giải quyết nhanh có thể làm thay đổi kỳ vọng của người xem đối với một tác phẩm.

Nếu khán giả ngày càng quen với những nội dung liên tục cung cấp kích thích và nhanh chóng mang lại cảm giác thỏa mãn, những bộ phim có nhịp kể chậm, nhân vật nhiều khiếm khuyết, khoảng lặng kéo dài hoặc kết thúc bỏ ngỏ có thể trở nên khó tiếp cận hơn. Điều này đôi khi có thể khiến khán giả nghiện xem phim AI trở nên “chai mòn” cảm thụ thẩm mỹ.

Nghệ thuật không phải lúc nào cũng cần đẹp, nhanh và hoàn hảo. Nhiều tác phẩm có giá trị chính nhờ những khoảng trống buộc người xem phải suy nghĩ, những nhân vật không hoàn hảo khiến họ đồng cảm hay những cảnh quay tưởng như không có biến cố nhưng lại tạo nên chiều sâu cho câu chuyện.

Nếu mọi khoảng trống đều được lấp đầy, mọi xung đột đều nhanh chóng được giải quyết và mọi cảnh phim đều phải đủ bắt mắt để giữ người xem thêm vài giây, điện ảnh có nguy cơ ưu tiên khả năng gây chú ý hơn khả năng gợi suy tưởng.

Áp lực lớn lên những người làm nghề

Sự bùng nổ của phim AI cũng đặt ra câu hỏi về tương lai của lực lượng lao động trong ngành sáng tạo. Những công việc mang tính lặp lại như dựng phim theo mẫu, tạo bối cảnh, chỉnh sửa hình ảnh, lồng tiếng hay sản xuất các phiên bản nội dung có thể ngày càng được tự động hóa. Khi AI thực hiện một số công đoạn nhanh và rẻ hơn, nhu cầu đối với một bộ phận nhân lực trong ngành chắc chắn sẽ thay đổi.

Sự gia tăng quá nhanh của phim AI cũng buộc cơ quan quản lý phải tìm cách thích ứng. Theo Tân Hoa Xã, tại cuộc họp báo vào tháng 9 này, giới chức Trung Quốc cho biết trong 8 tháng đầu năm 2026, nước này đã phát hành khoảng 430.000 phim ngắn, tăng hơn 10 lần so với năm trước.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu gỡ bỏ 68.000 phim ngắn có nội dung dung tục, vi phạm thuần phong mỹ tục, gây ảnh hưởng xấu đến trẻ em hoặc xâm phạm bản quyền; nội dung AI chiếm hơn 90% số trường hợp bị xử lý.

Trung Quốc đồng thời yêu cầu các video được tạo bằng AI phải được gắn nhãn rõ ràng và các nền tảng phải tăng cường kiểm soát việc sử dụng hình ảnh, âm thanh có bản quyền.

Những con số này cho thấy bài toán của phim AI không còn đơn thuần là câu chuyện công nghệ. Khi chi phí sản xuất giảm mạnh và nguồn cung nội dung tăng nhanh, thị trường phải đối mặt đồng thời với các vấn đề về chất lượng, bản quyền, minh bạch, bảo vệ người xem và quyền lợi của người làm nghề.