Chỉ đạo được Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đưa ra tại cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện, ngày 27/10. Theo đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được yêu cầu rà soát, tính toán, tiết kiệm tối đa chi phí để xây dựng phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân trong 5 tháng, từ 1/11/2026 đến 31/3/2027.
EVN báo cáo Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến. Bộ Công Thương phải bảo đảm tiến độ giảm giá điện từ ngày 1/11, đồng thời kịp thời báo cáo cấp trên với nội dung vượt thẩm quyền.
Giá bán lẻ điện bình quân hiện ở mức hơn 2.204 đồng/kWh, chưa gồm VAT, được áp dụng từ ngày 10/5/2025. Đây là mức giá được xác định dựa trên tổng chi phí sản xuất, kinh doanh điện và lợi nhuận bình quân tính cho mỗi kWh điện thương phẩm trong từng thời kỳ. Mức giá này là cơ sở xây dựng biểu giá bán lẻ điện cụ thể cho các nhóm khách hàng như sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh. Với điện sinh hoạt, giá bán hiện được tính theo 6 bậc lũy tiến, từ 1.984 đồng/kWh cho 50 kWh đầu tiên đến 3.460 đồng/kWh với lượng điện vượt 400 kWh mỗi tháng, chưa gồm VAT.
Căn cứ quy định hiện hành, giá bán lẻ điện bình quân được xem xét điều chỉnh tối thiểu 3 tháng một lần, dựa trên biến động chi phí sản xuất kinh doanh điện và các yếu tố liên quan. Song thực tế, việc điều chỉnh không được cơ quan quản lý thay đổi theo cơ chế này. Gần nhất, giá điện bán lẻ bình quân được điều chỉnh vào tháng 5/2025.
Trường hợp giá điện tính toán giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2%, EVN không điều chỉnh nhưng phải báo cáo Bộ Công Thương để kiểm tra, giám sát. Nếu giá tính toán giảm từ 1% trở lên hoặc cần tăng từ 2% đến dưới 5%, EVN gửi phương án để Bộ Công Thương rà soát, sau đó mới được điều chỉnh giá. Với mức tăng từ 5% đến dưới 10%, Bộ Công Thương duyệt phương án điều chỉnh và trên 10% do Chính phủ quyết định.
Theo kết quả kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện năm 2025 vừa được EVN công bố, tổng chi phí sản xuất kinh doanh điện của tập đoàn là hơn 601.680 tỷ đồng, tương ứng giá thành khoảng 2.092 đồng/kWh. Mức này thấp hơn khoảng 5,3% so với giá bán lẻ điện bình quân đang áp dụng.
Tuy nhiên, EVN cũng cho biết còn hơn 17.506 tỷ đồng chi phí chưa được hạch toán vào giá thành sản xuất kinh doanh điện lũy kế đến hết năm 2025, chủ yếu liên quan chênh lệch tỷ giá.
Cùng với việc giảm giá điện, Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Tư pháp và các cơ quan liên quan rà soát cơ sở pháp lý, thẩm quyền, đánh giá đầy đủ tác động và tính khả thi của phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với các loại xăng về 0%.
Phương án dự kiến áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Bộ Tài chính phải rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trước 1/11.
Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt có hiệu lực từ 1/7, thuế suất với xăng thông thường là 10%, xăng E5 là 8% và E10 là 7%. Trước đó, thuế tiêu thụ đặc biệt với các loại xăng từng được giảm về 0% từ cuối tháng 3 đến hết tháng 6/2026 nhằm hỗ trợ bình ổn thị trường.
Hiện thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu vẫn được áp dụng mức 0 đồng mỗi lít. Các mặt hàng này cũng thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng theo chính sách được kéo dài đến hết năm 2026. Cùng với phương án giảm thuế xăng, Phó thủ tướng yêu cầu
Phương Dung