Phụ nữ sau tuổi 40: Đừng ngó lơ những thay đổi âm thầm của cơ thể

Chị N.T.T. (47 tuổi, ở phường Vĩnh Hội, TP.HCM) cho biết khoảng 3 năm gần đây, chị nhận thấy tóc rụng nhiều hơn, cơ thể nóng lạnh thất thường, đau nhức dai dẳng và ngủ không ngon giấc. Đôi khi, chị còn bị hoa mắt, chóng mặt. Chị T. cho rằng những biểu hiện này liên quan đến tiền mãn kinh nên chưa chú ý đến khả năng có nguyên nhân sức khỏe khác.

ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHATGPT

Trong khi đó, cô M.H. (52 tuổi, ở phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) cho biết duy trì khám sức khỏe 6 tháng/lần. Hơn 7 năm trước, trong một lần kiểm tra sức khỏe, cô phát hiện một khối u nhỏ ở vú và được chỉ định phẫu thuật lấy khối u kết hợp xạ trị. Hiện sức khỏe của cô ổn định và vẫn tái khám định kỳ.

“Tôi nghĩ mấu chốt là nên đốc thúc mẹ đi khám sức khỏe thường xuyên, nhất là khám chuyên sâu cho phụ nữ, để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường”, chị G. (23 tuổi, con gái cô H.) chia sẻ.

Theo thạc sĩ - bác sĩ Phạm Thái Hiển, Khoa Phụ sản, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), khi tiến đến mãn kinh, estrogen có thể dao động rồi giảm dần, kéo theo nhiều thay đổi. Phụ nữ có thể tăng mỡ bụng, giảm khối cơ, gặp các vấn đề về đường huyết, mỡ máu, tim mạch và huyết áp. Tình trạng giảm estrogen sau mãn kinh cũng làm tăng nguy cơ mất xương, loãng xương.

Ngoài ra, phụ nữ có thể gặp bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, rối loạn giấc ngủ và thay đổi tâm trạng. Tuy nhiên, không phải mọi triệu chứng sau tuổi 40 đều do tiền mãn kinh. Việc thăm khám có thể giúp phân biệt thay đổi sinh lý với bệnh lý cần điều trị.

ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ CHATGPT

Ngoài khám phụ khoa, phụ nữ từ 40 tuổi nên kiểm tra những gì?

Theo bác sĩ Thái Hiển, phụ nữ nên chú trọng các nhóm kiểm tra giúp phát hiện sớm bệnh lý thường gặp, đặc biệt là những bệnh có thể tiến triển âm thầm:

Sức khỏe tim mạch - chuyển hóa:

• Đo huyết áp định kỳ, kể cả khi cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh.
• Kiểm tra đường huyết lúc đói hoặc HbA1c: Đánh giá nguy cơ tiền tiểu đường và tiểu đường.
• Mỡ máu: Xét nghiệm cholesterol toàn phần, LDL-C, HDL-C và triglyceride theo nguy cơ cá nhân.
• Kiểm tra cân nặng, BMI và vòng eo.

Người có tăng huyết áp, tiểu đường, hút thuốc hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm nên được đánh giá nguy cơ tim mạch tổng thể.

Sức khỏe xương: Phụ nữ mãn kinh sớm, nhẹ cân, có tiền sử gãy xương do chấn thương nhẹ, cha mẹ từng gãy cổ xương đùi hoặc sử dụng corticosteroid kéo dài nên được đánh giá nguy cơ sớm hơn.

Tầm soát ung thư: Cần quan tâm đến ung thư vú, ung thư cổ tử cung và các ung thư khác theo độ tuổi, tiền sử và nguy cơ cá nhân. Tầm soát ung thư đại trực tràng có thể được tư vấn từ tuổi 45 đối với người có nguy cơ trung bình theo một số hướng dẫn quốc tế..

Bác sĩ Hiển khuyên, không nên thực hiện tràn lan các xét nghiệm dấu ấn ung thư trong máu hoặc chụp chiếu toàn thân khi không có chỉ định, vì có thể dẫn đến kết quả dương tính giả và những can thiệp không cần thiết.

Chăm sóc sức khỏe bản thân để đồng hành lâu dài cùng gia đình

Nhân ngày Phụ nữ Việt Nam 20.10, bác sĩ Thái Hiển nhắn gửi rằng ở phụ nữ, chăm sóc sức khỏe là cách để sống khỏe mạnh và đồng hành lâu dài cùng gia đình.

Bác sĩ khuyên các chị em nên thực hiện 3 điều đơn giản sau:

Chủ động khám sức khỏe định kỳ: Xây dựng kế hoạch kiểm tra dựa trên tuổi, tiền sử bệnh, yếu tố nguy cơ và kết quả những lần khám trước; không nhất thiết phải làm tất cả xét nghiệm mỗi năm.

Duy trì lối sống lành mạnh: Ăn uống cân đối, tăng rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ. Vận động thường xuyên, ngủ đủ, hạn chế rượu bia và không hút thuốc.

Lắng nghe cơ thể và thăm khám khi cần: Đừng bỏ qua những thay đổi bất thường về kinh nguyệt, giấc ngủ, tâm trạng, cân nặng hay sức khỏe vú; hãy trao đổi với bác sĩ thay vì tự chẩn đoán hoặc tự dùng thuốc nội tiết.