Quân đội Mỹ hứng chỉ trích vì kế hoạch phát trực tiếp cuộc xử bắn

Nguồn ảnh: VnExpress

Loạt nghị sĩ Mỹ chỉ trích Lầu Năm Góc vì công bố kế hoạch phát trực tiếp cuộc xử bắn cựu thiếu tá xả súng ở căn cứ Hood năm 2009.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Austin Scott hôm 9/10 cho biết ông ủng hộ hành hình Nidal Hasan, nhưng việc phát trực tiếp các vụ xử tử là điều chỉ những tổ chức cực đoan mới làm. "Nước Mỹ tốt đẹp hơn thế", ông nói.

Thượng nghị sĩ Mark Kelly, thành viên đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Thượng viện, cho rằng Hasan cần "chịu sự trừng phạt của công lý", nhưng "hành hình công khai" không phải việc nước Mỹ sẽ làm. "Chúng ta muốn gắn đất nước mình vào hình ảnh như vậy sao", ông cho hay.

Những bình luận trên được đưa ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm 8/10 cho biết Nidal Hasan, cựu thiếu tá lục quân Mỹ từng bắn chết 13 người tại căn cứ Hood ở bang Texas năm 2009, sẽ bị xử bắn tại căn cứ Hood vào lúc 13h ngày 3/12, gần trùng với thời gian và địa điểm Hasan xả súng.

Ông Hegseth cho hay đây sẽ là "sự kiện công khai" và mọi người có thể xem trực tiếp. Việc Lầu Năm Góc phát trực tiếp một vụ xử bắn là động thái chưa từng có tiền lệ trong lịch sử Mỹ.

Nidal Hasan trong ảnh được công bố tháng 8/2012. Ảnh: Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Bell — Nidal Hasan trong ảnh được công bố tháng 8/2012. Ảnh: *Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Bell*

Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc lên án kế hoạch của quân đội Mỹ, cho rằng "việc phát trực tiếp đồng nghĩa với hành hình công khai và sẽ vi phạm lệnh cấm tuyệt đối về hành vi tra tấn". Justin Mazzola, đại diện của Tổ chức Ân xá Quốc tế, cho rằng động thái như vậy "chỉ càng làm tăng thêm sự tàn nhẫn".

Tổng giám mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Mỹ, gọi kế hoạch này là "sự cổ súy man rợ cho văn hóa coi nhẹ sự sống" và cần được xem xét lại.

Khi được hỏi về kế hoạch xử tử trên, Phó tổng thống JD Vance nói với phóng viên rằng ông "không biết liệu việc đó có thực sự diễn ra hay không".

"Theo quan điểm của tôi, đây là kẻ đã thực hiện vụ tấn công khủng bố tồi tệ nhất trên đất Mỹ, ngoài sự kiện 11/9", ông Vance nói, song nhấn mạnh "sẽ không xem" nếu buổi thi hành án được phát sóng công khai.

Các công ty công nghệ YouTube, Meta và X chưa bình luận về việc liệu họ có cho phép phát trực tiếp vụ hành hình trên nền tảng của mình hay không. Trong khi đó, TikTok dẫn chính sách cấm các nội dung mô tả "sự việc gây sốc và bạo lực", trong đó có "cảnh một cá nhân bị bắn".

Bục tưởng niệm các binh sĩ thiệt mạng trong vụ xả súng ở căn cứ Hood, trong một sự kiện tháng 11/2009. Ảnh: AFP — Bục tưởng niệm các binh sĩ thiệt mạng trong vụ xả súng ở căn cứ Hood, trong một sự kiện tháng 11/2009. Ảnh: *AFP*

Tổng thống Donald Trump hôm 9/10 cho biết quyết định cuối cùng về việc có phát sóng công khai vụ hành hình hay không chưa được đưa ra, song bày tỏ ủng hộ vụ xử bắn. "Tôi thực sự không quan tâm gã đó bị xử tử bằng cách nào, miễn là ông ta phải chết", người đứng đầu Nhà Trắng nói.

Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, quân đội Mỹ đã tử hình 135 quân nhân kể từ năm 1916. Vụ hành hình gần nhất diễn ra năm 1961, khi quân nhân John Bennett bị treo cổ vì tội hiếp dâm và giết người bất thành.

Việc xử tử Hasan, 56 tuổi, cũng đánh dấu lần đầu tiên quân đội Mỹ thi hành án tử bằng đội xử bắn kể từ Thế chiến II, sau trường hợp của Eddie Slovik năm 1945 vì tội đào ngũ.

Huyền Lê (Theo AFP, CNN)

Kế hoạch của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về việc phát trực tiếp buổi xử bắn cựu thiếu tá Nidal Hasan vào ngày 3/12 đang vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ giới lập pháp và các tổ chức nhân quyền quốc tế. Động thái công khai hóa việc thi hành án tử hình một quân nhân từng bắn chết 13 người tại căn cứ Hood năm 2009 bị đánh giá là chưa từng có tiền lệ trong lịch sử quân đội Mỹ. Nhiều nghị sĩ lưỡng đảng, tiêu biểu như Austin Scott thuộc đảng Cộng hòa và Mark Kelly thuộc đảng Dân chủ, đồng loạt cảnh báo hành vi này làm xói mòn hình ảnh quốc gia khi biến bản án tư pháp thành một buổi hành hình mang tính phô trương bạo lực. Ở cấp độ quốc tế và xã hội, Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc cùng Tổ chức Ân xá Quốc tế đều lên án gay gắt, cho rằng việc phát sóng trực tiếp vi phạm lệnh cấm tra tấn và gia tăng tính tàn nhẫn của hình phạt. Đại diện Giáo hội Công giáo Mỹ cũng coi đây là sự cổ xúy nguy hiểm cho văn hóa coi nhẹ sự sống, trong khi các nền tảng mạng xã hội lớn như TikTok viện dẫn chính sách kiểm duyệt để từ chối lan truyền nội dung bạo lực. Bản thân Phó tổng thống JD Vance khẳng định tính chất nghiêm trọng của tội ác nhưng tuyên bố sẽ không theo dõi, còn Tổng thống Donald Trump cho biết quyết định phát sóng cuối cùng vẫn chưa được chốt lại dù ông ủng hộ việc thi hành án. Về phương diện tư pháp quân sự, vụ xử bắn Hasan đánh dấu lần đầu tiên quân đội Mỹ áp dụng trở lại hình thức tử hình sau hơn sáu thập kỷ kể từ năm 1961, đồng thời là lần đầu tiên sử dụng đội xử bắn kể từ năm 1945. Sự kiện không chỉ phản ánh mức độ nghiêm khắc đối với một trong những vụ thảm sát tồi tệ nhất lịch sử hiện đại nước Mỹ, mà còn đặt ra thách thức sâu sắc về ranh giới giữa việc thực thi công lý và chuẩn mực đạo đức truyền thông công cộng.