Bỏ qua điều hướng
•

Quảng Ninh dùng 'mắt thần' bảo vệ những cánh rừng

Quảng Ninh dùng 'mắt thần' bảo vệ những cánh rừng
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Từ rừng đầu nguồn đến những diện tích trồng thay thế, lực lượng kiểm lâm Quảng Ninh đang dùng camera quan trắc, flycam và bản đồ số để nhìn rõ hơn những khu vực khó tiếp cận, phát hiện sớm nguy cơ xâm hại rừng. Huế thả loạt động vật rừng nguy cấp, quý hiếm về môi trường tự nhiên Chung tay bảo vệ môi...

Tại khu vực quy hoạch Cụm công nghiệp Hoành Bồ 1, xã Thống Nhất, hình ảnh từ flycam giúp cán bộ kiểm lâm quan sát hiện trạng rừng, xác định ranh giới khu vực cần kiểm tra và đối chiếu với hồ sơ. Việc này có ý nghĩa khi một dự án liên quan đến chuyển mục đích sử dụng rừng: Cơ quan quản lý cần nắm được diện tích, vị trí và những tác động thực tế trên mặt đất.

bay-flycam.jpg
Lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng đối chiếu bản đồ quy hoạch và dữ liệu quan trắc từ thiết bị bay không người lái trong tuần tra bảo vệ rừng.

Đó là một trong những cách “mắt thần” được đưa vào công việc giữ rừng ở Quảng Ninh. Thiết bị bay cho góc nhìn bao quát, còn dữ liệu tọa độ giúp lực lượng kiểm lâm xác định nơi cần đến kiểm tra. Với địa hình nhiều đồi núi, khe sâu và những khu rừng nằm xa đường đi, thông tin thu được từ trên cao giúp các chuyến tuần tra tập trung hơn.

Bao quát cả diện tích rừng

Ở hai xã Bình Liêu và Lục Hồn, Hạt Kiểm lâm khu vực 4 đã phối hợp với các đơn vị quản lý rừng dùng flycam kiểm tra gần 300 ha rừng trồng thay thế. Hình ảnh thu được giúp xác định vị trí, ranh giới và hiện trạng cây trồng; nhận diện những khu vực cây sinh trưởng kém, có dấu hiệu sâu bệnh hoặc bị tác động để tiếp tục kiểm tra tại chỗ.

Giữ rừng trồng thay thế không dừng ở việc xác nhận đã trồng đủ diện tích. Cây có sống và phát triển hay không, mật độ và chủng loại có phù hợp phương án được phê duyệt hay không đều cần được theo dõi. Từ trên cao, cán bộ chuyên môn có thêm hình ảnh để so sánh giữa các khu vực, lựa chọn vị trí cần kiểm tra kỹ và giám sát trách nhiệm chăm sóc rừng của đơn vị thực hiện.

Flycam cũng được Hạt Kiểm lâm khu vực 2 sử dụng khi kiểm tra khu vực chuẩn bị trồng rừng thay thế, đánh giá mặt bằng và việc xử lý thực bì. Với rừng trồng đến kỳ khai thác, hình ảnh trên cao hỗ trợ rà soát ranh giới, diện tích khai thác. Những dữ liệu này là căn cứ để lực lượng chức năng đối chiếu hồ sơ và kiểm tra thực địa khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Việc quan sát từ xa còn được áp dụng với rừng ngập mặn ven biển. Theo Hạt Kiểm lâm khu vực 4, flycam hỗ trợ theo dõi diễn biến của những khu vực này để kịp thời xác định vị trí cần kiểm tra. Đây là những cánh rừng có vai trò phòng hộ bờ biển, bảo vệ môi trường sinh thái, đòi hỏi việc giám sát thường xuyên bên cạnh các khu rừng trên núi.

Phát hiện sớm nguy cơ cháy rừng

Nếu flycam là “mắt thần” di chuyển theo từng nhiệm vụ, hệ thống tháp quan trắc giúp theo dõi các địa bàn có nguy cơ cháy cao. Quảng Ninh đã lắp đặt 7 tháp tại An Sinh, Vàng Danh, Đông Mai, Kỳ Thượng, Đường Hoa, Quảng Tân và Hải Sơn. Thông tin cảnh báo được chuyển về Trung tâm giám sát, điều hành đặt tại Chi cục Kiểm lâm để tiếp nhận, xử lý và phối hợp xác minh.

tap-huan-kiem-lam.jpg
Cán bộ Chi cục Kiểm lâm Vùng I và Chi cục Kiểm lâm Quảng Ninh hướng dẫn học viên thực hành Phần mềm FRMS 4.0.

Camera ảnh nhiệt hỗ trợ phát hiện dấu hiệu bất thường ở khu vực quan trắc. Khi có cảnh báo, lực lượng phụ trách cần xác định vị trí và kiểm tra thực tế trước khi triển khai phương án xử lý. Chi cục Kiểm lâm đã tập huấn vận hành hệ thống, đồng thời yêu cầu phân công cán bộ trực theo ca, duy trì trực liên tục trong thời kỳ cao điểm nguy cơ cháy rừng và bảo đảm việc bảo trì thiết bị, đường truyền.

Một phần khác của việc giữ rừng bằng công nghệ nằm trong chiếc điện thoại của người đi tuần tra. Tháng 6/2026, Trung tâm Khuyến nông và Quản lý bảo vệ, phát triển rừng tổ chức tập huấn ứng dụng SMART Mobile cho gần 100 cán bộ, viên chức và nhân viên bảo vệ rừng chuyên trách. Ứng dụng cho phép ghi nhận tuyến tuần tra, vị trí GPS, hình ảnh và thông tin hiện trường để phục vụ quản lý rừng, bảo tồn đa dạng sinh học.

Từ những bức ảnh trên cao đến dữ liệu được ghi lại trong mỗi chuyến tuần tra, lực lượng bảo vệ rừng có thêm cơ sở để nhận biết nơi nào đang thay đổi và nơi nào cần kiểm tra trước. “Mắt thần” giúp mở rộng tầm quan sát; việc xác minh, ngăn chặn vi phạm và xử lý nguy cơ cháy vẫn cần những người trực tiếp bám rừng, phối hợp với chủ rừng và chính quyền cơ sở.

Lực lượng kiểm lâm Quảng Ninh đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ rừng trên địa bàn. Việc đưa các thiết bị như flycam, camera quan trắc và bản đồ số vào sử dụng đã giúp cơ quan chức năng giám sát diện rộng, đặc biệt là những khu vực đồi núi hiểm trở hay rừng ngập mặn ven biển. Tại khu vực quy hoạch Cụm công nghiệp Hoành Bồ 1 thuộc xã Thống Nhất cùng hai xã Bình Liêu và Lục Hồn, thiết bị bay không người lái hỗ trợ kiểm tra gần 300 ha rừng trồng thay thế và rà soát diện tích chuẩn bị khai thác. Dữ liệu hình ảnh từ trên cao giúp cán bộ chuyên môn xác định chính xác ranh giới, đánh giá tỷ lệ sinh trưởng của cây trồng và phát hiện kịp thời các hành vi xâm hại. Bên cạnh flycam, tỉnh Quảng Ninh đã đưa vào vận hành hệ thống 7 tháp quan trắc tại các địa bàn trọng điểm như An Sinh, Vàng Danh, Đông Mai, Kỳ Thượng, Đường Hoa, Quảng Tân và Hải Sơn. Hệ thống camera ảnh nhiệt tích hợp trên tháp có khả năng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để truyền thông tin về Trung tâm giám sát thuộc Chi cục Kiểm lâm. Đồng thời, lực lượng chuyên trách cũng tích cực thực hành vận hành Phần mềm FRMS 4.0 nhằm chuẩn hóa công tác tiếp nhận, xác minh và xử lý thông tin cảnh báo cháy rừng. Sự kết hợp giữa các giải pháp công nghệ số và kiểm tra thực địa đang tạo nên mạng lưới bảo vệ tài nguyên thiên nhiên toàn diện và tối ưu hơn.