Thông tin được Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA công bố hôm 12/10. Theo Reuters, robot Perseverance - cỗ xe tự hành 6 bánh của NASA, lập kỷ lục về quãng đường dài nhất mà bất kỳ phương tiện nào từng đạt được ngoài Trái Đất. Cả Perseverance và Opportunity đều vượt qua quãng đường của bất kỳ robot tự hành nào từng đạt được trên Mặt Trăng.
Space cho biết, Perseverance hạ cánh xuống đáy miệng hố Jezero rộng 46 km ở bắc bán cầu của Sao Hỏa vào ngày 18/2/2021. Đội ngũ kỹ sư NASA chế tạo Perseverance dựa trên nhiều năm kinh nghiệm với các robot Sojourner, Spirit, Opportunity và Curiosity. Robot Perseverance lớn ngang một chiếc ôtô nhỏ, trang bị một loạt thiết bị khoa học nhằm tìm kiếm bằng chứng về sự sống vi sinh vật cổ xưa trên hành tinh đỏ, đồng thời thu thập mẫu đất đá để đưa về Trái Đất trong tương lai.
Robot tự hành của NASA vượt qua cột mốc quan trọng hôm 11/10 khi chạy đến khu vực Idubi, qua vùng ngoài rìa phía tây mang tên Lac de Charmes của miệng hố. Đây là nơi nó đang khảo sát một số địa hình cổ xưa nhất từng tìm thấy trong hệ Mặt Trời.
Perseverance là một trong hai robot của NASA đang di chuyển trên bề mặt Sao Hỏa, với rover Curiosity hoạt động ở miệng núi lửa Gale gần xích đạo hành tinh. Curiosity đã di chuyển 38,15 km từ khi hạ cánh tại đây vào năm 2012.
Steven Lee, quản lý hai dự án robot của JPL ở California, cho biết Perseverance không có dấu hiệu chạy chậm lại. Hệ thống điện dựa trên plutonium của robot đang hoạt động như dự kiến và có thể cung cấp thêm năng lượng hữu ích trong nhiều năm nữa.
"Phần cứng kỹ thuật và các thiết bị của Perseverance ở trạng thái tuyệt vời với tất cả hệ thống dự phòng vẫn sử dụng được. Đánh giá gần đây về mọi hệ thống cho thấy chúng có khả năng vận hành tốt đến thập niên 2030 hoặc lâu hơn", Lee chia sẻ với Reuters.
Robot Perseverance đang hoạt động ở miệng hố Jezero. Ảnh: NASA
Perseverance hoạt động dựa vào khả năng tự lái với hệ thống điều hướng tự động gọi là AutoNav. Lee cho biết, robot tự thực hiện 90% chuyến đi của nó mà không cần sự can thiệp của con người. Perseverance chụp ảnh stereo của địa hình phía trước, tạo ra bản đồ phần mềm 3D và chọn con đường an toàn nhất đến mục tiêu. Nó cũng sử dụng Vision Compute Element, máy tính đồng xử lý cho phép phân tích hình ảnh và chạy phần mềm tự lái nhanh chóng, thay vì dừng lại để cân nhắc trước mỗi quãng đường như những robot tự hành trước đây.
Theo Lee, hệ thống di chuyển của Perseverance đang được thử nghiệm để chứng minh nó có khả năng chạy được từ 100 km trở lên. Để chuẩn bị cho mục tiêu này, các linh kiện phần cứng sẽ được kiểm tra độ bền ở mức tương đương 150-300 km.
Tính đến nay, thành tựu lớn nhất của robot này là phát hiện dấu hiệu sinh học tiềm năng của sự sống vi sinh vật cổ xưa trong mẫu đá màu đỏ có thể hình thành cách đây 3,2-3,8 tỷ năm ở lòng sông cung cấp nước cho hồ tại miệng hố Jezero. Địa hình Lac de Charmes có thể chứa manh mối về những quá trình địa chất thuở sơ khai như tác động của va chạm thiên thạch lớn. Miệng hố Jezero cũng ra đời từ một vụ va chạm như vậy trong lịch sử Sao Hỏa.
Theo New York Times, nhiệm vụ ban đầu của Perseverance là chạy 20 km. Gần đây, NASA đã gia hạn nhiệm vụ của nó để khám phá rìa miệng hố cho đến khoảng cuối năm 2028. Trong giai đoạn hoạt động tiếp theo của Perseverance ở phía nam vành miệng hố, đội phụ trách dự án hướng tới khu vực gọi là "Rainbow Falls" có thể chứa kaolinite, khoáng chất đất sét hình thành khi nước tương tác với đá. Bằng cách nghiên cứu loại khoáng chất này, các nhà khoa học có thể hiểu rõ hơn điều kiện trên Sao Hỏa hàng tỷ năm trước khi nước lấp đầy miệng hố Jezero.
An Khang tổng hợp