Sau chùm ca não mô cầu, bác sĩ cảnh báo dấu hiệu dễ nhầm với cúm

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Sau khi TP.HCM ghi nhận chùm ca bệnh não mô cầu liên quan đến 3 học sinh, trong đó có 1 trường hợp tử vong, bác sĩ cảnh báo các triệu chứng không đặc hiệu và lưu ý về cách phòng bệnh.

Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết vi khuẩn não mô cầu có thể gây nhiều bệnh cảnh nguy hiểm, trong đó viêm màng não mủ và nhiễm trùng huyết là hai thể bệnh xâm lấn nghiêm trọng nhất. Bệnh có thể diễn tiến tối cấp, khiến người trước đó khỏe mạnh rơi vào nguy kịch chỉ sau vài giờ.

Triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu

Theo bác sĩ Khương, triệu chứng ban đầu của bệnh do não mô cầu thường không đặc hiệu, như sốt, đau đầu, đau mỏi cơ, buồn nôn, dễ nhầm với cúm hoặc các bệnh nhiễm virus thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể nhanh chóng xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như tay chân lạnh, đau đầu dữ dội, ban xuất huyết không mất màu khi ấn, cứng gáy, rối loạn ý thức, co giật và sốc nhiễm trùng. Một số trường hợp diễn tiến tối cấp có thể tử vong trong vòng 24 giờ kể từ khi khởi phát.

Lý giải cơ chế này, bác sĩ Khương cho biết khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, nội độc tố của chúng kích hoạt phản ứng viêm dữ dội, gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu và rối loạn đông máu. Các huyết khối nhỏ hình thành trong vi mạch, cản trở tuần hoàn, khiến mô thiếu máu và oxy. Đồng thời, tổn thương thành mạch gây xuất huyết dưới da, tạo những chấm đỏ tím có thể nhanh chóng lan rộng thành mảng xuất huyết, hoại tử.

Ở thể nặng, tình trạng rối loạn đông máu, sốc nhiễm trùng và thiếu máu nuôi mô có thể dẫn đến hoại tử da, tổn thương chi. Khi não, tim, phổi, thận bị ảnh hưởng đồng thời, người bệnh có nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong dù được hồi sức tích cực.

TP.HCM họp khẩn vì 3 học sinh mắc bệnh do não mô cầu, 1 em tử vong

Cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh

Theo bác sĩ Khương, vi khuẩn não mô cầu có thể cư trú tại vùng mũi họng của người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng, nhưng vẫn có khả năng lây truyền qua tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp như khi ho, hắt hơi, hôn hoặc dùng chung vật dụng tiếp xúc với nước bọt.

Bên cạnh tiêm chủng, người dân cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, không dùng chung vật dụng tiếp xúc với nước bọt, che miệng khi ho, hắt hơi và giữ không gian sinh hoạt thông thoáng. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế ngay.

Sau khi TP.HCM ghi nhận chùm ca bệnh não mô cầu ở ba học sinh khiến một trường hợp tử vong, giới chuyên môn đã phát đi cảnh báo khẩn về mức độ nguy hiểm của bệnh truyền nhiễm này. Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, chuyên viên Y khoa thuộc Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nhận định viêm màng não mủ và nhiễm trùng huyết là hai thể bệnh xâm lấn nghiêm trọng nhất. Căn bệnh này có thể chuyển biến tối cấp, đẩy một người đang khỏe mạnh vào tình trạng nguy kịch chỉ sau vài giờ. Giai đoạn đầu của bệnh rất dễ nhầm lẫn với cảm cúm hay nhiễm virus thông thường do chỉ xuất hiện sốt, đau đầu, nhức cơ và buồn nôn. Tuy nhiên, tình trạng sẽ nhanh chóng trở nặng với các dấu hiệu điển hình như đau đầu dữ dội, tay chân lạnh, cứng gáy, rối loạn ý thức và nổi ban xuất huyết không mất màu khi ấn. Thậm chí, một số ca diễn tiến tối cấp có thể dẫn tới tử vong trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm khởi phát. Về cơ chế bệnh sinh, nội độc tố do vi khuẩn giải phóng vào máu sẽ kích hoạt phản ứng viêm dữ dội, tàn phá nội mạc mạch máu và gây rối loạn đông máu nghiêm trọng. Sự hình thành các cục máu đông vi mạch làm tắc nghẽn tuần hoàn, gây hoại tử da, tổn thương chi và tổn hại đồng thời nhiều cơ quan trọng yếu như não, tim, phổi, thận. Người bệnh đối mặt nguy cơ suy đa cơ quan khó tránh khỏi dù được điều trị hồi sức tích cực. Đáng chú ý, vi khuẩn não mô cầu vẫn có thể cư trú tại vùng mũi họng của người lành mang trùng rồi phát tán qua giọt bắn đường hô hấp hoặc đồ dùng dính nước bọt. Để phòng ngừa hiệu quả, người dân cần chủ động tiêm vắc xin, giữ vệ sinh cá nhân, khử khuẩn tay và duy trì không gian sống thông thoáng. Ngay khi phát hiện các triệu chứng nghi ngờ, gia đình cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế để kịp thời xử trí.