Chiều 16/10, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết ca đầu tiên ghi nhận ngày 14/10 là học sinh sinh năm 2014, sốt, đau đầu lơ mơ do mắc não mô cầu tối cấp diễn tiến sốc nhiễm trùng và suy đa cơ quan. Em được điều trị tích cực song tử vong trong ngày, xét nghiệm xác định nhiễm não mô cầu nhóm B.
Cùng ngày, một học sinh khác cùng trường được đưa vào Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới với triệu chứng và chẩn đoán tương tự. Hiện bệnh nhi tạm ổn, tiếp tục điều trị.
Sáng 15/10, một học sinh cùng lớp, ngồi cùng bàn với em đã tử vong, bắt đầu sốt và được đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới. Sáng hôm sau, kết quả xét nghiệm PCR máu và dịch não tủy xác định em nhiễm não mô cầu nhóm B. Bệnh nhi hiện tỉnh, các chỉ số sinh tồn ổn định, được cách ly điều trị.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM (HCDC) cùng lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo họp đánh giá tình hình, thống nhất biện pháp ứng phó. Hiện trường vẫn hoạt động bình thường. Theo Sở Y tế, tạm ngừng hoạt động một lớp học hoặc toàn trường không phải biện pháp bắt buộc mỗi khi ghi nhận ca bệnh. Quyết định điều chỉnh hoạt động dạy và học sẽ căn cứ vào đánh giá dịch tễ, nguy cơ lây lan và khả năng bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên.
Ngành y tế tiếp tục giám sát những người tiếp xúc gần, hướng dẫn thăm khám khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ. Triệu chứng não mô cầu thường gồm sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn, đau cơ, cứng gáy, sợ ánh sáng; trường hợp nặng có thể xuất hiện ban đỏ tím dưới da, tay chân lạnh, lơ mơ và diễn tiến nhanh thành sốc nhiễm trùng.
Tuy nhiên, ho, sổ mũi hay đau họng không đồng nghĩa mắc não mô cầu mà có thể do bệnh lý khác. Người có yếu tố nguy cơ cần theo dõi sức khỏe theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Nhân viên y tế phối hợp nhà trường rà soát người tiếp xúc gần, triển khai kháng sinh dự phòng, hướng dẫn vệ sinh và theo dõi sức khỏe học sinh. Ảnh: Sở Y tế TP HCM
Người tiếp xúc gần bệnh nhân được dùng thuốc kháng sinh dự phòng. Tuy nhiên thuốc kháng sinh không áp dụng đại trà cho toàn bộ học sinh không có dấu hiệu bệnh. Do đó ngành y tế khuyến cáo phụ huynh không tự ý mua thuốc cho trẻ. Người đã dùng kháng sinh dự phòng vẫn cần theo dõi sức khỏe và đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ.
Sở Y tế khuyến cáo phụ huynh bình tĩnh, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang, chủ động theo dõi sức khỏe con em và thực hiện hướng dẫn của cơ quan y tế. Hiện đã có vaccine phòng não mô cầu nhóm B. Tuy nhiên, các loại vaccine có phạm vi bảo vệ khác nhau, tiêm chủng cần phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe, lịch sử tiêm chủng và hướng dẫn chuyên môn.
Não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến viêm màng não và nhiễm trùng huyết nặng. Vi khuẩn lây qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh hoặc người mang vi khuẩn. Bệnh có thể diễn tiến nhanh trong vòng 24 giờ, gây tử vong hoặc để lại di chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Vi khuẩn não mô cầu được chia thành nhiều nhóm, trong đó A, B, C, W và Y là những nhóm thường gây bệnh ở người. Các nhóm khác nhau về đặc điểm của vi khuẩn và khả năng gây bệnh, nhưng đều có thể dẫn đến viêm màng não hoặc nhiễm trùng máu nguy hiểm. Nhóm B là một trong những nhóm có thể gây bệnh nặng, diễn tiến nhanh và đe dọa tính mạng.
Theo Viện Pasteur TP HCM, từ năm 2014 đến 2025, não mô cầu nhóm B chiếm hơn 98% trường hợp mắc bệnh tại khu vực phía Nam. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên 15-24 tuổi và người suy giảm miễn dịch.
Lê Phương