Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư đến nhà người dân tại ổ dịch não mô cầu xã Hiệp Phước khám sức khỏe, hướng dẫn phòng bệnh - Ảnh: THU HIẾN
Ngày 24-10, PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết ổ dịch não mô cầu tại xã Hiệp Phước vừa qua không chỉ thử thách năng lực đáp ứng của y tế cơ sở, mà còn cho thấy hiệu quả bước đầu của mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư.
Kiểm soát thành công ổ dịch não mô cầu nhờ đội hình linh hoạt
Khi xuất hiện chùm ca bệnh não mô cầu tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, bên cạnh các biện pháp đáp ứng khẩn cấp của ngành y tế dự phòng, các đội chăm sóc sức khỏe liên tục đã phát huy vai trò đáng được ghi nhận.
Không chờ người dân đến trạm y tế, các đội chủ động đến từng nhà, phối hợp với cộng tác viên sức khỏe cộng đồng và chính quyền địa phương rà soát người tiếp xúc gần, theo dõi sức khỏe, hướng dẫn phòng bệnh và hỗ trợ triển khai các biện pháp dự phòng.
Trong bối cảnh phụ huynh lo lắng, sự hiện diện trực tiếp của nhân viên y tế tại cộng đồng còn giúp cung cấp thông tin chính xác, giải đáp thắc mắc và củng cố niềm tin của người dân.
Điều đáng ghi nhận chính là khả năng huy động nhanh một lực lượng y tế am hiểu địa bàn, gần dân và có thể hành động ngay khi xuất hiện tình huống bất thường về sức khỏe.
Thực tiễn xã Hiệp Phước cho thấy khi trạm y tế có những cánh tay nối dài đến từng khu dân cư, hoạt động phòng, chống dịch được triển khai ngay tại nơi người dân sinh sống.
Tuy nhiên nếu chỉ xem đội chăm sóc sức khỏe liên tục là lực lượng hỗ trợ phòng, chống dịch thì chưa thấy hết ý nghĩa của mô hình.
Điểm khác biệt căn bản là chuyển từ quản lý người bệnh sang quản lý sức khỏe người dân; từ chăm sóc từng đợt sang chăm sóc liên tục; từ chờ người dân đến cơ sở y tế sang chủ động tiếp cận người dân.
Đây chính là hướng đi phù hợp với nguyên lý y học gia đình và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong nhân rộng mô hình.
Bác sĩ Đội chăm sóc sức khỏe liên tục Trạm y tế xã Hiệp Phước hướng dẫn phòng bệnh tại nhà bệnh nhi tử vong do não mô cầu - Ảnh: THU HIẾN
100% trạm y tế phường, xã, đặc khu cần có đội chăm sóc sức khỏe liên tục
Người đứng đầu ngành y tế TP.HCM cho hay với địa bàn rộng lớn, dân cư đa dạng, trạm y tế khó có thể thực hiện tốt nhiệm vụ nếu chỉ dựa vào đội ngũ nhân viên làm việc tại trụ sở.
Vì vậy 100% trạm y tế phường, xã, đặc khu cần tổ chức các đội chăm sóc sức khỏe liên tục, mỗi đội phụ trách một địa bàn dân cư cụ thể, có danh sách người dân cần quản lý và nhiệm vụ rõ ràng.
Tùy quy mô dân số và điều kiện thực tế, mỗi trạm y tế chủ động xác định số lượng đội phù hợp, phát huy vai trò của nhân viên y tế và cộng tác viên sức khỏe cộng đồng, không nhất thiết hình thành thêm bộ máy hành chính mới.
Đặc biệt, chính quyền địa phương phải xem việc tổ chức và duy trì hoạt động của các đội là một nhiệm vụ thường xuyên trong công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
UBND phường, xã, đặc khu có trách nhiệm chỉ đạo phối hợp giữa trạm y tế với khu phố, ấp, các đoàn thể; huy động lực lượng cộng đồng, hỗ trợ điều kiện hoạt động và vận động người dân tham gia.
Khi chính quyền thực sự vào cuộc, đội chăm sóc sức khỏe liên tục sẽ trở thành mạng lưới chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị tại cơ sở.
Việc triển khai mô hình có thuận lợi quan trọng khi thành phố đang đẩy mạnh chương trình khám sức khỏe toàn dân và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử.
Bên cạnh đó chương trình kết nối bệnh viện với 168 trạm y tế sẽ là chỗ dựa chuyên môn quan trọng. Nhờ đó người dân được chăm sóc ngay tại cộng đồng, nhưng vẫn tiếp cận được năng lực chuyên môn của bệnh viện khi cần thiết.
Trong định hướng phát triển hệ thống y tế đa tầng, đa cực, đa trung tâm, đội chăm sóc sức khỏe liên tục chính là thành tố quan trọng của tầng chăm sóc sức khỏe ban đầu, kết nối cộng đồng với trạm y tế và bệnh viện.
Bác sĩ chỉ ra 2 triệu chứng điển hình của não mô cầu, phụ huynh cần lưu ýNão mô cầu là bệnh diễn tiến cực kỳ nhanh, có thể khiến một người đang khỏe mạnh tử vong chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng. Sốt và nổi ban xuất huyết hoại tử là hai triệu chứng điển hình não mô cầu.