‘Sẽ loại bỏ các kỳ riêng như đánh giá năng lực’, Bộ GD-ĐT nói nhiều người hiểu sai

Dự thảo quy định mỗi ngành đào tạo sử dụng 3 phương thức tuyển sinh từ năm 2027 và 1 phương thức từ năm 2028. Vậy Bộ Giáo dục và Đào tạo giải thích thế nào và vì sao cho rằng nhiều người đang hiểu sai nội dung này?

Không phải bỏ kỳ thi đánh giá năng lực

Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung quy chế tuyển sinh trình độ đại học và cao đẳng ngành giáo dục mầm non, nhiều ý kiến lo ngại các phương thức sử dụng kết quả kỳ thi riêng như đánh giá năng lực có nguy cơ bị loại bỏ.

Theo dự thảo, cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh và mỗi ngành đào tạo, chương trình đào tạo sử dụng 3 phương thức tuyển sinh áp dụng từ năm 2027 và 1 phương thức áp dụng từ năm 2028, không gồm phương thức xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển.

• 

  Các trường đại học, phụ huynh muốn quy chế tuyển sinh ổn định 3 năm, Bộ GD-ĐT nói gì?ĐỌC NGAY

Mỗi phương thức được gắn với một mã số, phải bảo đảm cơ hội cho tất cả thí sinh tham gia xét tuyển, quy định rõ tiêu chí đánh giá, xét tuyển và cách tính điểm, bảo đảm chỉ có một thang điểm xét tuyển.

Nhiều ý kiến cho rằng quy định này có thể khiến các kỳ thi riêng do các trường đại học tổ chức như: kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường đại học Sư phạm Hà Nội; kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của Trường đại học Sư phạm TP.HCM.

Kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội; kỳ thi đánh giá đầu vào đại học trên máy tính (V-SAT) và các kỳ thi riêng của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng không đáp ứng yêu cầu.

"Thí sinh có nguyện vọng xét tuyển, không phải nguyện vọng dự thi"

Trao đổi với Tuổi Trẻ về vấn đề này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) - cho rằng nhiều người đã hiểu sai quy định.

"Cần hiểu là thí sinh có nguyện vọng xét tuyển chứ không phải nguyện vọng dự thi. Ví dụ, nếu trường sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp với tiêu chí đánh giá năng lực chiếm 30%, điểm thi tốt nghiệp THPT 40% và điểm học bạ 30%, tất cả thí sinh phải có đủ các thành phần điểm này.

Điều quan trọng hơn là tất cả thí sinh phải có cơ hội tiếp cận các kỳ thi riêng để đảm bảo tính công bằng", ông Thảo nói.

Ông Thảo khẳng định bộ không có chủ trương không cho phép các trường đại học tổ chức kỳ thi riêng, trong đó có kỳ thi đánh giá năng lực. Thậm chí bộ còn mong muốn các cơ sở giáo dục đại học liên kết lại tổ chức một kỳ thi với quy mô lớn, sử dụng chung kết quả thi.

Giảm phương thức để mở rộng cơ hội bình đẳng

Vụ trưởng Nguyễn Tiến Thảo cho rằng cần nhìn rộng hơn về phương án xét tuyển và thay đổi tư duy về cách thức xét tuyển. Nếu xác định chứng chỉ tiếng Anh quan trọng, các trường đại học có thể quy đổi IELTS sang điểm môn tiếng Anh.

"Các trường cũng có thể sử dụng tổ hợp xét tuyển bốn môn, chẳng hạn toán - lý - hóa - tiếng Anh, nếu xác định tiếng Anh quan trọng đối với ngành học. Quy chế không cấm việc xác định tổ hợp xét tuyển hơn ba môn. Kỳ thi đánh giá năng lực cũng có thể gồm kiến thức của nhiều môn", ông Thảo khẳng định.

• 

  Bỏ điểm cộng IELTS: Công bằng hay mất động lực học ngoại ngữ?

Ở cấp cơ sở đào tạo, dự thảo vẫn quy định sử dụng tối đa 5 phương thức. 

Theo ông Thảo, đây là lộ trình để mỗi ngành lựa chọn cách đánh giá phù hợp nhất, không phải chủ trương bắt mọi trường, mọi ngành trên cả nước cùng sử dụng một kết quả duy nhất.

Theo bộ từ năm 2022-2026, chỉ 36,4% tổng số lượt chương trình đào tạo có căn cứ đối chiếu chính thức. Điểm học bạ trong cùng mã ngành cao hơn điểm thi tốt nghiệp THPT khá xa; trên 2.000 chương trình đào tạo tuyển sinh có chênh lệch giữa các phương thức từ 3 điểm trở lên.

Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể khiến thí sinh cùng năng lực được đối xử khác nhau.

"Giảm phương thức là để mở rộng cơ hội bình đẳng, không phải giảm cơ hội tiếp cận. Mỗi phương thức phải bảo đảm mọi thí sinh đủ điều kiện đều có thể tham gia, công bố rõ tiêu chí và sử dụng một thang điểm chung.

Cơ sở đào tạo có trách nhiệm lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của chương trình; kết quả thi riêng, học bạ hoặc chứng chỉ vẫn có thể được sử dụng khi được cấu trúc minh bạch trong phương thức đã công bố", ông Thảo nói.

Nhiều trường đại học cho rằng những thay đổi lớn trong phương thức, tiêu chí hoặc cách tính điểm tuyển sinh cần được công bố sớm và có lộ trình phù hợp, để học sinh có thời gian chuẩn bị và không bị động với kế hoạch học tập.