Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Văn bản số 1251/TTg-CN ngày 7/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.
Theo đó, Bộ Xây dựng được giao chủ trì lập báo cáo theo quy định pháp luật về xây dựng, đầu tư công và các quy định liên quan. Báo cáo phải làm rõ sự cần thiết đầu tư, phạm vi, quy mô và hình thức đầu tư của các dự án thành phần, trong đó ưu tiên thu hút nguồn lực xã hội.
Các nội dung về chủng loại sản phẩm, khả năng tiếp nhận và làm chủ công nghệ, hiệu quả đầu tư, hạch toán kinh tế – xã hội cùng đề xuất cơ chế, chính sách liên quan cũng phải được phân tích, làm rõ.
Bộ Xây dựng đồng thời thực hiện các nhiệm vụ theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ tại Thông báo số 489/TB-VPCP ngày 17/9/2026; chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách Nhà nước bố trí cho công tác lập báo cáo theo đúng quy định.
Trên cơ sở đề xuất của Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí vốn chuẩn bị đầu tư tổ hợp.
Với vai trò cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, Bộ Tài chính được giao chỉ đạo Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam cung cấp hồ sơ, phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan khẩn trương thực hiện nhiệm vụ về Đề án phát triển công nghiệp đường sắt Việt Nam theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực tại Công văn số 5372/VPCP-CN ngày 9/6/2026.
UBND TP. Hà Nội tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ về quy hoạch, quản lý đất đai và những nội dung liên quan, bảo đảm quỹ đất phát triển Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.
Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam chịu trách nhiệm cung cấp cho Bộ Xây dựng thông tin, kết quả nghiên cứu đã thực hiện về tổ hợp, đồng thời phối hợp trong quá trình lập báo cáo. Các bộ, cơ quan liên quan tiếp tục triển khai những nhiệm vụ được giao.
Trước đó, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, tiền thân là Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, đã đề xuất dự án với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 17.509 tỷ đồng.
Theo các phương án nghiên cứu trước đây, tổ hợp dự kiến gồm khoảng 25 phân khu chức năng, phục vụ sản xuất, lắp ráp, sửa chữa, thử nghiệm phương tiện và đào tạo nhân lực.
Dự án hướng tới từng bước hình thành năng lực lắp ráp trong nước, nâng tỷ lệ nội địa hóa phương tiện đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị. Đồng thời, tổ hợp đặt mục tiêu tiến tới làm chủ một phần hoạt động vận hành, bảo trì và sản xuất linh kiện, phụ tùng thay thế cho hệ thống đường sắt tốc độ cao.
Tổ hợp cũng được định hướng trở thành trung tâm tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đầu tư máy móc, thiết bị để sản xuất đầu máy, toa xe phục vụ đường sắt quốc gia có tốc độ khai thác dưới 200 km/h.
Với đường sắt đô thị, các phương án trước đây đặt mục tiêu mua thiết kế và tổ chức sản xuất trong nước các đoàn tàu điện EMU. Bên cạnh sản xuất, dự án dự kiến bố trí các phân khu chuyên sửa chữa lớn phương tiện và thiết bị đường sắt.
Nếu được triển khai theo kế hoạch, tổ hợp sẽ góp phần xây dựng năng lực sản xuất thiết bị đường sắt trong nước, trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai hàng loạt dự án đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.