SpaceX của Elon Musk có thể thay đổi cách người Mỹ mua iPhone

Mỗi mùa ra mắt điện thoại mới, nhiều người tiêu dùng Mỹ lại trải qua cảm giác quen thuộc: Hào hứng ngắm nghía chiếc iPhone dòng cao cấp, thoáng chút ngập ngừng trước mức giá ngót nghét cả nghìn USD, rồi thở phào khi thấy các gói kích cầu từ nhà mạng. Chỉ cần đổi máy cũ, người mua gần như lập tức được giảm hàng trăm USD. Thiết bị xịn xò bỗng chốc nằm gọn trong tầm tay mà không cần chi ngay một khoản tiền lớn.

Thực tế, khoản ưu đãi này không phải món quà cho không. Để nhận mức khấu trừ tiền mặt, khách hàng thường phải cam kết sử dụng dịch vụ trong 2-3 năm. Chiếc điện thoại tưởng như rẻ đi, nhưng người dùng phải gắn chặt với hóa đơn hằng tháng.

Thói quen tiêu dùng lâu đời này tại xứ cờ hoa đang đứng trước bước ngoặt lớn khi SpaceX của tỷ phú Elon Musk quyết định nhập cuộc.

Ảo giác điện thoại rẻ từ các gói cước nhà mạng

Theo TheStreet, chiêu thức trừ dần giá trị máy vào hóa đơn hàng tháng vốn là công thức thành công suốt nhiều năm qua của các nhà mạng lớn như AT&T, Verizon và T-Mobile.

Điển hình như gói ưu đãi từ AT&T, khách hàng có thể được giảm tới 1.200 USD khi đổi thiết bị đủ điều kiện để lên đời mẫu iPhone Pro mới. Thoạt nhìn, đây là món hời lớn với một sản phẩm đắt đỏ. Tuy nhiên, điều khoản đi kèm quy định khoản giảm giá này được chia đều trong 36 tháng, với điều kiện người dùng phải đăng ký gói cước di động cao cấp có giá tối thiểu 100 USD mỗi tháng, chưa tính thuế và phụ phí.

Tính nhẩm trong 3 năm, tổng tiền cước dịch vụ mà khách hàng chi trả lên tới 3.600 USD. Nếu cắt hợp đồng sớm, toàn bộ ưu đãi còn lại sẽ bị hủy, đồng thời người dùng phải thanh toán nốt số tiền máy còn nợ.

Chính sách này đánh trúng tâm lý thích chia nhỏ chi phí của người mua. Báo cáo từ chuyên gia phân tích Wamsi Mohan của Ngân hàng Bank of America chỉ ra rằng mỗi năm có khoảng 53 triệu chiếc iPhone được bán ra qua 3 nhà mạng lớn tại Mỹ. Với mức ưu đãi bình quân 800 USD một máy, tổng giá trị tài trợ gián tiếp cho thị trường lên đến 42 tỷ USD mỗi năm.

Toan tính viễn thông của tỷ phú Elon Musk

Trật tự trên có thể xáo trộn khi SpaceX từng bước mở rộng từ internet vệ tinh sang mảng dịch vụ di động. Theo hãng tin Reuters, ngày 8/10, doanh nghiệp của Elon Musk đã đạt thỏa thuận mua lại danh mục phổ tần vô tuyến 800 MHz trên toàn quốc từ Grain Management. Động thái này diễn ra sau thương vụ phổ tần trị giá khoảng 17 tỷ USD với EchoStar, theo dữ liệu từ Morningstar.

Phổ tần sóng vô tuyến băng tần thấp có ưu thế truyền xa và xuyên qua các chướng ngại vật, giúp giải quyết triệt để bài toán mất sóng trong nhà. Cùng với việc các cơ quan quản lý liên bang Mỹ phê duyệt kế hoạch triển khai chòm vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại, SpaceX muốn kết hợp mạng lưới vệ tinh Starlink với các trạm mặt đất để tạo ra một nhà mạng độc lập, cạnh tranh sòng phẳng với các tên tuổi truyền thống.

Theo Yahoo Finance, nếu Starlink Mobile chào sân bằng các gói cước rẻ hơn đáng kể thay vì tung ra những khoản trợ giá máy hào phóng, người dùng sẽ phải đứng trước một bài toán kinh tế mới.

Một khảo sát vào tháng 9 của đơn vị nghiên cứu Reviews.org trên 1.000 người trưởng thành tại Mỹ cho thấy người dùng đổi điện thoại trung bình sau 32 tháng. Khi đặt lên bàn cân, mức trợ giá 1.200 USD chia cho 36 tháng tương đương khoảng 33,33 USD mỗi tháng. Nếu một gói cước mới tiết kiệm được 35 USD mỗi tháng, số tiền khách hàng giữ lại trong 3 năm lên tới 1.260 USD, cao hơn chính khoản trợ giá điện thoại ban đầu.

Apple đứng trước bài toán hụt doanh thu tỷ USD

Sự dịch chuyển này mang lại nỗi lo cho “táo khuyết”. Theo phân tích của ông Wamsi Mohan trên Yahoo Finance, nếu 10% lượng thuê bao trả sau của 3 nhà mạng lớn chuyển sang mạng của SpaceX, Apple có thể hụt doanh số khoảng 5 triệu chiếc iPhone mỗi năm, tương đương mức sụt giảm gần 6 tỷ USD doanh thu.

Ông Mohan giải thích trong báo cáo: “Những tác động chính đối với Apple gồm rủi ro đối với mô hình trợ giá điện thoại của nhà mạng, khả năng xuất hiện một thiết bị cạnh tranh có thể giành thị phần và sự tích hợp với hệ sinh thái Tesla/SpaceX, bao gồm Grok, tạo ra một đối thủ cạnh tranh toàn diện từ đầu đến cuối”.

Khi không còn các khoản trợ giá “làm mờ” chi phí, người tiêu dùng buộc phải trả đúng giá trị thực của chiếc máy. Điều này rất dễ khiến họ dùng điện thoại lâu hơn hoặc chuyển hướng sang các dòng máy phân khúc thấp hơn để tiết kiệm ngân sách.

Tuy vậy, kịch bản xáo trộn thị trường chưa thể diễn ra trong một sớm một chiều. Thỏa thuận mua phổ tần của SpaceX vẫn phải chờ cơ quan quản lý thông qua, việc hoàn thiện hạ tầng tại các đô thị đông đúc đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ và hãng cũng chưa công bố mức cước chính thức.

Trong ngắn hạn, các nhà mạng viễn thông truyền thống có thể sẽ còn tung thêm nhiều ưu đãi mạnh tay hơn để giữ chân khách hàng, tạo nên một cuộc rượt đuổi đầy thú vị trên thị trường di động Mỹ.