Cán bộ hải quan và đại diện Sở Công Thương TP.HCM trao đổi, giải đáp các vướng mắc trong quản lý, kiểm soát tiền chất xuất nhập khẩu tại hội nghị - Ảnh: CÔNG TRUNG
Ngày 15-10, Chi cục Hải quan khu vực II thuộc Cục Hải quan tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn và giải đáp vướng mắc đối với hoạt động xuất nhập khẩu tiền chất cho các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu hóa chất trên địa bàn.
Hội nghị tập trung cập nhật quy định mới tại Nghị định 24/2026/NĐ-CP, Nghị định 28/2026/NĐ-CP, đồng thời trao đổi những tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu hóa chất, tiền chất.
Nhận diện đúng hóa chất, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết
Bà Lê Thị Phương Lan, đại diện Phòng Quản lý công nghiệp thuộc Sở Công Thương TP.HCM, cho biết Nghị định 24/2026/NĐ-CP quy định 786 hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện và 241 hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.
Theo bà Lan, việc xác định một mặt hàng có thuộc diện cấp phép nhập khẩu không thể chỉ dựa vào tên thương mại hoặc mã số hàng hóa (HS), mà cần đối chiếu tên hóa học, mã CAS, thành phần và hàm lượng hóa chất.
TIN LIÊN QUAN
Nếu xác định không chính xác, doanh nghiệp có thể phải thực hiện thủ tục cấp phép không cần thiết hoặc bỏ sót giấy phép đối với hàng hóa thuộc diện quản lý.
Tại hội nghị, một số đại diện cơ quan hải quan đặt câu hỏi về cách nhận diện những hóa chất trong danh mục kiểm soát đặc biệt nhưng chưa có mã CAS cụ thể, cũng như trường hợp nhập khẩu hóa chất dưới dạng nguyên liệu, kim loại để phục vụ sản xuất, gia công xuất khẩu.
Đơn cử, trường hợp nhập khẩu chì dưới dạng kim loại được nêu ra để làm rõ việc áp dụng quy định cấp phép đối với hàng hóa thuộc danh mục kiểm soát đặc biệt.
Giải đáp, bà Nguyễn Thị Minh Tâm - Trưởng phòng Quản lý công nghiệp (Sở Công Thương TP.HCM) - cho biết cơ quan quản lý cần căn cứ tổng thể thông tin trong hồ sơ, phiếu an toàn hóa chất và mục đích sử dụng để xác định nghĩa vụ cấp phép.
Đối với hóa chất nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng các yêu cầu quản lý nếu hàng hóa thuộc diện kiểm soát và không nằm trong trường hợp được miễn theo quy định.
Cán bộ hải quan thảo luận về phương án phối hợp gỡ vướng thủ tục, nâng hiệu quả kiểm soát tiền chất xuất nhập khẩu - Ảnh: CÔNG TRUNG
Gỡ vướng giấy phép nhập khẩu, tăng kết nối dữ liệu
Một nội dung khác được trao đổi là việc áp dụng quy định về giấy phép nhập khẩu hóa chất đối với doanh nghiệp chế xuất.
Ông Dương Đình Nguyên Phước, Phó đội trưởng Hải quan Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore, cho biết một số doanh nghiệp chế xuất tại Khu công nghiệp VSIP 1 đã viện dẫn văn bản hướng dẫn của Cục Hóa chất để đề nghị được nhập khẩu hóa chất thuộc danh mục kiểm soát đặc biệt mà không cần giấy phép của Sở Công Thương.
Ông Nguyên Phước đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng nhằm thống nhất cách giải quyết thủ tục cho doanh nghiệp.
Bà Nguyễn Thị Minh Tâm cho biết văn bản số 2347 ngày 11-5-2026 của Cục Hóa chất được ban hành để hướng dẫn một trường hợp cụ thể, không phải quy định miễn giấy phép nhập khẩu áp dụng chung cho tất cả doanh nghiệp chế xuất.
Theo bà Tâm, việc xác định trường hợp được miễn giấy phép cần căn cứ loại hình doanh nghiệp, khu vực hoạt động, mục đích nhập khẩu và các điều kiện pháp luật liên quan.
Hội nghị cũng ghi nhận những vướng mắc đối với một số lô hóa chất đã thông quan trong giai đoạn đầu năm 2026, khi quy định mới bắt đầu có hiệu lực. Đại diện Sở Công Thương TP.HCM cho biết có trường hợp doanh nghiệp phản ánh được yêu cầu bổ sung giấy phép nhập khẩu dù hàng hóa đã đưa vào sử dụng hoặc kinh doanh.
Những tình huống này cần được xem xét cụ thể, trên cơ sở hướng dẫn của cơ quan chuyên môn để bảo đảm thực hiện đúng quy định. Bên cạnh đó, các đơn vị trao đổi về việc chia sẻ dữ liệu giấy phép nhập khẩu hóa chất trên môi trường điện tử.
Theo đại diện Sở Công Thương, thủ tục cấp phép hiện được thực hiện trực tuyến và kết quả có thể tra cứu theo mã hồ sơ doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa các hệ thống quản lý vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để hỗ trợ lực lượng hải quan trong quá trình kiểm tra, đối chiếu giấy phép.
Một cán bộ hải quan đặt câu hỏi về những vướng mắc trong quản lý, kiểm soát tiền chất xuất nhập khẩu tại hội nghị ngày 15-10 - Ảnh: CÔNG TRUNG
Các đơn vị còn đề xuất tăng cường kết nối dữ liệu, bổ sung chức năng tra cứu hồ sơ và giấy phép điện tử nhằm rút ngắn thời gian xác minh, hạn chế việc doanh nghiệp phải cung cấp nhiều lần cùng một loại giấy tờ.
Thông qua hội nghị, Chi cục Hải quan khu vực II hướng tới nâng cao nhận thức pháp luật và trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp, đồng thời tăng cường phối hợp giữa hải quan, công an và ngành công thương trong quản lý, kiểm soát tiền chất.
Việc cập nhật quy định, giải đáp những tình huống thực tế được kỳ vọng giúp doanh nghiệp chủ động thực hiện đúng thủ tục, hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ hóa chất, tiền chất bị lợi dụng vào các hoạt động bất hợp pháp.
Hải quan, công an chia sẻ kinh nghiệm nhận diện ma túy giấu trong hàng hóaTrước những phương thức vận chuyển ma túy ngày càng đa dạng, Chi cục Hải quan khu vực II tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp với lực lượng công an để nhận diện thủ đoạn cất giấu hàng cấm trong hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải và các kiện chuyển phát nhanh.