Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi tiếp tục quy định 6 trường hợp thu hồi sổ đỏ, trong đó có đề xuất bổ sung trường hợp thửa đất không còn tồn tại do nguyên nhân khách quan - Ảnh: NGỌC HIẾU
Dự kiến dự thảo Luật Đất đai sửa đổi sẽ được Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 2 tới. Đáng chú ý, tại dự luật tiếp tục dành một điều quy định về đính chính, thu hồi, hủy giấy chứng nhận (hay còn gọi là sổ đỏ) đã cấp.
Đề xuất bổ sung trường hợp thu hồi sổ đỏ
So với luật hiện hành, dự luật tiếp tục giữ 6 trường hợp Nhà nước sẽ thu hồi sổ đỏ đã cấp. Tuy nhiên, trong từng trường hợp so với luật hiện hành đã có sửa đổi, điều chỉnh ngắn gọn, không còn quá chi tiết.
Cụ thể, dự luật quy định Nhà nước thu hồi giấy chứng nhận đã cấp trong 6 trường hợp.
Trường hợp thứ nhất là Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất ghi trong giấy chứng nhận đã cấp.
Trường hợp thứ 2 là cấp đổi giấy chứng nhận.
Trường hợp thứ 3 là đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới giấy chứng nhận.
Trường hợp thứ 4 là giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp giấy chứng nhận, trừ trường hợp người được cấp giấy chứng nhận đó đã thực hiện chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
Trường hợp thứ 5, giấy chứng nhận đã cấp bị tòa án có thẩm quyền tuyên hủy.
Thứ 6 là trường hợp đấu giá, giao quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo yêu cầu của tòa án, cơ quan thi hành án mà người phải thi hành án không nộp giấy chứng nhận đã cấp.
Dự luật quy định việc thu hồi giấy chứng nhận đã cấp không thuộc trường hợp trên chỉ được thực hiện khi có bản án hoặc quyết định của tòa án đã được thi hành hoặc văn bản kiến nghị của cơ quan thi hành án về việc thi hành bản án, quyết định theo quy định của pháp luật, trong đó có nội dung yêu cầu thu hồi giấy chứng nhận đã cấp.
Trường hợp thu hồi giấy chứng nhận đã cấp theo quy định trên mà người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất không giao nộp giấy chứng nhận đã cấp thì cơ quan, người có thẩm quyền hủy giấy chứng nhận đã cấp.
Người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp giấy chứng nhận sau khi thu hồi giấy chứng nhận đã cấp.
Trước đó, khi góp ý vào dự Luật Đất đai sửa đổi, Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) cho rằng một số nội dung liên quan đến sổ đỏ cần được quy định cụ thể hơn ngay trong luật.
Theo đó, hiệp hội đề xuất bổ sung quy định xử lý sổ đỏ trong trường hợp thửa đất không còn tồn tại do nguyên nhân khách quan.
Cụ thể HoREA đề xuất dự thảo bổ sung trường hợp thu hồi sổ đỏ, theo hướng Nhà nước được thu hồi, hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất nếu thửa đất bị phá hủy bởi nguyên nhân khách quan và người sử dụng đất không thể khôi phục lại hiện trạng ban đầu.
Việc bổ sung quy định trên, theo HoREA sẽ giúp các quy định trong dự thảo có sự thống nhất hơn với trách nhiệm của người sử dụng đất cũng như các nguyên tắc quản lý đất đai...
Quy định hiện hành về thu hồi sổ đỏ
Luật hiện hành quy định Nhà nước thu hồi sổ đỏ đã cấp trong các trường hợp:
Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất ghi trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp.
Cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp.
Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất;
Giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp giấy chứng nhận.
Giấy chứng nhận đã cấp bị tòa án có thẩm quyền tuyên hủy.
Trường hợp đấu giá, giao quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo yêu cầu của tòa án, cơ quan thi hành án mà người phải thi hành án không nộp giấy chứng nhận đã cấp.
Sổ đỏ phải mang tên người, không phải tên hộĐề xuất lấy việc ghi đầy đủ tên những người có chung quyền sử dụng đất trên sổ đỏ làm nguyên tắc trong dự thảo Luật Đất đai (bản phát hành ngày 28-9) là một bước tiến.