Bỏ qua điều hướng
•

Tài khoản chứng khoán âm nặng, 'tắt app' chờ hồi được không?

Tài khoản chứng khoán âm nặng, 'tắt app' chờ hồi được không?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Tài khoản âm sâu, nhiều nhà đầu tư chọn cách "tắt app" và tự nhủ rồi cổ phiếu sẽ hồi. Nhưng khi doanh nghiệp đã thay đổi, vài năm chờ đợi có thể không đưa tài khoản về bờ, mà chỉ khiến dòng tiền mắc kẹt lâu hơn.

Tài khoản chứng khoán âm nặng, 'tắt app' chờ hồi được không? - Ảnh 1.

Chờ cổ phiếu “về bờ” có thể khiến dòng vốn mắc kẹt và bỏ lỡ cơ hội khác - Ảnh: NHẬT QUANG

Cổ phiếu giảm 20%, 30% có thể khiến nhà đầu tư chứng khoán lo lắng. Nhưng khi mức lỗ lên 50%, 70%, thậm chí 90%, câu hỏi không còn đơn giản là "có nên chờ hồi không?". Bởi giá vốn của nhà đầu tư không phải cái mốc mà thị trường có nghĩa vụ quay lại.

"Tắt app" được, nhưng đừng bỏ mặc khoản đầu tư

Ông Lương Duy Phước - Giám đốc phân tích Công ty Chứng khoán Kafi - cho rằng chưa bán cổ phiếu thì khoản lỗ chưa được hiện thực hóa, nhưng giá trị tài sản đã giảm. Phần vốn còn lại cũng mất đi cơ hội được phân bổ vào những khoản đầu tư khác.

Chẳng hạn, nhà đầu tư bỏ 100 triệu đồng mua cổ phiếu ở mức 100.000 đồng. Khi giá giảm còn 50.000 đồng, giá trị khoản đầu tư chỉ còn khoảng 50 triệu đồng. Nếu tiếp tục giữ chỉ để chờ về giá vốn, nhà đầu tư phải chờ khoản đầu tư này tăng gấp đôi mới lấy lại số tiền ban đầu, trong khi có thể bỏ lỡ những cơ hội khác.

Theo bà Hà Võ Bích Vân - cố vấn tài chính tại Công ty Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, đây là tâm lý "neo" vào giá vốn. Nhà đầu tư thường chờ cổ phiếu quay về mức giá đã mua mới chấp nhận bán.

Trong khi đó cổ phiếu giảm 50% phải tăng 100% mới về giá cũ. Giảm 70% cần tăng khoảng 233%, còn giảm 90% phải tăng tới 900%. Lỗ càng sâu, cổ phiếu càng phải tăng mạnh mới có thể trở về giá vốn.

Nhà đầu tư dài hạn có thể hạn chế nhìn bảng điện để tránh phản ứng với biến động ngắn hạn. Tuy nhiên "tắt app" không đồng nghĩa bỏ mặc danh mục.

Theo ông Phước, vẫn cần định kỳ xem lại kết quả kinh doanh, dòng tiền, sức khỏe tài chính, nợ vay và triển vọng ngành. Nếu doanh nghiệp vẫn giữ được nền tảng tốt và luận điểm đầu tư ban đầu chưa thay đổi, việc tiếp tục nắm giữ có thể có cơ sở.

Ngược lại, nếu hoạt động kinh doanh xấu đi hoặc lý do mua cổ phiếu không còn, chỉ chờ giá quay lại mức cũ có thể khiến dòng tiền bị mắc kẹt.

Mua cổ phiếu phải tính cả đường lui

Ông Hoàng Nam, CFA, chuyên gia phân tích chiến lược và thị trường Công ty Chứng khoán Shinhan Việt Nam, cho rằng nhà đầu tư nên xác định chiến lược bán ngay từ thời điểm mua cổ phiếu, thay vì chỉ tìm cách xử lý khi khoản đầu tư đã thua lỗ.

Theo ông, một sai lầm thường gặp là mua cổ phiếu dựa trên tín hiệu kỹ thuật, nhưng khi giá giảm lại chuyển sang tìm kiếm các luận điểm cơ bản để tiếp tục "gồng lỗ". Việc thay đổi phương pháp giữa chừng có thể khiến nhà đầu tư thiếu nhất quán và kéo dài khoản thua lỗ.

Ở góc độ hiệu quả sử dụng vốn, chuyên gia từ Kafi cho rằng nếu khả năng phục hồi của cổ phiếu không đủ rõ ràng, trong khi thị trường xuất hiện những cơ hội tốt hơn, việc cơ cấu danh mục có thể hợp lý hơn tiếp tục chờ cổ phiếu trở lại giá cũ.

Bà Vân lưu ý không có một ngưỡng giảm giá cố định để áp dụng cho mọi nhà đầu tư. Cổ phiếu giảm 50% không tự động có nghĩa phải bán, cũng như giảm 10% không đồng nghĩa khoản đầu tư đó an toàn. Quan trọng hơn là đánh giá doanh nghiệp, luận điểm đầu tư và vai trò của khoản đầu tư đó trong toàn bộ danh mục.

Một cổ phiếu giảm sâu cũng chưa chắc đã trở nên hấp dẫn, bởi đôi khi giá giảm phản ánh chính giá trị doanh nghiệp đã suy giảm. Vì vậy thay vì chỉ đặt câu hỏi "bán hay giữ?", nhà đầu tư có thể phải cân nhắc cả phương án giảm tỉ trọng hoặc phân bổ lại vốn.

Khi nào nên cắt lỗ?

Ông Hoàng Nam cho rằng nhà đầu tư có thể xây dựng nguyên tắc bán cổ phiếu tùy theo kế hoạch và khẩu vị rủi ro. Với nguyên tắc cá nhân, nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp không để khoản lỗ vượt quá 7-10% so với giá mua, đồng thời giảm tỉ trọng margin nếu cổ phiếu không vận động như kỳ vọng sau một khoảng thời gian nhất định.

Ở góc độ kỹ thuật, tín hiệu bán có thể xuất hiện khi cổ phiếu vi phạm các ngưỡng quan trọng như đường trung bình MA20, MA50, MA100 hoặc MA200, hoặc phá vỡ kênh giá, mẫu hình tăng trưởng trước đó.

Với phân tích cơ bản, nhà đầu tư nên sẵn sàng thoái vị thế khi luận điểm đầu tư ban đầu không còn đúng, mô hình kinh doanh thay đổi hoặc định giá cổ phiếu trở nên kém hấp dẫn.

Theo ông Nam, điều quan trọng là giữ sự nhất quán giữa chiến lược mua và bán, tránh để cảm xúc khiến nhà đầu tư tiếp tục "gồng lỗ".

Tài khoản chứng khoán âm nặng, 'tắt app' chờ hồi được không? - Ảnh 2.Cổ phiếu PNJ ở mức thấp nhất 10 năm, lộ diện quỹ ngoại bán ròng 5 triệu cổ phiếu

Kết phiên 7-10, cổ phiếu PNJ rơi xuống 18.900 đồng/cổ phiếu - mức thấp nhất trong gần 10 năm. Cùng lúc, nhóm nhà đầu tư liên quan T. Rowe Price giảm ròng 5,46 triệu cổ phiếu, qua đó không còn là cổ đông lớn của PNJ.

Khi tài khoản rơi vào trạng thái âm nặng từ 50% đến 90%, tâm lý "tắt app" và trông chờ cổ phiếu tự phục hồi trở thành phản xạ phổ biến của nhiều nhà đầu tư. Tuy nhiên, giá vốn của cá nhân không phải là cái mốc thị trường có nghĩa vụ quay trở lại. Việc cố chấp giữ vị thế thụ động không chỉ đóng băng nguồn lực mà còn triệt tiêu hoàn toàn chi phí cơ hội của dòng vốn. Theo bà Hà Võ Bích Vân từ Công ty FIDT, tâm lý "neo giá vốn" khiến nhà đầu tư bỏ qua thực tế toán học khắc nghiệt khi một cổ phiếu giảm 50% cần tăng 100%, giảm 70% cần tăng 233% và giảm 90% phải tăng tới 900% mới hòa vốn. Đồng quan điểm, ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Công ty Chứng khoán Kafi, nhấn mạnh "tắt app" để tránh nhiễu loạn tâm lý ngắn hạn không đồng nghĩa với việc bỏ mặc danh mục. Nhà đầu tư vẫn phải định kỳ rà soát sức khỏe tài chính, nợ vay cùng triển vọng kinh doanh nhằm xác định luận điểm ban đầu còn tồn tại hay không. Ở góc độ chiến lược, ông Hoàng Nam, CFA thuộc Công ty Chứng khoán Shinhan Việt Nam, chỉ ra sai lầm nghiêm trọng khi nhà đầu tư mua theo kỹ thuật nhưng lại chuyển sang tìm lý do cơ bản để biện minh cho hành vi "gồng lỗ". Kế hoạch rút lui cần được thiết lập chặt chẽ ngay từ thời điểm giải ngân ban đầu thay vì ứng phó bị động khi thua lỗ đã lan rộng. Quyết định tái cơ cấu danh mục sang các cơ hội tăng trưởng thực chất luôn mang lại hiệu quả vượt trội hơn việc chấp nhận chôn vốn vô thời hạn trong những doanh nghiệp đã suy giảm nền tảng.
amung