Khi nhắc đến đèn giao thông được điều chỉnh theo thời gian, nhiều người thường nghĩ đến hiệu ứng "làn sóng xanh" (green wave), trong đó các đèn tín hiệu trên một tuyến đường lớn được đồng bộ để chuyển xanh theo tốc độ di chuyển của dòng xe. Có nghĩa là nếu tài xế bắt kịp một đèn xanh, tài xế có thể liên tục gặp đèn xanh ở những nút giao tiếp theo.
Tuy nhiên, một chiến thuật khác đang được thử nghiệm với tên gọi "rest in red", có thể hiểu là "đứng chờ đèn đỏ". Tại những thành phố áp dụng, cách làm này được cho là vừa giúp giao thông lưu thông tốt hơn, vừa hạn chế tình trạng chạy quá tốc độ, qua đó giảm tai nạn.
Thay vì để đèn xanh liên tiếp nhằm khuyến khích xe chạy nhanh, đèn đỏ được đặt làm trạng thái mặc định trên các tuyến đường đông xe. Khi có dòng phương tiện đến gần, chu kỳ đèn mới được kích hoạt. Với dòng xe chạy nhanh hơn tốc độ giới hạn, đèn vẫn đỏ khi xe đến nơi, buộc tài xế phải giảm tốc hoặc dừng lại chờ. Trong khi đó, dòng xe chạy đúng tốc độ quy định sẽ gặp đèn xanh vừa đúng thời điểm.
Cụm đèn giao thông tại Mỹ. Ảnh: Gary Hershorn
Nói cách khác, các tài xế chạy đúng tốc độ sẽ được "thưởng" bằng nhịp đèn xanh liên tục, còn chạy quá nhanh sẽ gặp nhiều đèn đỏ hơn. Theo Jennifer Turner, Giám đốc phát triển đô thị của thành phố Albuquerque, bang New Mexico, nơi đang thử nghiệm phương án này, tài xế sẽ nhanh chóng nhận ra quy luật và điều chỉnh tốc độ phù hợp.
"Nếu đến Albuquerque và chạy trên tuyến đường này, bạn sẽ nhanh chóng nhận ra rằng nếu chạy quá tốc độ, bạn sẽ phải dừng lại", bà Turner nói.
Một số ý kiến lo ngại cách làm này có thể khiến tình trạng vượt đèn đỏ và các hành vi vi phạm khác gia tăng. Tuy nhiên, kết quả từ những chương trình thử nghiệm ban đầu cho thấy tác động tích cực.
Tại Portland, bang Oregon, chương trình "rest in red" giúp tốc độ trung bình giảm từ 39 mph (63 km/h) xuống 30 mph (48 km/h), đúng bằng tốc độ giới hạn. Một chương trình thí điểm tại North Carolina ghi nhận tổng số vụ va chạm giảm 43% sau khi phương án này được áp dụng liên tục 24/7.
Cách làm được cho là hiệu quả nhất trên những tuyến đường được thiết kế để phục vụ lượng phương tiện lớn vào ban ngày nhưng gần như vắng xe vào ban đêm. Khi đó, việc để đèn đỏ ở trạng thái mặc định giúp hạn chế tình trạng phương tiện chạy nhanh trên những đoạn đường vắng.
Các thử nghiệm tương tự cũng từng được thực hiện tại Long Beach, California và Boulder, Colorado. Nghiên cứu ở California từng kết hợp thêm biển cảnh báo dành cho những tài xế chạy quá tốc độ, giúp họ nhận biết cơ chế hoạt động của hệ thống.
Thử nghiệm này bắt đầu từ năm 2012, nhưng kết quả dường như chưa được công bố trên Internet. Đến năm 2017, thành phố Los Angeles vẫn được ghi nhận áp dụng chiến thuật "rest in red".
Hải Đăng (theo The Drive)