Đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn Vân Phong - Nha Trang - Ảnh: NGUYỄN HOÀNG
Ngày 30-9, trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Khương Kim Tạo - nguyên Phó chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, Chủ tịch Chi hội Đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam - đã có những phân tích về nguyên nhân cũng như giải pháp tháo gỡ "làn sóng" nhiều tài xế chọn quốc lộ thay vì cao tốc.
Theo ông Tạo, hiện nay mức phí dịch vụ sử dụng đường cao tốc tương đối cao nên việc lựa chọn quốc lộ giúp các tài xế giảm thiểu đáng kể chi phí vận tải.
Nhiều tuyến đường cao tốc hiện chưa đảm bảo tính an toàn do thiếu làn dừng khẩn cấp, các hạ tầng dịch vụ đi kèm trên tuyến như trạm dừng nghỉ, các dịch vụ tiện ích phục vụ lái xe vẫn chưa được cung cấp đầy đủ và an toàn.
Ngoài ra, tâm lý sợ bị phạt vi phạm khoảng cách trên cao tốc trong điều kiện mật độ giao thông đông đúc, các xe khác chuyển làn, tạt đầu nên việc duy trì đúng khoảng cách an toàn tương đối khó khiến nhiều lái xe e ngại khi chọn đi vào cao tốc.
"Để duy trì một cự ly theo đúng quy định của câu chữ về khoảng cách thì không phải lái xe nào cũng đáp ứng được" - ông Tạo nhận định.
Do vậy, ông đề nghị các đơn vị liên quan nên có hướng dẫn quy định cụ thể, nghiên cứu để đảm bảo cho lái xe yên tâm khi chạy trên cao tốc.
Phân tích về xu hướng tài xế chọn quốc lộ, ông Tạo đánh giá việc phát triển đường cao tốc nhằm nâng cao năng lực vận tải, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nếu lái xe lại sang quốc lộ thì tuyến đường này cũng bị ùn tắc, hư hỏng, trong khi đó đường cao tốc dư thừa năng lực phục vụ, vì vậy cần phải nghiên cứu tạo điều kiện phát triển hài hòa.
Để khuyến khích tài xế quay trở lại sử dụng đường cao tốc, TS Khương Kim Tạo cho rằng các cơ quan quản lý cần hoàn thiện các điều kiện an toàn giao thông, nâng cao chất lượng dịch vụ đồng bộ trên toàn tuyến cao tốc.
Về các quy định xử phạt nên nghiên cứu, ban hành hướng dẫn chi tiết, linh hoạt và thực tế hơn đối với quy định xử phạt giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc, giúp các tài xế chấp hành tốt, yên tâm lựa chọn cao tốc.
Bổ sung tình huống khoảng cách an toàn vào giáo trình học lái xe
Cục Đường bộ Việt Nam vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị trực thuộc khẩn trương rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật và triển khai các giải pháp bảo đảm khoảng cách an toàn đối với xe khi tham gia giao thông trên đường bộ.
Theo đó, Cục Đường bộ yêu cầu Phòng Quản lý, tổ chức giao thông phối hợp hướng dẫn các sở xây dựng địa phương đẩy mạnh tuyên truyền về quy định khoảng cách an toàn giao thông, đồng thời đề nghị Hiệp hội Vận tải ô tô, Hiệp hội An toàn giao thông phổ biến các quy định đến hội viên trước ngày 2-10-2026.
Phòng Quản lý vận tải tham mưu văn bản đề nghị các sở xây dựng và cơ sở đào tạo lái xe đưa các tình huống bảo đảm khoảng cách an toàn trên đường cao tốc và đường bộ vào chương trình đào tạo chi tiết, đồng thời hướng dẫn trực tiếp người học trong quá trình đào tạo.
Các khu quản lý đường bộ được giao in, phát hành tờ rơi tại các trạm dừng nghỉ trên cao tốc trước ngày 15-10-2026.
Các trung tâm kỹ thuật - công nghệ đường bộ nghiên cứu bổ sung chỉ dẫn về khoảng cách an toàn trên hệ thống biển báo điện tử trong quý 4-2026.
Chọn quốc lộ thay vì cao tốc: Đã dễ cho tài xế chưa, từ mức phí, cách phạt, biển báo?Việc xử phạt trên cao tốc nghiêm ngặt nhưng phải dễ tuân thủ, biển báo cần rõ, thống nhất, người dân được cảnh báo đủ sớm, thông tin về tốc độ tối đa, tối thiểu và chuyển làn phải dễ nhận biết.