Từ lợi thế làng nghề đến yêu cầu của thị trường quốc tế
Với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ mang đậm dấu ấn văn hóa Việt Nam, mở rộng thị trường quốc tế vừa là cơ hội, vừa đặt ra yêu cầu đổi mới đối với doanh nghiệp. Không chỉ bảo đảm chất lượng và tính thẩm mỹ, sản phẩm còn phải đáp ứng những tiêu chuẩn về nguyên liệu, nguồn gốc xuất xứ, phương thức sản xuất và thị hiếu tiêu dùng tại từng thị trường.
Tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Mỹ nghệ và Đầu tư Thương mại Đông Phương, bà Nguyễn Thị Minh Thu, Giám đốc công ty cho biết: Doanh nghiệp quan tâm đến việc mở rộng thị trường cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, trong đó có những thị trường như châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Đông. Theo bà Thu, các Hiệp định thương mại tự do (FTA) tạo thêm cơ hội tiếp cận khách hàng quốc tế, nhưng khả năng tận dụng cơ hội phụ thuộc nhiều vào năng lực đáp ứng yêu cầu của từng thị trường.
Đối với hàng thủ công mỹ nghệ, thách thức không chỉ nằm ở việc tìm kiếm đối tác mà còn ở khả năng duy trì chất lượng đồng đều khi quy mô đơn hàng tăng lên, đổi mới mẫu mã theo xu hướng tiêu dùng và bảo đảm tiến độ giao hàng. Doanh nghiệp đồng thời phải quan tâm đến quy tắc xuất xứ, khả năng truy xuất nguyên liệu và những yêu cầu về môi trường ngày càng được chú trọng tại nhiều thị trường nhập khẩu.
Theo bà Thu, việc tiêu chuẩn hóa sản phẩm cần được thực hiện song song với gìn giữ bản sắc truyền thống. Đây là bài toán không dễ, bởi giá trị của hàng thủ công mỹ nghệ nằm ở kỹ thuật, tay nghề nghệ nhân và nét riêng của từng sản phẩm, trong khi thị trường quốc tế đòi hỏi tính ổn định, khả năng ứng dụng và sự phù hợp với nhu cầu tiêu dùng hiện đại.
Từ thực tế này, việc tận dụng các Hiệp định thương mại tự do không thể chỉ dừng ở ưu đãi thuế quan. Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, phương thức phân phối và nhu cầu của nhà nhập khẩu. Với những thị trường mới, việc nghiên cứu văn hóa tiêu dùng, lựa chọn thiết kế phù hợp và xây dựng phương án tiếp cận khách hàng cũng có ý nghĩa quan trọng.
Khuyến công gắn với xúc tiến thương mại, mở rộng đầu ra
Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về khuyến công, Sở Công thương Hà Nội đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định số 6069/QĐ-UBND ngày 7/12/2025 phê duyệt Chương trình khuyến công thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030.
Chương trình xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn là những động lực quan trọng thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển bền vững. Cùng với hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến và chuyển giao công nghệ, thành phố chú trọng phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề, xúc tiến thương mại và nâng cao năng lực quản lý cho các cơ sở sản xuất.
Theo ông Hoàng Minh Lâm, Giám đốc Trung tâm Khuyến công Hà Nội, thời gian tới, thành phố tiếp tục triển khai khuyến công theo hướng sát hơn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn; ưu tiên những nội dung có khả năng tạo sức lan tỏa, tác động trực tiếp đến sản xuất, thị trường và năng lực cạnh tranh.
Định hướng này được cụ thể hóa qua các hoạt động xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế. Trong năm 2026, Hà Nội tổ chức 4 triển lãm giới thiệu sản phẩm, mẫu thiết kế thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo; hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu thành phố Hà Nội và Hội chợ quốc tế quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội. Các hoạt động này tạo không gian để cơ sở sản xuất giới thiệu sản phẩm, quảng bá thương hiệu và tìm kiếm cơ hội kết nối với đối tác.
Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến tổ chức 5 kỳ hội chợ quốc tế quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội, mỗi kỳ có quy mô 500-600 gian hàng, với sự tham gia của 500-700 nhà nhập khẩu quốc tế. Hà Nội đồng thời dự kiến tham gia các hội chợ quốc tế tại Đức, Nhật Bản, Thái Lan, Liên minh châu Âu và những thị trường khác.
Cùng với hội chợ trực tiếp, hoạt động kết nối giao thương trực tuyến và hướng dẫn doanh nghiệp tham gia sàn thương mại điện tử được chú trọng nhằm mở rộng kênh tiếp cận khách hàng. Thành phố cũng tổ chức hội nghị kết nối cung cầu nguyên liệu đầu vào ngành thủ công mỹ nghệ giữa Hà Nội và các tỉnh, thành phố, góp phần tăng cường liên kết trong quá trình sản xuất.
Từ câu chuyện của doanh nghiệp đến các chương trình hỗ trợ của thành phố, có thể thấy mở rộng thị trường cho hàng thủ công mỹ nghệ đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực nội tại và môi trường hỗ trợ phù hợp. Khi xúc tiến thương mại được triển khai đồng bộ với đổi mới công nghệ, phát triển thiết kế và xây dựng thương hiệu, các cơ sở làng nghề Hà Nội sẽ có thêm điều kiện tận dụng cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do, đưa giá trị văn hóa truyền thống tiếp cận rộng hơn với thị trường quốc tế.
HẢI CHI