Tắt một tính năng lỗi thời để 'cởi trói' tốc độ cho Windows 11

Một người dùng Reddit cho biết đã chịu cảnh thao tác với tệp chậm chạp suốt nhiều năm, dù máy tính sử dụng ổ SSD M.2 vốn được đánh giá rất cao về tốc độ. Tình trạng này nổi rõ khi duyệt thư mục trên Windows, sao chép dữ liệu giữa máy tính Windows với thiết bị Android qua USB hoặc FTP, khiến trải nghiệm không tương xứng với phần cứng. Sau quá trình tìm hiểu, người dùng xác định thủ phạm có thể nằm ở cơ chế đặt tên tệp 8.3, một tính năng cũ vẫn còn hiện diện trong Windows 11. Cơ chế 8.3 xuất hiện từ thời MS-DOS, khi hệ điều hành chỉ chấp nhận tên tệp dài tối đa tám ký tự cùng phần mở rộng gồm ba ký tự. Để duy trì khả năng tương thích ngược, Windows vẫn tự động tạo thêm một tên rút gọn cho nhiều tệp, thường chứa dấu ngã (~), ngay cả khi hệ thống tệp hiện đại hỗ trợ tên dài. Việc xử lý thêm những tên rút gọn này có thể tạo ra gánh nặng không cần thiết, đặc biệt trên máy chứa số lượng tệp rất lớn. Microsoft xác nhận người dùng có thể tắt tính năng tạo tên 8.3 vì lý do hiệu năng, áp dụng trên toàn bộ hệ thống hoặc chỉ với từng ổ đĩa cụ thể. Người dùng Reddit trước hết kiểm tra trạng thái cấu hình bằng lệnh fsutil 8dot3name query C: , qua đó xác định cơ chế này đang được bật hay tắt trên ổ C. Cách kiểm tra này sử dụng công cụ được Windows 11 hỗ trợ đầy đủ, không cần cài đặt thêm phần mềm bên ngoài. Sau đó, người dùng tắt việc tạo tên 8.3 cho các tệp và thư mục mới, đồng thời xóa những tên rút gọn đã tồn tại trong bộ sưu tập phim trên ổ D. Lệnh được sử dụng để xử lý dữ liệu hiện có là fsutil 8dot3name strip /f /s D:\Movies , trong đó thao tác quét có thể tác động trực tiếp đến nhiều tệp bên trong thư mục được chỉ định. Công cụ fsutil 8dot3name còn hỗ trợ truy vấn, thay đổi cấu hình, quét registry liên quan và loại bỏ tên rút gọn hiện hữu. Theo chia sẻ cá nhân trên Reddit, kết quả sau điều chỉnh khá dễ nhận thấy trong nhiều tác vụ thường ngày, dù không phải mọi máy tính đều chắc chắn đạt mức cải thiện tương tự. Thao tác cuộn ở chế độ xem Tile trở nên mượt hơn, quá trình tìm kiếm tệp nhanh hơn, còn ổ cứng gắn ngoài phản hồi tốt hơn trước. Việc duyệt thư mục Android qua USB hoặc FTP cũng được mô tả là suôn sẻ hơn, gần giống trải nghiệm làm việc với một thư mục Windows thông thường. Những nhận xét này phần nào tương đồng với dữ liệu từng được Dell công bố liên quan đến phần mềm sao lưu Avamar và khối lượng tệp cực lớn. Khi tên 8.3 được bật, tốc độ tạo tệp bị đình trệ ở khoảng 1,3 triệu tệp, trong khi hệ thống có thể tạo hơn 5 triệu tệp chỉ trong khoảng thời gian hai đến ba giờ khi tắt tính năng. Chênh lệch này cho thấy cơ chế cũ có thể trở thành nút thắt đáng kể trong môi trường phải tạo, quản lý hoặc quét hàng triệu tệp. Tuy vậy, Microsoft cảnh báo việc tắt tạo tên mới khác với xóa vĩnh viễn các tên 8.3 đã tồn tại, bởi thao tác thứ hai có thể ảnh hưởng đến phần mềm đang phụ thuộc vào chúng. Nếu ứng dụng hoặc mục registry vẫn tham chiếu tên rút gọn, việc loại bỏ dữ liệu tương thích này có thể gây lỗi bất ngờ, thậm chí phát sinh vấn đề khi người dùng gỡ cài đặt phần mềm. Vì vậy, người dùng cần kiểm tra các ứng dụng liên quan, xác định khả năng phụ thuộc và sao lưu thư mục hoặc ổ đĩa trước khi thực hiện. Thông tin do Thanh Niên dẫn lại không nên được hiểu như một thủ thuật tăng tốc Windows 11 áp dụng hiệu quả cho mọi trường hợp, bởi lợi ích chủ yếu xuất hiện với hệ thống chứa số lượng tệp rất lớn. Với máy tính thông thường, việc thay đổi cấu hình có thể không tạo khác biệt rõ rệt, trong khi rủi ro tương thích vẫn cần được cân nhắc nghiêm túc. Người dùng nên ưu tiên kiểm tra trạng thái bằng fsutil 8dot3name query, sao lưu dữ liệu, đánh giá phần mềm phụ thuộc rồi mới quyết định thay đổi theo từng ổ đĩa.