Tại họp báo quý III/2026 sáng 23/10, ông Tán Văn Vương, Phó giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, cho biết sau khi nhận được văn bản đồng ý chủ trương của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Sở đã báo cáo UBND thành phố, đồng thời xây dựng phương án khai quật. Hiện Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An được giao phối hợp với các sở, ngành và chuyên gia hoàn thiện phương án.
"Dự kiến trong năm 2027, trung tâm sẽ khai quật khảo cổ, đồng thời thực hiện các biện pháp bảo quản cấp thiết đối với di vật, di tích tàu cổ", ông Vương nói.
Tàu cổ được phát hiện từ cuối năm 2023. Ảnh: Công Huynh
Con tàu được người dân phát hiện cuối năm 2023 khi một phần khung lộ ra dưới lớp cát sát mép nước tại ven biển Hội An, đoạn qua phường Hội An Tây. Thời điểm đó, phần thân tàu lộ thiên dài khoảng 15 m, rộng khoảng 3 m, hệ thống khung gỗ còn tương đối nguyên vẹn.
Năm 2024, Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An phối hợp Bảo tàng Quảng Nam (nay là Bảo tàng Đà Nẵng) cùng các đơn vị liên quan khảo sát chuyên sâu để xác định cấu trúc và niên đại.
Kết quả nghiên cứu ban đầu cho thấy tàu mang đặc trưng thuyền truyền thống Đông Nam Á với sống mũi và kết cấu nhiều lớp ván be. Phần giang tàu làm bằng gỗ bằng lăng (săng lẻ), ván be làm từ gỗ kiền kiền. Căn cứ kỹ thuật đóng tàu và vật liệu, chuyên gia nhận định xác tàu có từ thế kỷ XIV-XVI.
Xác tàu nằm tại bãi biển công cộng, sau khu nghỉ dưỡng du lịch và nằm đúng phạm vi triển khai dự án kè chống xói lở bảo vệ bờ biển Hội An. Do đó, phương án bảo tồn tại chỗ không khả thi và nếu không khai quật kịp thời, hiện vật dễ bị xâm phạm hoặc hư hại khi dự án kè thi công.
Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch lưu ý các đơn vị liên quan khi xây dựng phương án khai quật cần tính toán kỹ phương thức di chuyển, bảo quản tàu sau khi đưa lên khỏi lớp cát, hạn chế nguy cơ xuống cấp.
Nguyễn Đông