Tàu Tây Ban Nha chạy nhanh gấp 4 lần giới hạn trước khi va chạm

Nguồn ảnh: VnExpress

Tàu cao tốc AVE va chạm với tàu Iryo khi đang di chuyển ở tốc độ 160-200 km/h, gấp nhiều lần giới hạn 40 km/h cho phép trong tình huống đó.

Tàu cao tốc AVE số hiệu 2080 của tập đoàn đường sắt Renfe ngày 28/10 đâm vào đuôi tàu Iryo số hiệu 6076 đang dừng trên đường ray ở vùng Urda, khiến ít nhất 69 người thiệt mạng, trở thành thảm kịch đường sắt chết chóc nhất tại Tây Ban Nha trong nhiều năm qua.

Theo ước tính từ cơ quan độc lập Điều tra Kỹ thuật Tai nạn (AITAT), đơn vị phụ trách phân tích kỹ thuật về vụ tai nạn, tàu cao tốc AVE đâm vào tàu Iryo trong lúc đang di chuyển với tốc độ 160-200 km/h.

Cú va chạm mạnh khiến toa đầu của tàu AVE "găm sâu vào toa cuối của tàu Iryo". Sau cú đâm kinh hoàng, nhiều toa của tàu AVE và Iryo đều bị lật nhào và biến dạng, văng xuống khỏi đường ray.

Diễn biến vụ tai nạn tàu cao tốc ở vùng Urda, Tây Ban Nha ngày 28/10. Ảnh: El Pais — Diễn biến vụ tai nạn tàu cao tốc ở vùng Urda, Tây Ban Nha ngày 28/10. Ảnh: *El Pais*

Tàu Iryo khởi hành từ ga Atocha ở Madrid lúc 7h54, còn tàu AVE khởi hành sau đó 6 phút. Hai tàu đều di chuyển về phía nam, theo hướng đến Seville. Đến khoảng 8h30, hệ thống an toàn đường sắt LZB của Tây Ban Nha tại ga Urda ngừng hoạt động do lỗi kết nối, khiến cả hai đoàn tàu cao tốc tự động dừng lại.

Theo quy trình, khi LZB bị lỗi, hệ thống sẽ phát tín hiệu dừng tất cả tàu đang chạy trong khu vực và lái tàu phải nhận lệnh điều hướng trực tiếp từ nhân viên điều phối thông qua hệ thống vô tuyến. Điều phối viên tại Atocha đã tiếp quản và liên lạc với cả hai lái tàu.

6 phút sau, điều phối viên ra lệnh cho tàu AVE, lúc đó đang cách tàu Iryo 25 km trên cùng một đường ray, tiếp tục hành trình "với tốc độ bình thường", dù điều phối viên chưa xác minh được liệu tàu Iryo đang dừng phía trước đã di chuyển đủ xa, khoảng 30 km, để tránh va chạm hay chưa.

Lệnh này gây khó hiểu vì theo nguyên tắc an toàn, khi hệ thống LZB bị lỗi, các tàu phải tuân thủ quy trình vận hành "theo tầm nhìn", tức là chỉ được phép chạy với vận tốc tối đa 40 km/h và lái tàu phải đảm bảo quan sát được chướng ngại vật phía trước.

Tuy nhiên, AITAT cũng lưu ý rằng cuộc điều tra về vụ tai nạn vẫn trong "giai đoạn đầu", nên mọi giả thuyết về các nguyên nhân hay yếu tố có thể dẫn đến vụ va chạm đều đang được xem xét.

Hiện trường vụ tai nạn tàu ở Tây Ban Nha ngày 28/10. Ảnh: Reuters — Hiện trường vụ tai nạn tàu ở Tây Ban Nha ngày 28/10. Ảnh: *Reuters*

Ngọc Ánh (Theo El Pais, AFP)

Vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng xảy ra ngày 28/10 tại vùng Urda khi tàu cao tốc AVE số hiệu 2080 của tập đoàn Renfe đâm thẳng vào đuôi tàu Iryo số hiệu 6076 đang dừng đỗ, khiến ít nhất 69 người thiệt mạng. Theo đánh giá sơ bộ từ cơ quan Điều tra Kỹ thuật Tai nạn (AITAT), đoàn tàu AVE đã va chạm ở vận tốc 160-200 km/h, khiến toa đầu găm sâu vào đuôi tàu phía trước và hất văng nhiều toa khỏi đường ray. Sự cố bắt nguồn từ việc hệ thống an toàn LZB tại ga Urda tê liệt do lỗi kết nối vào khoảng 8h30, buộc cả hai đoàn tàu phải tự động dừng lại theo đúng thiết kế an toàn. Quyền kiểm soát sau đó được chuyển giao cho nhân viên điều phối tại ga Atocha thông qua hệ thống vô tuyến. Tuy nhiên, chỉ 6 phút sau khi tiếp quản, điều phối viên đã chỉ thị cho tàu AVE tiếp tục hành trình với tốc độ bình thường dù khoảng cách giữa hai tàu trên cùng một tuyến ray chỉ là 25 km. Mệnh lệnh trên bị đánh giá là bất thường và vi phạm nghiêm trọng quy chuẩn an toàn đường sắt hiện hành. Về nguyên tắc, khi hệ thống tín hiệu tự động mất kiểm soát, các tàu bắt buộc phải chuyển sang chế độ di chuyển theo tầm nhìn với vận tốc tối đa không quá 40 km/h. Hiện tại, AITAT khẳng định cuộc điều tra mới ở giai đoạn đầu và các chuyên gia đang xem xét toàn diện mọi yếu tố kỹ thuật lẫn quy trình con người để đưa ra kết luận chính thức.