Giữa màn đêm, loạt tiêm kích Mỹ mang theo tên lửa đối không phóng vụt khỏi boong tàu sân bay USS George Washington, hướng thẳng về eo biển Hormuz. Nhiệm vụ của chúng là sẵn sàng khai hỏa đánh chặn tên lửa hành trình và máy bay không người lái (UAV) Iran.
Mang theo vài chiếc bánh mì kẹp, kẹo cao su cùng túi vệ sinh cá nhân cho ca trực đêm, các phi công tiêm kích F-35C và F/A-18 phối hợp với máy bay tác chiến điện tử cùng trực thăng săn ngầm để tạo nên lá chắn bảo vệ các tàu dầu đi qua vùng biển.
Thủy thủ hải quân Mỹ bốc xếp đạn dược lên tiêm kích trên boong tàu sân bay USS George Washington tại biển Arab ngày 11/9. Ảnh: Reuters
Chiến dịch này đã góp phần giúp Mỹ cùng các đối tác vùng Vịnh khôi phục dòng dầu qua Hormuz, bất chấp đòn tập kích từ Iran. Quân đội Mỹ cho biết đã hỗ trợ hơn 3.000 tàu qua lại eo biển an toàn trong 6 tháng qua, giúp lượng dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh những tuần gần đây vượt cả mức trước khi nổ ra xung đột.
Guồng quay không ngủ
Hoạt động trên tàu sân bay USS George Washington được các phóng viên Wall Street Journal ghi nhận đã hé lộ quy mô khổng lồ của chiến dịch bảo vệ tàu dầu tại Hormuz.
Theo đó, các kíp trực phải làm việc gần như ngày đêm để sắp xếp máy bay vào vị trí chiến đấu, luân chuyển chúng giữa boong phóng và khoang chứa bằng 4 thang máy khổng lồ. Đội kỹ thuật luôn tay sửa chữa máy bay, trong khi kíp vũ khí khẩn trương lắp đạn và tên lửa, còn các thợ máy đảm nhận bảo dưỡng động cơ.
Giới chức Mỹ cho biết tham gia chiến dịch này còn có một tàu sân bay khác, một tàu tấn công đổ bộ, hơn 10 tàu khu trục tên lửa dẫn đường cùng vô số máy bay và UAV bố trí khắp Trung Đông.
Thủy thủ hải quân Mỹ làm nhiệm vụ quan sát trên tàu sân bay USS George Washington ngày 13/9. Ảnh: Reuters
"Tiêm kích cất cánh càng nhiều thì nguy cơ hỏng hóc càng cao, nên khối lượng công việc của chúng tôi trong mỗi nhiệm vụ là rất lớn. Thường không mấy ai nhớ đến những người thầm lặng phía sau, nhưng thực tế nhờ họ, máy bay mới có thể cất cánh", thiếu úy Addie Schaefer, sĩ quan quản lý thuộc Bộ phận Bảo dưỡng Kỹ thuật Trung cấp của tàu George Washington, cho hay.
Với các phi công, những lần bay đêm ở Hormuz luôn "căng như dây đàn", khi họ chỉ có vài giây ngắn ngủi để phản ứng trước những luồng hỏa lực phóng ra từ bờ biển Iran.
Một phi công cho biết phi đội của anh đạt hiệu suất bảo vệ tàu thuyền 100% mỗi khi máy bay làm nhiệm vụ đúng khu vực và được trang bị đủ đạn dược. Tuy nhiên, Iran đôi lúc gia tăng tần suất tấn công, nhắm vào nhiều tàu cùng lúc, vượt quá khả năng ứng cứu của lực lượng Mỹ.
"Chỉ cần phát hiện mối đe dọa với tàu hàng, dù đó là tên lửa hành trình chống hạm hay UAV, các tiêm kích của chúng tôi sẽ lập tức áp sát, đánh chặn chúng trong thời gian cực ngắn. Chúng tôi đang thực hiện nhiệm vụ vô cùng hiệu quả", chuẩn tướng Jeffrey Heames, tư lệnh nhóm tác chiến tàu sân bay, khẳng định.
Giới chức Mỹ cho biết Iran chủ yếu dựa vào kho UAV cùng các dòng tên lửa hành trình cỡ lớn để tấn công tàu thuyền. Phía Mỹ tuyên bố đã vô hiệu hóa phần lớn khả năng quan sát, theo dõi tàu thuyền của Iran và 95% lượng tàu qua lại Hormuz vẫn an toàn.
Tuy nhiên, hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 12/10 thông báo đã tấn công và khiến một tàu dầu cỡ lớn bốc cháy tại Hormuz. IRGC cáo buộc con tàu đã tìm cách di chuyển qua eo biển bằng cách "tắt thiết bị phát tín hiệu" và "phớt lờ các cảnh báo từ hải quân của Vệ binh Cách mạng".
Hải quân IRGC trước đó cũng tấn công hai tàu dầu khác cùng khu vực. Lực lượng này cảnh báo bất kỳ sự hợp tác nào giữa các tàu thương mại, tàu chở dầu với quân đội Mỹ tại eo biển Hormuz và vùng Vịnh sẽ vấp phải "phản ứng quyết liệt".
Quá tải khí tài và nhân lực
Tần suất xuất kích dày đặc trải dài trên khắp Trung Đông đang vắt kiệt cả phi cơ lẫn phi công Mỹ. Theo các quan chức Mỹ am hiểu nhiệm vụ, áp lực này cũng đè nặng lên mạng lưới thợ máy và nhân viên bảo dưỡng.
Chiến đấu cơ xếp hàng trên boong tàu sân bay USS George Washington đêm 12/9. Ảnh: Reuters
Các tàu sân bay tham gia chiến dịch phải vận hành gần như không nghỉ suốt nhiều tháng liền, lập kỷ lục về thời gian triển khai và số ngày bám biển liên tiếp không ghé cảng.
Theo một số nguồn thạo tin, song song với đó, thời gian làm nhiệm vụ của các tàu khu trục đi cùng để thực thi lệnh phong tỏa cảng biển Iran cũng bị kéo dài, gây kiệt quệ cho cả chiến hạm lẫn thủy thủ đoàn.
Đô đốc Daryl Caudle, tư lệnh tác chiến hải quân Mỹ, tuần qua cho biết lực lượng đang chủ động điều chỉnh kế hoạch để giảm tải áp lực. Hải quân Mỹ đã lập một trung tâm bảo dưỡng chiến hạm tại căn cứ trên đảo Diego Garcia ở Ấn Độ Dương, đồng thời lên kế hoạch tăng thêm các đợt ghé cảng cho thủy thủ lên bờ nghỉ ngơi. Ông cũng đang phối hợp với giới lãnh đạo Lầu Năm Góc để giải quyết tình trạng kéo dài thời gian làm nhiệm vụ, giúp các binh sĩ cùng gia đình họ yên tâm hơn.
"Thủy thủ sẵn sàng làm nhiệm vụ kéo dài, nhưng họ cần những chuyến lên bờ", đô đốc Caudle nhấn mạnh.
Gánh nặng tỷ USD
Mỹ hiện duy trì 50.000 quân cùng 20 chiến hạm hải quân khắp Trung Đông. Theo ước tính từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, cuộc xung đột với Tehran đã tiêu tốn của Washington từ 2 đến 3 tỷ USD mỗi tháng, khiến Lầu Năm Góc liên tục hao hụt đạn dược, nhiên liệu máy bay và nhu yếu phẩm để duy trì chiến dịch.
Bộ Quốc phòng Mỹ đang tiếp tục điều thêm quân và chiến hạm tới khu vực khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo có thể nối lại chiến dịch tập kích Iran nhằm khai thông bế tắc và ép Tehran khuất phục.
Giới lãnh đạo quân sự Mỹ khẳng định họ vẫn đủ khả năng duy trì lệnh phong tỏa và bảo vệ tàu hàng chừng nào còn nhận được lệnh. Dù vậy, giới chức nước này thừa nhận chiến dịch thực sự bào mòn nguồn lực và đang làm giảm khả năng ứng phó các cuộc khủng hoảng tiềm tàng khác trên thế giới.
Giới quan sát nhận định quân đội Mỹ không thể gồng mình bảo vệ tàu thuyền ở Hormuz vô thời hạn nếu không có hỗ trợ từ quốc tế. Tuy nhiên, những nỗ lực của chính quyền Trump nhằm lập một liên minh chung tay gánh vác trách nhiệm này đến nay đều thất bại.
Những tháng gần đây, Iran liên tục thách thức hải quân Mỹ khi phóng tên lửa, UAV làm nhiều tàu hàng bốc cháy, thậm chí chìm ở eo biển Hormuz. Cơ quan An ninh Hàng hải Anh ghi nhận tới hơn 35 vụ đụng độ ở eo biển trong tháng 10, nhiều nhất kể từ đầu chiến sự.
Cuộc đua sức bền
Tàu sân bay USS George Washington nhận lương thực và nhu yếu phẩm từ tàu tiếp tế trên biển Arab ngày 14/9. Ảnh: Reuters
Dana Stroul, cựu phó trợ lý bộ trưởng quốc phòng phụ trách Trung Đông thời chính quyền tổng thống Joe Biden, cho rằng cục diện xung đột hiện tại phụ thuộc rất lớn vào việc bên nào có thể trụ vững và duy trì quyền kiểm soát Hormuz lâu hơn.
Theo bà, chiến dịch gây sức ép của Mỹ, kết hợp giữa cấm vận kinh tế và phong tỏa đường biển với Iran, tới nay vẫn "chưa đủ khiến Tehran chấp nhận nhượng bộ theo mong muốn của Washington".
"Câu hỏi đặt ra là liệu cục diện này có thay đổi theo thời gian hay không?", Stroul nói.
Heames, tư lệnh nhóm tác chiến tàu USS George Washington, cho biết hiện tại, họ vẫn được tiếp tế đầy đủ và toàn bộ thủy thủ đoàn vẫn duy trì quyết tâm cao, bất chấp những băn khoăn về thời hạn triển khai lực lượng. Vốn đồn trú tại Nhật Bản, họ được điều động tới Trung Đông từ tháng 8 để thế chỗ tàu USS Abraham Lincoln.
Một số chuyên gia phân tích cho rằng khi dầu vẫn lưu thông qua eo biển, chính quyền Trump nên kéo dài thời gian để biện pháp phong tỏa làm suy yếu hơn nữa chính quyền Iran, thay vì vội vã tìm cách chấm dứt xung đột bằng các đòn tập kích vốn ít có khả năng làm thay đổi tính toán của Tehran.
"Thời gian đang ủng hộ ông ấy", Michael O'Hanlon, giám đốc nghiên cứu chương trình chính sách đối ngoại thuộc Viện Brookings, nhận xét. "Tôi nghĩ Mỹ cần phát đi thông điệp rõ ràng rằng mình đã sẵn sàng duy trì chiến dịch này dài hạn".
Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)