Ngay từ đầu năm, Sở Tài chính đã phối hợp các sở, ngành, địa phương tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành công tác phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện. Hai tổ công tác đôn đốc, tháo gỡ khó khăn được thành lập, thường xuyên làm việc với chủ đầu tư, kiểm tra thực tế tại công trường, tập trung xử lý các điểm nghẽn đối với những dự án quan trọng quốc gia, liên vùng và công trình trọng điểm của tỉnh.
Đến nửa tháng 9/2026, Tây Ninh đã phân bổ 36.470,619 tỷ đồng, giải ngân 17.649,8 tỷ đồng, đạt 48,37% kế hoạch tỉnh đã phân bổ và 56,85% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Theo Bộ Tài chính, tính đến ngày 3/9/2026, tỷ lệ giải ngân của Tây Ninh đạt 59,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, đứng thứ 8/34 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Điểm đáng chú ý là nguồn vốn được tập trung cho các dự án có tính lan tỏa cao, nhất là các công trình kết nối vùng. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh đóng góp đáng kể vào kết quả giải ngân. Dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài đã chi trả gần 95% kinh phí bồi thường, bàn giao gần 98% chiều dài mặt bằng; các gói thầu chính của Vành đai 3 đang bước vào giai đoạn hoàn thiện.
Những kết quả này không chỉ thể hiện ở giá trị vốn được giải ngân mà quan trọng hơn là tạo ra năng lực hạ tầng mới, tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và tạo điều kiện thu hút các nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách.
Bên cạnh kết quả tích cực, tiến độ giải ngân vẫn chưa đồng đều giữa các chủ đầu tư và nhóm dự án. Phần lớn giá trị giải ngân tập trung ở các dự án giải phóng mặt bằng, trong khi nhiều dự án xây lắp, dự án khởi công mới và dự án chuẩn bị đầu tư còn chậm.
Đáng lưu ý, các dự án khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có tỷ lệ giải ngân thấp. Danh mục đầu tư công lĩnh vực này dự kiến bố trí hơn 1.000 tỷ đồng trong năm 2026, nhưng đến cuối tháng 9 giải ngân chưa đạt theo yêu cầu. Điểm nghẽn không nằm ở nguồn vốn mà chủ yếu ở khâu chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, thẩm định, phê duyệt và lựa chọn nhà thầu.
Cùng với đó là những khó khăn về giải phóng mặt bằng, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật và nguồn cung vật liệu xây dựng. Năng lực tài chính, nhân lực, thiết bị và tổ chức thi công của một số nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu. Ở một số dự án, chất lượng chuẩn bị đầu tư chưa cao, việc phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị chưa chặt chẽ; công tác nghiệm thu, lập hồ sơ thanh toán còn chậm.
Giám đốc Sở Tài chính Tây Ninh Trương Văn Liếp cho biết, để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, trong thời gian còn lại, tỉnh tập trung rà soát cụ thể từng dự án, từng gói thầu, từng chủ đầu tư; xây dựng tiến độ theo tháng, thực hiện nghiêm phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”. Người đứng đầu phải trực tiếp chịu trách nhiệm về tiến độ và kết quả giải ngân.
Cùng với đó, cần tập trung xử lý dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật và bảo đảm nguồn vật liệu; đẩy nhanh chuẩn bị đầu tư, thẩm định, phê duyệt, lựa chọn nhà thầu, nhất là đối với các dự án khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, y tế, giáo dục và nông nghiệp. Khối lượng hoàn thành phải được nghiệm thu, thanh toán kịp thời; vốn của những dự án không có khả năng giải ngân cần được điều chuyển sang các dự án có tiến độ tốt.
Thực tiễn cho thấy, hiệu quả của đầu tư công không chỉ được đo bằng tỷ lệ giải ngân, mà quan trọng hơn là khả năng biến nguồn vốn ngân sách thành công trình, hạ tầng và năng lực phát triển mới. Khi được phân bổ đúng trọng tâm, triển khai đúng tiến độ và quản lý chặt chẽ, đầu tư công sẽ tiếp tục là nguồn lực quan trọng dẫn dắt đầu tư xã hội, thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân và tạo nền tảng để Tây Ninh thực hiện các mục tiêu phát triển giai đoạn 2026-2030.
THANH PHONG