Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kết luận số 99 của Bộ Chính trị về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.
Không gian tầm thấp là không gian phát triển mới của đất nước
Theo kết luận, Bộ Chính trị yêu cầu thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò chiến lược của không gian tầm thấp.
Không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia, không gian phát triển mới của đất nước, không gian chủ quyền đặc biệt, gắn với nhiệm vụ trọng yếu bảo vệ chủ quyền không phận, chủ quyền dữ liệu, an ninh mạng và bảo vệ các mục tiêu trọng yếu, biên giới, biển, đảo và các đô thị lớn.
Vì vậy, việc khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phải đặt trong tổng thể việc triển khai các chủ trương Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và đổi mới mô hình phát triển đất nước, trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, chiến lược bảo vệ Tổ quốc, chiến lược an ninh quốc gia, chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và chiến lược nhân lực chất lượng cao.
Đồng thời, phải chú trọng phát huy nội lực, nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ, hạ tầng và dữ liệu chiến lược, gắn với phát triển công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ không gian nhằm chuyển hóa thành sức mạnh quốc gia; góp phần nâng cao nhận thức, tạo đồng thuận xã hội trong phát triển kinh tế không gian tầm thấp và hệ sinh thái.
Kết luận xác định, đến năm 2030, đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và tối thiểu 1 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về phương tiện bay không người lái (UAV).
Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực, đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia, góp phần đưa nước ta trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Phấn đấu tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất đạt trên 30 - 40% vào năm 2030, đạt trên 85% vào năm 2045.
Tổ chức khai thác không gian tầm thấp phục vụ đa mục tiêu
Kết luận cũng nhấn mạnh việc hoàn thiện pháp luật, tăng cường quản lý nhà nước và xây dựng mô hình quản trị quốc gia đối với không gian tầm thấp.
Cụ thể, hoàn thiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp trong các hoạt động kinh tế, dân sinh, quốc phòng, an ninh. Nghiên cứu tích hợp yêu cầu khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp vào quy hoạch quốc gia, quy hoạch đô thị.
Xác định khu vực bay thử nghiệm, khu vực hạn chế và khu vực cấm bay; quy hoạch, bố trí đồng bộ hạ tầng thiết yếu phù hợp với nhu cầu, tiềm năng và điều kiện của từng ngành, lĩnh vực, địa phương, bảo đảm kết hợp yêu cầu lưỡng dụng phục vụ mục tiêu quốc phòng, an ninh khi cần thiết.
Hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia đối với phát triển kinh tế không gian tầm thấp theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu, nền tảng số và quản trị rủi ro; quản lý theo khu vực hoạt động, phân tầng độ cao, loại hình hoạt động và mức độ rủi ro; quản lý từ đăng ký, định danh, cấp phép, điều hành, giám sát đến kiểm tra, xử lý vi phạm.
Trong năm 2027, xây dựng và hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hạ tầng, thiết bị, công nghệ quản lý phù hợp yêu cầu tiêu chuẩn quốc tế; nâng cao năng lực thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận và đánh giá sự phù hợp....
Một vấn đề nữa, cần tăng cường đầu tư hạ tầng, nghiên cứu khoa học, thúc đẩy phát triển công nghiệp không gian tầm thấp.
Nhà nước ưu tiên đầu tư ngân sách phát triển hạ tầng thiết yếu phục vụ quản trị, khai thác và bảo vệ không gian tầm thấp bảo đảm đồng bộ, hiện đại, dùng chung, có khả năng tích hợp, liên thông với hệ thống quản lý vùng trời, điều hành bay quân sự, dân dụng và các hệ thống quản lý chuyên ngành khác...
Phát triển công nghiệp không gian tầm thấp theo hướng lưỡng dụng, từng bước làm chủ công nghệ lõi (quản lý không lưu tầm thấp, chế tạo, điều khiển phương tiện bay tầm thấp, xử lý dữ liệu bay tự động, công nghệ thông tin kết nối và định vị, công nghệ vật liệu, an toàn và an ninh).
Xây dựng chính sách hỗ trợ, ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho các doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ UAV phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu; thành lập các khu phức hợp công nghệ, các cụm công nghiệp sản xuất và các khu thử nghiệm bay UAV cấp quốc gia...
Tổ chức khai thác không gian tầm thấp phục vụ đa mục tiêu, trong đó, ưu tiên lĩnh vực logistics; nông nghiệp; quản lý tài nguyên; bảo vệ môi trường; giám sát hạ tầng; phòng, chống thiên tai; tìm kiếm cứu nạn; cấp cứu y tế; đô thị thông minh và các lĩnh vực phù hợp khác. Áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh, quản trị mới; xác định rõ phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát, điều kiện kết thúc hoặc mở rộng….