Ngày 24/9, tại Quảng Ngãi, Báo Tiền Phong phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội thảo “Quảng Ngãi hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng miền trung”, với sự tham gia của lãnh đạo tỉnh, đại diện các bộ, ngành Trung ương, nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia kinh tế.
Chuyển hóa tiềm năng thành năng lực sản xuất
Theo nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, hội thảo là diễn đàn để cùng đánh giá những tiềm năng, lợi thế và cơ hội; nhận diện những điểm nghẽn, thách thức; đồng thời gợi mở những định hướng và giải pháp có tính khả thi để Quảng Ngãi mở rộng không gian tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của miền trung.
Sau hợp nhất, Quảng Ngãi có không gian phát triển đa dạng, từ miền núi, cao nguyên, đồng bằng đến biển và hải đảo; có nền tảng công nghiệp với Khu kinh tế Dung Quất và hệ thống cảng biển nước sâu; đồng thời có nhiều tiềm năng về kinh tế biển, logistics, dịch vụ và du lịch. Đây là những lợi thế quan trọng để tỉnh mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trong đó, Khu kinh tế Dung Quất tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong không gian phát triển của tỉnh, gắn với định hướng hình thành Trung tâm lọc, hóa dầu và năng lượng quốc gia.
Cùng với đó, các không gian du lịch Lý Sơn-Măng Đen-Sa Huỳnh và các định hướng phát triển hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics sẽ góp phần tăng cường kết nối Quảng Ngãi với Tây Nguyên và khu vực miền trung.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền, nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định mục tiêu đến năm 2030, Quảng Ngãi trở thành tỉnh phát triển khá, một cực tăng trưởng quan trọng ở khu vực miền trung-Tây Nguyên, phấn đấu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên. Đây là mục tiêu lớn, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.
“Mục tiêu trở thành một cực tăng trưởng không chỉ được đo bằng tốc độ hay quy mô của nền kinh tế, mà còn phải được thể hiện bằng năng suất cao hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, hạ tầng tốt hơn, công nghệ hiện đại hơn, môi trường được bảo vệ tốt hơn và đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao”, đồng chí Trần Phước Hiền nhấn mạnh.
Để phát huy hiệu quả hơn nữa những tiềm năng, lợi thế hiện có, chủ động tạo dựng và nuôi dưỡng các động lực phát triển mới, đồng chí Trần Phước Hiền cho biết, tỉnh nhận thức rõ rằng, có tiềm năng và lợi thế chưa đồng nghĩa với việc trở thành một cực tăng trưởng. Điều quan trọng là phải chuyển hóa hiệu quả tiềm năng thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và kết quả phát triển thực chất; đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực, năng lực quản trị và khả năng liên kết.
Trong quá trình đó, Quảng Ngãi đặc biệt quan tâm đến việc cải thiện chất lượng điều hành và môi trường đầu tư, kinh doanh; xác định đây là một trong những điều kiện quan trọng để khơi thông nguồn lực, củng cố niềm tin và tạo động lực cho cộng đồng doanh nghiệp.
Cùng với đó, tỉnh đã xác định mục tiêu tạo chuyển biến mạnh mẽ, thực chất và bền vững trong chất lượng điều hành; xây dựng môi trường kinh doanh thông thoáng, thân thiện, công khai, minh bạch và thuận lợi; qua đó củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với chính quyền.
Đây cũng là yêu cầu để tỉnh tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, đồng hành cùng doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.
Lựa chọn đúng các động lực tăng trưởng
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp đã tập trung phân tích những vấn đề có tính quyết định đối với khả năng bứt phá của Quảng Ngãi; chỉ rõ những nút thắt cần ưu tiên tháo gỡ, những nguồn lực cần khơi thông và những giải pháp có thể triển khai hiệu quả trong thực tiễn.
Theo các chuyên gia kinh tế, lợi thế tự nhiên và quy mô không tự chuyển hóa thành tăng trưởng. Điều quyết định là khả năng tổ chức không gian, huy động và phân bổ nguồn lực hiệu quả, lựa chọn đúng các động lực tăng trưởng, tháo gỡ điểm nghẽn và tạo lập một hệ sinh thái phát triển đủ sức cạnh tranh.
Trước hết, Quảng Ngãi phải chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào các ngành, lĩnh vực truyền thống sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, hạ tầng và liên kết chuỗi giá trị.
Trong đó, cần tập trung vào 5 động lực chủ yếu: phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, theo chiều sâu và phát triển Khu kinh tế Dung Quất; biến hành lang đông-tây thành hành lang kinh tế thực sự; tạo bước đột phá về dịch vụ, nhất là logistics và du lịch; phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, công nghệ cao và hình thành chuỗi giá trị; lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực xuyên suốt.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Bình, Trường đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng), để tháo gỡ những điểm nghẽn trong liên kết vùng và phát triển logistics - mở rộng không gian tăng trưởng, Quảng Ngãi cần chuyển tư duy từ “địa giới” sang “hành lang”; xây dựng bắc Quảng Ngãi-Dung Quất thành cực tăng trưởng tích hợp; ưu tiên kết nối sau cảng và vận tải đa phương thức; phát triển trung tâm logistics cấp vùng dựa trên dịch vụ giá trị gia tăng; phát triển Bờ Y và hành lang đông-tây như một sản phẩm logistics…
Nhấn mạnh đổi mới sáng tạo là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh và sức bật kinh tế Quảng Ngãi, Tiến sĩ Nguyễn Khánh Tùng (Cục Đổi mới sáng tạo-Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất hoàn thiện chính sách, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh, tăng liên kết nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp, hỗ trợ đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, phát triển nhân lực chất lượng cao và huy động thêm nguồn lực xã hội.
Theo Tiến sĩ Hoàng Hồng Hiệp, Giám đốc Phân hiệu Trường đại học Tài chính- Marketing tại thành phố Huế, lâu nay mô hình tăng trưởng của Quảng Ngãi dựa nhiều vào công nghiệp nặng. Do vậy, vấn đề cấp thiết là phải nhanh chóng chuyển sang mô hình tăng trưởng đa động lực, tăng cường liên kết vùng, phát triển logistics, đô thị, thương mại-dịch vụ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Với Quảng Ngãi, mở rộng không gian tăng trưởng không phải mở rộng địa giới mà mở rộng phạm vi doanh nghiệp, hàng hóa, lao động và vốn có thể tương tác hiệu quả với Quảng Ngãi.
Khi Dung Quất là cửa ngõ đại dương, Bờ Y là cửa ngõ lục địa và các trục bắc-nam, đông-tây trở thành hành lang kinh tế thực chất, Quảng Ngãi có thể chuyển lợi thế vị trí thành lợi thế mạng lưới - nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.
HIỂN CỪ