Thế giới mới bảo vệ khoảng 20% diện tích đất liền và vùng nước nội địa, trong khi tỷ lệ được bảo vệ ở các đại dương chỉ khoảng 10%, cách xa mục tiêu “30×30” vào năm 2030. Liên hợp quốc kêu gọi khẩn trương hành động để bảo vệ các đại dương Ngày Quốc tế đa dạng sinh học: Hành động của địa phương cho h...
Thế giới đang chậm tiến độ trong thực hiện mục tiêu bảo vệ và bảo tồn ít nhất 30% diện tích đất liền, vùng nước nội địa và đại dương vào năm 2030, trong đó bảo vệ các hệ sinh thái biển đang là một trong những thách thức lớn nhất.
Đây là kết quả đánh giá mới do các tổ chức môi trường Campaign for Nature và Together for the Ocean công bố ngày 23/9, trong bối cảnh đã đi qua gần một nửa chặng đường thực hiện mục tiêu “30×30” được gần 200 quốc gia thông qua năm 2022 trong khuôn khổ Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal.
Theo báo cáo, khoảng 20% diện tích đất liền và vùng nước nội địa trên thế giới hiện đã được chỉ định là khu vực được bảo vệ hoặc bảo tồn. Nếu các quốc gia thực hiện đầy đủ những cam kết cụ thể đã đưa ra, tỷ lệ này có thể tăng lên khoảng 27% vào năm 2030, vẫn thấp hơn mục tiêu 30%.
Tình hình đáng lo ngại hơn ở các đại dương. Hiện chỉ khoảng 10% diện tích đại dương toàn cầu được chỉ định bảo vệ hoặc bảo tồn, tương đương một phần ba mục tiêu 30%.
Nếu các cam kết hiện có được thực hiện đầy đủ, tỷ lệ này chỉ có thể đạt khoảng 12% vào năm 2030. Báo cáo cho rằng nhiều hệ sinh thái biển quan trọng, đặc biệt là các khu vực ngoài khơi và vùng biển sâu, vẫn dễ bị tổn thương.
Báo cáo cũng chỉ ra khoảng cách lớn về tài chính. Để đạt mục tiêu bảo tồn đến năm 2030, thế giới cần khoảng 100-180 tỷ USD mỗi năm, trong khi mức chi hiện nay chỉ khoảng 24 tỷ USD/năm.
Đối với bảo tồn đại dương, nhu cầu được ước tính khoảng 16 tỷ USD/năm, nhưng nguồn kinh phí hiện có chỉ khoảng 1,8 tỷ USD, tức thấp hơn nhiều so với nhu cầu.
Mục tiêu “30×30” được đưa ra trong Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal tại Hội nghị lần thứ 15 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP15) năm 2022.
Các nước đồng thời cam kết huy động ít nhất 200 tỷ USD mỗi năm để đảo ngược xu hướng suy giảm đa dạng sinh học.
Theo đánh giá mới, việc chỉ định một khu vực là khu bảo tồn chưa đồng nghĩa khu vực đó được bảo vệ hiệu quả.
Để đạt mục tiêu, các quốc gia cần đẩy nhanh việc thực hiện các cam kết, nâng cao hiệu quả quản lý các khu bảo tồn và bảo đảm nguồn tài chính dài hạn. Đặc biệt, khu vực biển cả, vốn chiếm khoảng hai phần ba diện tích đại dương, vẫn còn thiếu các cam kết bảo vệ cụ thể.
Những khoảng cách này dự kiến sẽ được thảo luận tại Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP17), diễn ra từ ngày 19-30/10 tại Yerevan, Armenia. Đây sẽ là dịp để các quốc gia đánh giá tiến độ và tìm giải pháp đẩy nhanh việc thực hiện các mục tiêu đa dạng sinh học đến năm 2030./.
(TTXVN/Vietnam+)
Thế giới đang hụt hơi trên chặng đường thực hiện mục tiêu bảo vệ và bảo tồn ít nhất 30% đất liền, vùng nước nội địa cùng đại dương trước năm 2030. Đánh giá mới do Campaign for Nature và Together for the Ocean công bố ngày 23/9 cho thấy tiến độ hiện nay chưa đáp ứng kỳ vọng. Đáng lo nhất là các hệ sinh thái biển, nơi nhiều khu vực quan trọng vẫn đứng trước nguy cơ tổn thương dù mục tiêu “30×30” đã được gần 200 quốc gia thông qua.
Mục tiêu này được xác lập năm 2022, trong khuôn khổ Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal, tại Hội nghị lần thứ 15 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học, gọi tắt là COP15. Khi gần một nửa thời gian triển khai đã trôi qua, khoảng 20% diện tích đất liền và vùng nước nội địa toàn cầu được chỉ định là khu vực bảo vệ hoặc bảo tồn. Nếu các quốc gia thực hiện đầy đủ những cam kết cụ thể hiện có, tỷ lệ này có thể tăng lên khoảng 27% vào năm 2030.
Con số 27% vẫn thấp hơn mục tiêu 30%, cho thấy thế giới cần tăng tốc đáng kể thay vì chỉ duy trì những nỗ lực hiện tại. Khoảng cách tưởng như không lớn này lại phản ánh nhiều trở ngại trong việc xác lập ranh giới, quản lý khu bảo tồn và bảo đảm các cam kết được thực hiện trên thực tế. Việc một khu vực được gọi là khu bảo tồn cũng chưa có nghĩa thiên nhiên tại đó chắc chắn được bảo vệ hiệu quả, theo nhận định trong báo cáo.
Tình hình ngoài đại dương còn đáng ngại hơn, bởi hiện chỉ khoảng 10% diện tích đại dương toàn cầu được chỉ định bảo vệ hoặc bảo tồn. Tỷ lệ này mới tương đương một phần ba mục tiêu 30%, trong khi các vùng biển rộng lớn thường khó giám sát, quản lý và phối hợp giữa nhiều quốc gia. Ngay cả khi toàn bộ cam kết hiện có được thực hiện, diện tích đại dương được bảo vệ vào năm 2030 cũng chỉ có thể đạt khoảng 12%.
Báo cáo cảnh báo nhiều hệ sinh thái biển quan trọng vẫn dễ bị tổn thương, đặc biệt tại các khu vực ngoài khơi và vùng biển sâu. Đây là những nơi có vai trò lớn đối với đa dạng sinh học, nhưng thường nằm xa đất liền, thiếu dữ liệu, thiếu cơ chế quản lý thống nhất và khó tổ chức hoạt động kiểm tra thường xuyên. Riêng khu vực biển cả chiếm khoảng hai phần ba diện tích đại dương, song đến nay vẫn thiếu những cam kết bảo vệ cụ thể.
Tài chính là một khoảng cách lớn khác đang cản trở mục tiêu bảo tồn toàn cầu, khi nhu cầu mỗi năm được ước tính khoảng 100-180 tỷ USD. Trong khi đó, mức chi hiện nay chỉ khoảng 24 tỷ USD mỗi năm, tạo ra khoảng thiếu hụt rất lớn cho việc mở rộng, vận hành và quản lý các khu vực bảo tồn. Với riêng bảo tồn đại dương, thế giới cần khoảng 16 tỷ USD mỗi năm, nhưng nguồn kinh phí hiện có mới đạt khoảng 1,8 tỷ USD.
Tại COP15, các nước đồng thời cam kết huy động ít nhất 200 tỷ USD mỗi năm nhằm đảo ngược xu hướng suy giảm đa dạng sinh học trên toàn cầu. Tuy nhiên, các số liệu trong đánh giá mới cho thấy tiền cam kết và nguồn lực thực tế vẫn chưa chuyển hóa đủ nhanh thành những chương trình bảo vệ cụ thể. Nếu thiếu tài chính dài hạn, nhiều khu bảo tồn có thể chỉ tồn tại trên giấy, trong khi sức ép từ khai thác và biến đổi môi trường tiếp tục gia tăng.
Để tiến gần mục tiêu “30×30”, các quốc gia cần đẩy nhanh việc thực hiện cam kết, nâng cao chất lượng quản lý và bảo đảm nguồn tài chính ổn định cho bảo tồn. Những khoảng cách hiện nay dự kiến được đưa ra thảo luận tại COP17, diễn ra từ ngày 19-30/10 ở Yerevan, Armenia, nơi các nước sẽ đánh giá tiến độ và tìm giải pháp mới. Theo VietnamPlus, hội nghị sẽ là dịp quan trọng để biến mục tiêu bảo vệ thiên nhiên thành hành động cụ thể hơn trước năm 2030.
