Đồng hồ Shepherd Gate ở London, Anh hiển thị giờ chuẩn Greenwich (GMT) - Ảnh: EPA/EFE
Nếu được thông qua, đề xuất này có thể chấm dứt việc điều chỉnh đồng hồ sau hơn 50 năm, giúp giảm nguy cơ gián đoạn các hệ thống công nghệ hiện đại.
Theo Đài CNN, các thành viên Viện Cân đo quốc tế (BIPM) dự kiến bỏ phiếu về đề xuất loại bỏ giây nhuận tại cuộc họp ở Versailles, gần thủ đô Paris (Pháp) vào ngày 15-10. Nếu được thông qua, thay đổi sẽ có hiệu lực từ tháng 5-2027.
Giây nhuận được đưa vào hệ thống giờ toàn cầu từ năm 1972 để duy trì sự đồng bộ giữa giờ thiên văn - dựa trên vòng quay của Trái đất - và giờ phối hợp quốc tế (UTC) - được xác định bằng đồng hồ nguyên tử có độ chính xác cao.
Đến nay, giây nhuận đã được bổ sung 27 lần.
Tuy nhiên, Trái đất không quay với tốc độ hoàn toàn ổn định. Lực hấp dẫn của Mặt trăng, những biến động sâu bên trong hành tinh, sự dịch chuyển của nước và băng trên bề mặt, băng tan vùng cực do biến đổi khí hậu đều có thể ảnh hưởng đến tốc độ quay.
Trong khi đó, đồng hồ nguyên tử đo thời gian dựa trên dao động tự nhiên của các nguyên tử, cho phép duy trì nhịp thời gian ổn định hơn nhiều.
Sự khác biệt giữa hai hệ thống buộc các nhà khoa học phải điều chỉnh giờ định kỳ.
Giây nhuận gây rắc rối cho công nghệ
Việc bổ sung một giây tưởng chừng không đáng kể nhưng có thể gây lỗi cho các hệ thống máy tính, máy chủ dữ liệu, giao dịch tài chính tốc độ cao và mạng viễn thông.
Năm 2012, việc thêm một giây nhuận vào đồng hồ toàn cầu đã khiến Reddit và LinkedIn gặp trục trặc, đồng thời ảnh hưởng hệ thống đặt vé của hãng hàng không Qantas.
Năm 2016, một số khách hàng của nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây Cloudflare cũng gặp gián đoạn hoặc chậm trễ khi máy chủ của họ không xử lý chính xác việc thêm giây nhuận.
Các tập đoàn công nghệ, trong đó có Meta, từ lâu đã kêu gọi loại bỏ cơ chế này vì những rủi ro đối với hệ thống số.
BIPM cho biết việc chuyển đổi có thể đòi hỏi các ngành phụ thuộc vào đồng bộ thời gian đầu tư đáng kể để điều chỉnh phần mềm và hạ tầng.
Một lý do khiến đề xuất trở nên cấp thiết là khả năng xuất hiện giây nhuận âm, tức phải trừ đi một giây thay vì cộng thêm như trước.
Theo báo cáo năm 2025 của Cơ quan Dịch vụ quốc tế về hệ quy chiếu và vòng quay Trái đất, xác suất xuất hiện giây nhuận âm có thể tăng mạnh trong những năm tới. BIPM ước tính xác suất này có thể đạt 30% vào năm 2035.
Đây sẽ là lần đầu tiên thế giới phải trừ một giây khỏi hệ thống giờ UTC, trong khi nhiều hạ tầng quan trọng chưa sẵn sàng cho tình huống này.
Một chiếc đồng hồ Mặt trời 5.000 tuổi tại Peru - Ảnh: AFP/GETTY IMAGES
Chênh lệch có thể kéo dài hàng nghìn năm
Theo phương án được đề xuất, giờ nguyên tử sẽ được phép chênh lệch dần với giờ thiên văn mà không cần bổ sung hoặc trừ giây nhuận. Tuy nhiên, khoảng cách giữa hai hệ thống không được vượt quá 3.600 giây, tương đương một giờ.
Theo BIPM, có thể mất hơn 3.000 năm để đạt đến giới hạn này.
Khi đó, các thế hệ tương lai có thể phải quyết định có cần điều chỉnh một giờ hay không, thay vì từng giây như hiện nay.
Dù vậy, một số nhà khoa học phản đối việc loại bỏ giây nhuận. Giáo sư Marek Ziebart tại Đại học Cao đẳng London (Anh) cho rằng những khó khăn kỹ thuật có thể bị phóng đại, đồng thời nhấn mạnh giá trị của việc duy trì mối liên hệ giữa thời gian và vòng quay Trái đất.
Nếu đề xuất được thông qua, thay đổi có thể hầu như không ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày song sẽ đánh dấu bước chuyển quan trọng: hệ thống đo thời gian toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào đồng hồ nguyên tử thay vì chuyển động tự nhiên của hành tinh.
Băng tan, Trái đất quay chậm hơn, nguy cơ đảo lộn thời gian toàn cầuBăng tan do biến đổi khí hậu khiến Trái đất quay chậm hơn, đồng thời làm đảo lộn hệ thống thời gian trên toàn cầu.