Khu đất trước đây là cây xăng Hồng Hưng Đà Lạt hiện là tài sản thi hành án trong vụ việc kéo dài 18 năm - Ảnh: L.P
Khu nhà đất rộng 3.602,4m² tại số 357 Phan Đình Phùng, phường Xuân Hương - Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) được bán đấu giá để thi hành án từ năm 2009. Người trúng đấu giá nộp đủ 37,2 tỉ đồng, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 18 năm sau, họ vẫn chưa nhận được đất.
Tiền bán cây xăng đã trả cho các chủ nợ
Ngày 16-9, Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng phát thông báo, lập kế hoạch cưỡng chế buộc di dời toàn bộ những người chiếm giữ trái phép khu nhà đất để giao đất cho bên trúng đấu giá. Trước đó, tháng 5-2026, Ban Chỉ đạo Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng đã họp, chỉ đạo xử lý dứt điểm vụ việc này.
Trên khu đất hiện có hai hộ gia đình với 14 nhân khẩu là con, cháu, họ hàng của bà Phạm Thị Hồng - người phải thi hành án - đang sinh sống, cùng 23 cá nhân, hộ kinh doanh.
Vụ việc xuất phát từ các khoản nợ của bà Phạm Thị Hồng (trú tại số 357 Phan Đình Phùng, Đà Lạt). Hai bản án sơ thẩm của TAND thành phố Đà Lạt ngày 6-6-2008 và 30-9-2008 buộc bà Hồng trả bà Lê Thị Thảo 14,4 tỉ đồng, trả bà Nguyễn Thị Mai 33,8 tỉ đồng cùng lãi chậm thi hành án.
Bà Hồng còn phải thi hành án cho 23 cá nhân, tổ chức khác với tổng số tiền 141,2 tỉ đồng, 64,5 lượng vàng 24K và nghĩa vụ bảo lãnh cho người khác vay 68 tỉ đồng.
Tài sản đưa ra xử lý gồm 3.602,4m² đất, nhà ở, cây xăng Hồng Hưng và các công trình gắn liền với đất. Đây vốn là tài sản chung của vợ chồng ông La Hưng và bà Hồng. Ông Hưng qua đời năm 1997, các con chung từ chối nhận di sản, ủy quyền toàn bộ cho bà Hồng.
Sau đó, UBND thành phố Đà Lạt (cũ) xác nhận điều chỉnh biến động để bà Hồng đứng tên sở hữu độc lập. Từ giấy tờ này, bà Hồng đem tài sản thế chấp, cầm cố vay tiền.
Tháng 12-2008, Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Lạt cưỡng chế kê biên toàn bộ khu nhà đất, định giá 37,1 tỉ đồng rồi ủy quyền Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Lâm Đồng tổ chức bán đấu giá. Công ty Phương Trang đã trúng đấu giá. Theo hồ sơ vụ việc, tiền bán tài sản 37,2 tỉ đồng đã chi trả cho các chủ nợ.
Án dân sự phát sinh án hình sự
Nhưng khâu định giá có sai phạm. Hội đồng định giá do chấp hành viên Nguyễn Long Vân, Chi cục phó Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Lạt, làm Chủ tịch thiếu thành phần bắt buộc theo luật.
Việc tống đạt thông báo kê biên, định giá không hợp lệ, tước quyền thỏa thuận giá của bà Hồng. Hội đồng còn lấy bảng giá đất UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành ngày 18-12-2007, đã hết hiệu lực, để tính giá.
Khu đất mặt tiền một trong những trục đường sầm uất nhất Đà Lạt vì thế bị định giá thấp hơn giá trị thực. Cơ quan điều tra xác định thiệt hại gây ra cho bà Hồng hơn 17,5 tỉ đồng. Tháng 10-2010, Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao khởi tố ông Vân về tội "ra quyết định trái pháp luật".
Từ khi vụ án được khởi tố, Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Lạt hoãn bàn giao tài sản cho bên trúng đấu giá để chờ kết quả vụ án hình sự. Việc chờ đợi kéo dài gần 10 năm.
Hồ sơ vụ án bị TAND tỉnh Lâm Đồng và Viện KSND tối cao trả để điều tra bổ sung 11 lần. Tội danh đổi qua đổi lại giữa "ra quyết định trái pháp luật" và "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".
Mãi ngày 30-3-2018, TAND tỉnh Lâm Đồng mới xử sơ thẩm, phạt ông Vân 36 tháng tù cho hưởng án treo về tội "ra quyết định trái pháp luật"; buộc Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Đà Lạt bồi thường cho bà Hồng hơn 17,5 tỉ đồng.
Ngày 28-2-2019, TAND cấp cao tại TP.HCM giữ nguyên án sơ thẩm, không hủy kết quả bán đấu giá và công nhận Công ty Phương Trang mua tài sản ngay tình.
Năm 2020, TAND tối cao và Viện KSND tối cao bác đơn đề nghị giám đốc thẩm của bà Phạm Thị Hồng Anh. Suốt thời gian vụ án hình sự bị "ngâm", Bộ Tư pháp nhiều lần khẳng định việc không giao tài sản cho người trúng đấu giá là không đúng quy định.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực, việc bồi thường lại tắc. Bà Hồng, rồi những người thừa kế, không nộp đơn yêu cầu bồi thường, từ chối nhận tiền, chỉ đòi lại toàn bộ nhà đất.
Ngày 15-9-2022, bà Phạm Thị Hồng qua đời. Khu nhà đất tiếp tục bị chiếm giữ. Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng cho biết tiến trình thi hành án vẫn đang diễn ra khẩn trương. Theo kế hoạch sẽ hoàn tất trong tháng 9-2026.
Tiền bồi thường tạm ứng bị "chôn" trong kho bạc
Ngày 24-6-2022, Công ty Phương Trang tự chuyển 17,5 tỉ đồng vào tài khoản thi hành án tỉnh Lâm Đồng, ứng trước tiền bồi thường để mong sớm nhận mặt bằng. Nhưng các quy định quản lý ngân sách không có hướng dẫn nào cho việc tiếp nhận, giải ngân khoản tiền do bên thứ ba ứng thay ngân sách.
Số tiền nằm trong tài khoản tạm giữ tại Kho bạc Nhà nước, không chi được cho đương sự, cũng không trả lại được cho doanh nghiệp.
Nghiên cứu điều chỉnh hướng tuyến đường, đoạn qua đất thi hành án vụ Trương Mỹ LanTây Ninh nghiên cứu phương án điều chỉnh cục bộ tim tuyến dự án trục kết nối Long An - Tân Ninh qua xã Bình Đức do đi qua đất đang thi hành án vụ Trương Mỹ Lan.